Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Palliatieve Zorg

Wat is palliatieve sedatie?

Zorg in de laatste levensfase heet palliatieve zorg. Mogelijk heb je in je werk te maken gehad met palliatieve sedatie. Dit is het verlagen van het bewustzijn in de laatste levensfase.

Laatste levensfase

Palliatieve sedatie gebeurt door een arts. Door medicijnen wordt de cliënt ‘soezerig’ of valt in een diepe slaap. Het doel van palliatieve sedatie is het verlichten van de klachten en zo min mogelijk lijden van de cliënt. De sedatie kan tijdelijk of blijvend (in de laatste levensfase) worden ingezet.
 
Palliatieve sedatie is een medische handeling. De arts is daarom gebonden aan richtlijnen en moet zorgvuldig handelen. Het starten van palliatieve sedatie is een ingrijpende beslissing. Daarom overlegt hij dit van tevoren met de cliënt, zijn naasten en verzorgenden.

Doel van palliatieve sedatie

Het doel van palliatieve sedatie is het verlichten van onbehandelbaar lijden van de cliënt door het bewustzijn te verlagen. Palliatieve sedatie wordt toegepast wanneer het overlijden van de cliënt binnen twee weken wordt verwacht. De cliënt kan in de laatste levensfase klachten krijgen met bijvoorbeeld de ademhaling, vermoeidheid, verwardheid, angst of depressie. Samen met de arts kan er besloten worden tot palliatieve sedatie. Het bewustzijn van de cliënt wordt verlaagd met behulp van medicatie, zodat hij de klachten niet bewust meemaakt.

Rol van de zorgverlener

Wanneer een cliënt veel klachten heeft of wanneer klachten toenemen, kan de wens bestaan voor palliatieve sedatie. De arts en de cliënt samen nemen de beslissing om wel of geen palliatieve sedatie toe te passen. Voor deze beslissing heeft de arts informatie nodig. Er zijn twee manieren van palliatieve sedatie:

  1. Continu, de cliënt verkeert in verminderd bewustzijn, tot aan het overlijden.
  2. Kortdurend of met onderbrekingen.

Als zorgverlener kun je observeren en signaleren welke klachten de cliënt heeft en hoe die klachten verlopen. Het is belangrijk om deze klachten goed te rapporteren. Dit helpt de arts en de cliënt in het maken van de beslissing voor palliatieve sedatie.
 
Daarnaast kun je de naasten ondersteuning bieden. Zij gaan afscheid nemen en hebben allerlei verschillende emoties. Je kunt ze ondersteunen door hen informatie en uitleg te geven.

Palliatieve sedatie en euthanasie

Er bestaan verschillende termen voor de laatste levensfase, zoals sedatie in de laatste levensfase, palliatieve sedatie in de terminale fase, terminale sedatie of diepe sedatie. Deze begrippen worden door elkaar gebruikt en hebben vaak een andere betekenis. Volgens de richtlijn Palliatieve Sedatie van IKNL, die je vindt op de website Pallialine, betekent palliatieve sedatie: ‘Het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase’.
 
Palliatieve sedatie wordt wel ten onrechte verward met euthanasie. Palliatieve sedatie verlaagt het bewustzijn, terwijl euthanasie het leven beëindigt. Palliatieve sedatie is dan ook geen ‘passieve euthanasie’, omdat euthanasie altijd actief het leven beëindigt.

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Hans Geyskens 16/8/2021

Momenteel ondergaat mijn moeder palliatieve sedatie. Ze zag af ervoor en heeft zware rokers longen . Na 6 maanden in en uit het hospitaal waar ze misschien 2 weken van thuis is geweest vind ik dit wel een goede oplossing waarbij de pijn wordt weggenomen en inderdaad ook het besef. Ik wil niet dat mijn ma afziet en dat ze zachtjes gaat inslapen. Ik geloof nooit dat ze pijn vrij zou zijn zonder. Ik vind dan ook de reactie van sommigen egoistisch omdat hun ouders / echtgen(o)ot(e) op een "natuurlijke " manier zou moeten sterven. Ik heb mijn schoonvader zien sterven , dagenlang gestreden met longkanker en dan uiteindelijk gestikt. Zo wil ik nooit sterven !


