Rollen van naasten en taken van de zorgverlener

Bij familieparticipatie wordt meestal gedacht aan een directe rol in de uitvoering van de zorg, maar familie kan ook op andere wijzen participeren. Zij vervullen soms verschillende rollen tegelijkertijd, zoals:

• Mantelzorger: leveren van persoonlijke zorg, praktische hulp of emotionele bijstand
• Partner/co-begeleider: participeren in opstellen en uitvoeren van het zorgplan
• Expert/informatiebron: om de zorgvrager beter te leren kennen, voor diagnostiek en monitoring
• Zorgvrager: de naaste zoekt hulp voor zichzelf vanwege overbelasting

De zorgverlener moet zich bewust zijn van de verschillende rollen van de familie en haar taken daarop afstemmen. Dit kan met behulp van het SOFA-model. 

Samenwerken

• Informatie geven over zorg/ziekte
• Betrekken bij de zorg, meebeslissen: participeren in het behandelplan
• Zorgvaardigheden aanleren
• Bieden van praktische hulp en emotionele ondersteuning

Ondersteunen

• Emotionele ondersteuning geven, bijdrage van naaste erkennen (validatie)
• Problemen signaleren (bijvoorbeeld overbelasting)
• Verwijzen naar ondersteuning (respijtzorg, vrijwilligers, lotgenotencontact)
• Afspraken maken om de zorg over te nemen

Faciliteren

• Zorgen voor voldoende privacy
• Zorgen dat naasten ook tijd hebben om leuke dingen te doen met de zorgvrager en hun rol als kind, partner of vriend kunnen behouden

Afstemmen

• Informeren bij de naaste over wensen t.a.v. de zorg en hierbij aansluiten
• Bij de naasten navragen wat grenzen zijn in zorgverlening
• Aan naasten aangeven wat de grenzen zijn van professionele zorg

Onder Downloads vind je een toelichting op het SOFA-model.