Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn

Medicatieveiligheid

Medicatieveiligheid: belangrijk voor de cliënt én voor jou 01/09/2022

Waar gaat het om bij medicatieveiligheid? Waarom is het belangrijk om hier aandacht aan te blijven besteden? ‘Een fout is zo gemaakt, weet ik uit eigen ervaring’, aldus expert Antoinette Bolscher. ‘Veilig werken beschermt ook jou als medewerker.’

‘Medicatieveiligheid gaat over goede zorg én goed werken’ legt Antoinette uit. Ze is expert medicatieveiligheid bij ActiZ en initiatiefnemer van het Medicatie-café. ‘Bij medicatie gaat het om risicovolle situaties. Vaak is de handeling op zichzelf simpel, neem bijvoorbeeld het toedienen van een tablet. Maar medicijnen hebben een bepaalde werking, denk maar eens aan bloedverdunners.’

Verkeerde dosis

‘Als je een cliënt de verkeerde medicijnen of een verkeerde dosis geeft, dan kán dat ernstige gevolgen hebben. Je cliënt kan hier heel ziek van worden of zelfs aan overlijden. En dat raakt jou natuurlijk ook, als jij de medicatie hebt toegediend.’ Juist daarom is het volgens Antoinette zo belangrijk om goed te werken, volgens de Veilige principes. ‘Hiermee leg je de basis voor het verlenen van goede zorg.’

Wat is veilig?

‘De Veilige principes geven aan wat in principe veilig is in het werken met medicatie’, vervolgt Antoinette. Vervolgens moet je het altijd toepassen in de praktijk. Wat is in deze situatie, bij deze cliënt, veilige zorg en veilig werken? De principes zeggen niet “zo moet het”, maar geven aan dat je in principe risico’s zoveel mogelijk beperkt als je zo handelt. Maar er kunnen situaties zijn waarin je het – weloverwogen - tóch anders doet. Dat is ook je vakbekwaamheid.’

Kom naar het online Medicatie-café

Wil je meer weten over de Veilige principes of wil je extra tips? Ben je benieuwd hoe anderen in bepaalde situaties handelen? Kom dan naar het online Medicatie-café op 15 september 2022. Van 14.00 tot 15.00 uur kun je met Antoinette en vakgenoten in gesprek over dit belangrijke onderwerp.

Meld je aan

Fouten maken is menselijk

‘Ieder mens maakt fouten en juist bij medicatie liggen fouten op de loer. Er zijn veel medicijnhandelingen op een dag, met veel cliënten. Je hebt vaak te maken met veel verschillende medicijnen, verschillende doses en verschillende tijden. Een fout is dus zo gemaakt, dat weet ik uit eigen ervaring. Dus is het heel belangrijk dat je er met elkaar voor zorgt dat je veilig kunt werken. Veilig werken beschermt ook jou als medewerker.’

Samenwerken in de keten

‘In de keten kan van alles fout gaan. De zorgmedewerker is degene die daar dan mee te maken krijgt.’

De Veilige principes geven ook aan welke taak en welke verantwoordelijkheid van wie is. Antoinette licht dit toe: ‘Mijn ervaring is dat zorgmedewerkers vaak ook verantwoordelijkheid op hun schouders nemen die feitelijk bij een ander hoort. Bij medicatie dient de zorgmedewerker het medicijn toe, maar er gaat natuurlijk een hele keten aan vooraf. Van voorschrijven door de arts, leveren door de apotheker, opslag en beheer, tot toedienen door de zorgmedewerker. In die keten kan van alles fout gaan. Het is de zorgmedewerker, aan het eind van de keten, die daar dan mee te maken krijgt. Op dat moment moet je zaken signaleren en oplossen, maar wat kan wel en niet? Wat doe je bijvoorbeeld als de toedienlijst ontbreekt, maar de cliënt wel medicatie nodig heeft? Of je ziet iets staan op de toedienlijst wat volgens jou niet klopt?’

Risico

‘Wees je altijd bewust van risico’s’, besluit Antoinette, ‘en raadpleeg waar nodig een arts of apotheker. Bespreek onveilige situaties met je leidinggevende. Medicatieveiligheid is een verantwoordelijkheid van alle betrokkenen: van de cliënt waar mogelijk, van de verschillende professionals met hun vakbekwaamheid, en van de organisatie, die verantwoordelijk is voor het beleid en de voorwaarden voor goede zorg en goed werken.’

Tips van Antoinette over veilig medicatie toedienen

  1. Bij twijfel over de medicatie altijd overleggen met apotheker of arts
  2. Bespreek met je collega’s wat veilig werken in specifieke situaties inhoudt
  3. Kaart lastige situaties aan bij je leidinggevende

Reageer op deze pagina

Wil je reageren op Zorg voor Beter? Lees dan eerst de spelregels door.