Noelle Sant (accounthouder Zorg voor Beter) 29/1/2021

Beste Gerard,
Allereerst veel sterkte bij het moeten missen van uw beide ouders.
Als u nog vragen heeft over het overlijden dan is het belangrijk om in gesprek te gaan met de betrokken arts en verpleegkundige. Zij kunnen een gerichte toelichting op de werkelijke situatie geven. Misschien helpt u dit.

Na overleg met PZNL (palliaweb.nl) voegen wij het volgende toe over palliatieve sedatie:

Palliatieve sedatie kan worden ingezet als een patiënt erg veel last heeft van klachten zoals pijn, benauwdheid en onrust. De arts mag palliatieve sedatie alleen toepassen als het niet lukt om de klachten op een andere manier te verminderen. Of als behandeling van de klachten onaanvaardbare bijwerkingen zou geven. De arts mag dit ook alleen doen als de patiënt nog maar één tot twee weken te leven heeft.
De arts zal de overwegingen voor het inzetten van palliatieve sedatie bespreken met de patiënt en diens naaste(n). Er zal een gezamenlijk besluit worden genomen. Wanneer de patiënt zelf een andere wens heeft dan de naaste(n), zal de arts de wens van de patiënt respecteren.

Afhankelijk van de dosering die nodig is om de klachten te verlichten, wordt je soezerig, slaperig of val je in een soort slaap waaruit je meestal niet meer vanzelf ontwaakt. Ben je niet in diepe slaap, dan kun je nog met je naasten praten. Palliatieve sedatie is dus alleen onomkeerbaar wanneer het nodig is iemand in diepe slaap te brengen en te houden om de klachten te verminderen. En om die reden mag het niet worden ingezet bij patiënten met een langere levensverwachting dan twee weken.

Het doel van palliatieve sedatie is het verlichten van klachten. Palliatieve sedatie versnelt het sterven niet. Het sterven blijft een gevolg van de ziekte. Palliatieve sedatie is dus iets anders dan euthanasie.

Tot slot: de informatie op onze website is voornamelijk bedoeld voor professionals werkzaam in de zorg. Soms kan bepaalde terminologie anders overkomen op direct betrokkenen.


Gerard 27/1/2021

Ik heb als mantelzorger geen toestemming gegeven voor een palliatieve sedatie bij mijn beide ouders. Na een heel uitvoerig gesprek, samen met onze huisarts, hebben wij de overwegingen gemaakt, die conformeren aan onze normen en waarden.
Toen ze op het laatst mijn vader, in het ziekenhuis, wilden sederen, heb ik dit tegengehouden. Mijn vader zou oncomfortabel zijn. Verre van dat. Mijn vader wist, dat hij niet lang meer te leven had en hij had een broertje dood aan alle modernismen en uitvluchten. Hiermee weet ik niet of men stiekem iets heeft toegediend, want dan kunnen die mensen alsnog een proces tegemoet zien. De patiënt of familie beslist en niet het verplegend personeel.
Bij mijn moeder heb ik de ICD niet vooraf laten uitschakelen. Dat heeft als nadeel, dat je de overledene niet aan kunt raken zonder gebaar voor je eigen leven. Ook zij heeft de mogelijkheid gekregen om een natuurlijke dood te sterven. De ICD blijft wel meten en pulsen geven, die niet meer leiden tot een ondersteund zelfstandige hartslag en moet door een cardioloog of ICD deskundige worden uitgeschakeld.

Palliatieve sedatie is onomkeerbaar. Als men er eenmaal mee begonnen is, gaat de patiënt onherroepelijk in heel korte tijd dood. De op de site genoemde twee weken komt mij als ongeloofwaardig lang voor. Zoals het ons verteld is, spreken we over uren tot een etmaal.
Het is een vorm van verstoppertje spelen met de dood en haar facetten. Naar mijn idee is het ook een middel om het bed zo snel mogelijk leeg te hebben voor een volgende patiënt. In die zin, zie ik het als een alternatieve euthanasievorm of nog erger, als de levensverwachting beneden een vooraf afgesproken peil komt.


