Naar hoofdinhoud Naar footer

Samen Beslissen

Laatst bijgewerkt op: 07-11-2026

Samen Beslissen is een manier van werken waarbij zorgvragers, naasten en zorgprofessionals samen keuzes maken over zorg, behandeling of ondersteuning. De zorgvrager brengt kennis in over de eigen situatie, voorkeuren, doelen en wat belangrijk is voor de kwaliteit van leven.

De zorgprofessional brengt vakinhoudelijke kennis in over de mogelijkheden, inclusief de voor- en nadelen daarvan. Door deze kennis samen te brengen ontstaat een besluit dat past bij de persoonlijke situatie van de zorgvrager.

Samen Beslissen is een belangrijk onderdeel van passende zorg en van het ondersteunen van zelfmanagement. Het helpt om zorg en ondersteuning beter af te stemmen op wat iemand nodig heeft en voorkomt onnodige of niet-passendeinterventies.

Zelfmanagement betekent dat mensen, waar mogelijk, regie voeren over hun gezondheid, zorg en dagelijks leven. Een belangrijk onderdeel hiervan is Samen Beslissen.

Binnen het 5A-model komt dit vooral terug in de stap ‘Afspreken’, waarin zorgvragers, naasten en zorgprofessionals samen bespreken welke ondersteuning of zorg het beste aansluit bij wat voor iemand belangrijk is.

De zorgvrager brengt kennis in over de eigen situatie, voorkeuren, doelen en kwaliteit van leven. De zorgprofessional brengt vakinhoudelijke kennis in over de verschillende mogelijkheden en de voor- en nadelen daarvan. Door deze kennis samen te brengen ontstaat een besluit dat past bij de persoonlijke situatie van de zorgvrager. Zo draagt Samen Beslissen bij aan passende zorg én aan het versterken van zelfmanagement.

Twee vormen van Samen Beslissen

Binnen Samen Beslissen worden twee vormen onderscheiden. Welke vorm het beste past, hangt af van de situatie en de vraag van de zorgvrager. Beide vormen zijn waardevol en dragen bij aan passende zorg.

1. Persoonsgericht Samen Beslissen

Persoonsgericht Samen Beslissen is ontwikkeld voor mensen met langdurende, complexe of meervoudige ondersteunings- en zorgvragen. Hierbij staat centraal wat voor iemand belangrijk is in het dagelijks leven. Wensen, levensdoelen, kwaliteit van leven, mogelijkheden van de persoon zelf en de rol van naasten vormen het uitgangspunt voor keuzes over ondersteuning en zorg.

2. Ziektegericht Samen Beslissen

Ziektegericht Samen Beslissen wordt vooral toegepast bij enkelvoudige of meer afgebakende zorg- en behandelvragen. Hierbij bespreken zorgvrager en zorgprofessional samen de beschikbare behandelopties en wegen zij de voor- en nadelen af. Medische kennis wordt gecombineerd met de voorkeuren, waarden en omstandigheden van de zorgvrager.

Waarom is Samen Beslissen zo waardevol?

Voor zorgverleners

Samen Beslissen biedt een bewezen en onderbouwde werkwijze om zorgvragers actief te betrekken bij keuzes over zorg en behandeling. Het helpt zorgverleners om beter inzicht te krijgen in wat voor de zorgvrager belangrijk is. Hierdoor kunnen behandelingen, interventies en vormen van ondersteuning beter worden afgestemd op persoonlijke doelen, wensen en mogelijkheden.

Daarnaast bevordert Samen Beslissen:

  • passende en doelmatige zorg;
  • meer continuïteit wanneer verschillende professionals samenwerken;
  • het voorkomen van onder- en overbehandeling;
  • betekenisvollere gesprekken;
  • meer werkplezier doordat keuzes gezamenlijk worden gedragen.

Voor zorgvragers en naasten

Samen Beslissen geeft zorgvragers een actieve rol in beslissingen die invloed hebben op hun gezondheid, functioneren en kwaliteit van leven. Zij ontvangen begrijpelijke informatie over de mogelijkheden en kunnen aangeven wat voor hen belangrijk is.

Daardoor:

  • voelen zorgvragers zich gehoord en serieus genomen;
  • sluiten keuzes beter aan bij hun leven en voorkeuren;
  • behouden zij zoveel mogelijk regie;
  • worden naasten betrokken waar dat gewenst is;
  • neemt de betrokkenheid en tevredenheid over de zorg toe.

Samen Beslissen en passende zorg

Samen Beslissen is een belangrijke voorwaarde voor passende zorg. Passende zorg gaat niet alleen over wat medisch mogelijk is, maar vooral over wat voor deze persoon op dit moment het meest waardevol en passend is.

Wanneer zorgvragers, naasten en professionals samen keuzes maken, ontstaat zorg die:

  • aansluit bij persoonlijke behoeften en doelen;
  • gebaseerd is op zowel professionele als ervaringskennis;
  • onnodige of niet-passende zorg voorkomt;
  • bijdraagt aan kwaliteit van zorg én kwaliteit van leven.

Kortom: bij Samen Beslissen staat niet de aandoening of behandeling centraal, maar de mens achter de zorgvraag en wat voor hem of haar van waarde is.

Video's

Persoonsgericht Samen Beslissen
In deze video licht Ruth Pel, expert Persoonsgericht Samen Beslissen bij Vilans, de vier fasen van het gespreksmodel toe.

Ziektegericht Samen Beslissen
Deze kennisclip laat zien wat Samen Beslissen inhoudt in een ziektegerichte situatie en welke rol verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten daarbij hebben. De clip is ontwikkeld door V&VN, Federatie Medisch Specialisten en NFU binnen het programma Uitkomstgerichte Zorg.

Inschrijven nieuwsbrief

Wil jij als eerste op de hoogte blijven van praktijkvoorbeelden, nieuws, tools en bijeenkomsten over de ouderenzorg? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief!


Voor meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens, zie onze privacyverklaring.