Welke aanpak werkt bij beperkte gezondheidsvaardigheden?

Om nog samen te kunnen beslissen over gezondheidsbeslissingen, is er extra inzet van de cliënt nodig. Jij als zorgprofessional kunt daarbij helpen. Met onderstaande tips krijg je een algemeen beeld van hoe je mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden hierin kunt ondersteunen. 

Algemene tips bij beperkte gezondheidsvaardigheden

• Vraag welke klachten, vragen of zorgen de cliënt heeft en hoe hij dat oplost. Gebruik eventueel het document Begrijp je lichaam (pdf) van Pharos. Dit is een document met afbeeldingen en tekeningen over het lichaam en veelvoorkomende klachten.
• Vraag de cliënt met wie hij zijn zorgen deelt. Op welke manier steunt deze persoon de zorgvrager? Vertel de cliënt dat hij deze persoon mee kan nemen naar het gesprek.
• Vraag de cliënt of hij begrijpt wat zijn chronische aandoening inhoudt en of hij de oorzaak weet. Vraag ook of en hoe hij informatie opzoekt. Neem samen de informatie door en vraag hem om dit in zijn eigen woorden te herhalen. Je kunt meer lezen over deze terugvraagmethode op de website van Pharos.
• Geef bij cliënten die zeggen ‘zegt u het maar’ aan dat het beter is om samen te beslissen. Je kunt ten slotte niet zonder overleg met de cliënt bepalen wat bij hem past of goed voor hem is. Hoe je dat uitlegt, lees je in het hoofdstuk 'Samen beslissen' in deze kennisbundel. 
• Wees alert op de wijze waarop de zorgvrager keuzes maakt over zijn gezondheid. Grote geldzorgen kunnen bijvoorbeeld ertoe leiden dat gezondheid niet de hoogste prioriteit krijgt. Maak gebruik van een gesprekshulp (pdf) van o.a. Hogeschool Rotterdam. Dit is een plaat met afbeeldingen om prioriteiten en gezondheidsproblemen op te sporen.
• Wanneer de cliënt de Nederlandse taal onvoldoende onder de knie heeft, schakel dan in overleg met de cliënt een tolk in. Of maak gebruik van digitale hulpmiddelen. Denk bijvoorbeeld aan vertaalapps die gezondheidsinformatie in diverse talen vertalen.
• Maak adviezen voor de cliënt concreet en deel deze in eenvoudige taal. Houd uitleg kort en eenvoudig. Na het delen van je adviezen, check je of hij alles begrepen heeft.
• Laat de doelgroep deelnemen aan projectgroepen. Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden kunnen bijvoorbeeld toetsen of de organisatie en het communicatie- en informatiemateriaal toegankelijk zijn. Ontdek in de tool patiëntenparticipatie hoe je dat doet.

Laaggeletterden, mensen met dementie, psychiatrische aandoeningen en lichtverstandelijke beperkingen

Hoe zorg je dat cliënten zoals laaggeletterden, mensen met dementie, psychiatrische aandoeningen en lichtverstandelijke beperkingen, actief mee blijven doen in het maken van keuzes over hun gezondheid? Links in het menu lees je tips hierover. Dit zijn de hoofdstukken:

• Zelfmanagement bij laaggeletterdheid
• Eigen regie bij dementie
• Zelfmanagementondersteuning in de GGZ

Meer lezen over beperkte gezondheidsvaardigheden 

• Neem eens een kijkje op de website Gezondheidsvaardigheden.nl 
• Of duik in het document van Nivel: 'Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg: kennis, methoden en tools' (pdf)