Naar hoofdinhoud Naar footer

Intimiteit en seksualiteit

Gepubliceerd op: 22-04-2024

Intimiteit en seksualiteit in de zorg gaat over de behoeften en wensen van je cliënten. Wees je bewust dat deze behoeften en wensen er zijn, en zorg voor privacy.

Wat doe je als een cliënt de deur op slot heeft? Heb je oog voor een cliënt die even een aantal uur alleen met zijn partner wil zijn? Vind jij het kunnen dat een cliënt porno kijkt? In de zorg gaat het over dit soort vragen, waarbij er wel verschillen zijn tussen de thuiszorg en de verpleeghuiszorg. 

Wat is intimiteit?

Intimiteit is een breed begrip van nabijheid, contact en verbondenheid. Vormen van intimiteit zijn bijvoorbeeld hand-in-hand zitten, een knuffel, een arm om je heen, voeten laten masseren. Voorbeelden waarbij iemand ‘nabijheid’ ervaart en zich niet of minder alleen voelt. Intimiteit betekent ook ongestoord tijd met een dierbare kunnen doorbrengen, bijvoorbeeld voor een persoonlijk gesprek of samen naar muziek luisteren.

Functionele intimiteit

Daarnaast is er een vorm van functionele intimiteit wanneer zorgverleners de cliënt lichamelijke zorg verlenen. Dit is een professionele, functionele vorm van aanraken, die zeker ook intimiteit met zich mee brengt. Het is belangrijk dat de zorgverlener zich hiervan bewust is en weet hoe hier mee om te gaan (zie Bos, 2011).

Wat is seksualiteit?

Seksualiteit is het brede begrip van vrijen, soloseks, erotiek, geslachtsgemeenschap, seksueel plezier en bevrediging. Seksualiteit wordt ervaren en vormgegeven in gedachten, fantasieën, verlangens, overtuigingen, attituden, waarden, gedrag, handelingen, rollen en relaties.

Positieve effecten van seks:

OntspanningGenieten
SlaapmiddelMinder hoofdpijn
PijnreductieLagere frequentie prostaatkanker
TroostTegengaan eenzaamheid
IntimiteitGoede cardiotraining
Verhoging zelfwaarderingAfleiding van verdriet en angst
Minder hart- en vaatziektenMinder medicatiegebruik

Het belang van privacy

Privacy, het recht op een eigen persoonlijke leefruimte, is essentieel om te voldoen aan de behoeften op het gebied van intimiteit en seksualiteit. Voor de verpleeghuiszorg is het goed je te beseffen dat jij werkt in hun woning. Het kan heel confronterend zijn als een bewoner sekssites bezoekt of twee bewoners bij elkaar in bed klimmen. Maar realiseer je dat je bij iemand thuis bent en oordeel niet over wat voor hem of haar belangrijk is op dit gebied. Lees meer over privacy in de ouderenzorg.

Ouderen houden behoefte

  • Volgens verschillende onderzoeken blijft intimiteit en seksualiteit belangrijk als mensen ouder worden. Intimiteit krijgt wel meer waarde dan seksualiteit, naarmate we ouder worden. Dat geldt vooral voor vrouwen. 
  • Maar besef dat mensen tot op hoge leeftijd seksueel actief zijn. In Europees onderzoek zegt 54 procent van de mannen en 21 procent van de vrouwen tussen de 70 en 80 jaar in het afgelopen jaar geslachtsgemeenschap te hebben gehad. Ongeveer een kwart van de 70-plussers geeft aan dat dit minstens één keer per week gebeurt.
  • Bedenk verder, dat veel ouderen geen partner hebben. Ook zij houden behoefte aan intimiteit en seksualiteit, soms in de vorm van masturbatie.

 Bekijk alle cijfers over intimiteit en seksualiteit bij ouderen

Mythes en misverstanden

  • Seks is voor alleen jongeren
  • Seks is pijnlijk en onmogelijk als je chronisch ziek bent
  • Wanneer de partner in het verpleeghuis komt, dan moeten beiden accepteren dat intimiteit en seksualiteit niet meer aan de orde zijn
  • Seks in het verpleeghuis hoort niet
  • Mensen met dementie of beperkingen hebben geen behoefte aan seksualiteit
  • Veranderende seksuele behoeften bij mensen met dementie moeten onderdrukt worden omdat ze altijd leiden tot problemen en grensoverschrijdend gedrag.

Bron

  • Website www.seksindepraktijk.nl van Kenniscentrum Rutgers
  • Website Sexual health van World Health Organization
  • Bos M. (2011). Zorg verstoort intieme relaties. Zin in Zorg, 13(4), 6-7

Agenda

Er zijn geen agenda-items gevonden