Noelle Sant 14/10/2020

Beste Thom, dank voor je vraag. Het hangt af van je functie, en de afspraken die hierover gemaakt zijn in je team, daar kunnen wij vanuit Zorg voor beter verder geen uitspraken over doen. Bij twijfel zou je het altijd kunnen bespreken met je leidinggevende. Ik heb op de website van Verenso wel het volgende gevonden: https://www.verenso.nl/nieuws/archief/2020/symptoombestrijding-in-de-verpleeghuissituatie-bij-patienten-met-een-covid-19-corona-in-de-laatste-levensfase
Misschien helpt dit?


Thom 13/10/2020

Ik lees 'Palliatieve sedatie is het verlagen van het bewustzijn in de laatste levensfase. Dit gebeurt door een arts. '

Ik moest echter de palliatieve sedatie zelf toedienen. De arts gaf de middelen, maar ik moest het zelf toedienen. Dat is niet normaal?


Klara 3/10/2020

Palliatieve sedatie versnelt doodgaan en veroorzaakt doodgaan absoluut. Er wordt nl. Met meer gewerkt dan morfine. Erg giftig voor ouderen, die sowieso weinig giftige chemische medicatie kunnen verdragen. Nonsens dat het de dood niet versnelt en niet in dd hand werkt.


Klara 3/10/2020

Palliatieve sedatie is een gruwelijke manier van doodgaan als je niet dood wilt. Je wordt compleet lam gelegd en hoort nog wel en mag niet terugkomen van een arts, (Zie Martin Pistorius, coma patiënt hoe erg dit is) die voor God speelt. Veel zaken zijn reversible als een arts echt zijn/haar best doet. De wil om te doden staat het beroep van arts hiermee in de weg. Veel medicatie is slecht voor ouderen maar dit wordt niet onderzocht. Het is een makkelijke uitweg voor een arts die geen zin in behandelen en uitzoeken foute medicatie etc. heeft. Veel te vaak en ongewenst en onnodig toegepast. Met uithongering en uitdroging moet het zeker verboden worden.


Jantine Vermeer 16/8/2019

Beste Francine,

Ik dacht ook dat mijn moeder huilde tijdens haar laatste minuten maar ik heb gehoord dat dat niet waar is. De traanbuis leegt zich op dat moment. Ik hoop dat dit gegeven je een beetje meer rust geeft.


Annemiek Notte-Geboers 29/7/2019

Hallo,
ook ik heb een schuldgevoel overgehouden na de sedatie van mijn moeder in 2014. Wat de artsen ook zeiden het ging er bij mij niet in. Mijn gedachte was ook als ik geen toestemming had gegeven had ze nog geleefd. Ik heb hier heel lang last van gehad. Nu is het ergste dat mijn man 10 maanden terug ook palliatieve sedatie heeft ondergaan. Dat is thuis gedaan en hij was binnen 17 uren overleden. Voor mij is dit heel moeilijk omdat ik dacht dat het een paar dagen zou duren en heb dus geen afscheid van hem genomen. Hij mocht helaas maar 58 jaar worden maar ik weet nu dat palliatieve sedatie de dood niet versneld maar dat de patiënt rustig inslaapt. Hoop dat iedereen die hier een rot gevoel over heeft goed begrijpt dat sedatie alleen wordt toegepast als de levensverwachting maximaal 14 dagen is.


Vandewalle Francine 8/5/2019

Ons ma is nu anderhalf jaar overleden en ik ben degene die de arts toestemming heeft gegeven om palliatieve sedatie toe te passen op ons ma. NU overvalt het mij dat ik waarschijnlijk het leven van ons ma verkort heb. Er werd mij voorgehouden dat ons ma geen pijn meer zou lijden. Ze was een vrouw die eigenlijk niet wou sterven. En ik vergeet nooit dat bij het laatste afscheid er nog een traan uit haar ogen rolde. Ik ben er nog niet effen mee.


Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer