Naar hoofdinhoud Naar footer

Veilige principes: ketenafspraken

Gepubliceerd op: 22-02-2024

Inde Veilige principes in de medicatieketen (verpleging, verzorging en thuiszorg - VVT) staatbeschreven wat in principe veilig is en wie waarvoor verantwoordelijk is. De Veilige principes in de medicatieketen (VVT) zijn ontwikkeld in 2012, aangevuld met inzichten, tips, praktijkvoorbeelden en hulpmiddelen in 2016, en geactualiseerd in 2022. Onderaan deze pagina vind je de bestanden bij het kopje Downloads.

Uitleg en achtergrond bij Veilige principes

Voor een veilig medicatieproces is goede afstemming tussen alle betrokkenen belangrijk: de cliënt (en zijn mantelzorger), arts, apotheker, zorgorganisatie, zorgedewerker. De vele schakels maken het medicatieproces risicovol. Daarom hebben landelijke branche-, beroeps- en cliëntenorganisaties zich verenigd in het Platform medicatieveiligheid en gezamenlijk de ‘Veilige principes in de medicatieketen voor verpleging, verzorging en thuiszorg’ opgesteld (ActiZ, KNMP, NVZA, Verenso, Zorgthuisnl, LHV, NHG, LOC, PFN, V&VN).

De Veilige principes gaan over de situatie dat de cliënt de verantwoordelijkheid voor het beheer van de medicatie (geheel of gedeeltelijk) heeft overgedragen aan een zorgorganisatie. Voor een veilig medicatieproces moeten de activiteiten en verantwoordelijkheden van cliënt, arts, apotheker, zorgorganisatie en zorgmedewerker naadloos op elkaar aansluiten. Daarom moeten deze partijen afspraken maken met elkaar voor een sluitend medicatieproces. De cliënt (en/of mantelzorger) heeft in deze keten een eigen rol en verantwoordelijkheid.

De zes stappen van het medicatieproces

Het medicatieproces bestaat uit zes stappen: voorschrijven, ter hand stellen/afleveren, opslag/beheer, gereed maken, toedienen/registreren, evaluatie. Per stap is in Veilige Principes beschreven:

  • Wat is wiens taak en verantwoordelijkheid?
  • Wat is in principe veilig bij het werken met medicatie? (veilige zorg voor de cliënt en veilig werken voor de professionals).

Zoekinstructie Veilige principes

In de interactieve pdf-versie (te vinden bij de downloads onderaan deze pagina) van de Veilige principes staat veel informatie over medicatieveiligheid. In onderstaande video zie je hoe je gemakkelijk informatie kunt vinden die voor jou van belang is. Je vraagt je als zorgmedewerker bijvoorbeeld af: mag een cliënt de dubbele controle doen? De animatie laat stapsgewijs zien hoe je die informatie kunt opzoeken.

Video: zoekinstructie Veilige principes

Uitgangspunten bij de Veilige principes

Uitgangspunten van het Platform medicatieveiligheid bij de Veilige principes zijn:

  • Wees bewust van de risico’s in het medicatieproces en probeer deze zoveel mogelijk te voorkomen, in te perken of acceptabel te maken; de ‘Veilige principes’ zijn hierbij een leidraad. Stel een helder beleid op voor de uitvoering en maak afspraken tussen betrokken partijen over het medicatieproces. Voor een sluitende keten is cruciaal dat ieder de verantwoordelijkheid neemt die bij zijn/haar functie hoort. Signaleer onveilige situaties in de keten en spreek de juiste functionaris daarop aan. Neem geen verantwoordelijkheid voor zaken die buiten het eigen domein liggen, maar bespreek dit met degene die wel verantwoordelijk is of met je leidinggevende.
  • Gebruik 'gezond verstand' in situaties waar de Veilige principes geen passend antwoord geven en handel met inachtneming van redelijkheid en billijkheid (‘pas toe of leg uit’).
  • Communiceer en maak afspraken met elkaar en leg deze afspraken vast in het zorgdossier.

Opbouw van de Veilige principes - interactieve versie

De Veilige principes is een uitgebreid document. De infographic (zie Downloads) geeft een overzicht van de opbouw van de verschillende hoofdstukken. De interactieve versie bestaat uit twee delen:

1. De Veilige principes (2016/2022) (zie Downloads) is een licht geactualiseerde versie van de versie uit 2012. De principes zijn ingedeeld naar de verschillende betrokkenen (cliënt, arts, apotheker, zorgorganisatie, zorgmedewerker). Per betrokkene is voor de zes stappen van het medicatieproces beschreven wat in principe veilig is, met een toelichting; en de taken en verantwoordelijkheden zijn op een rij gezet. Er is een overzicht toegevoegd: welke afspraken zijn relevant met welke ketenpartners? Op pagina 202 staat je een bundeling van de inzichten en tips voortgekomen uit het project, aangevuld met enkele praktijkvoorbeelden.

Er is ook een compacte versie (zie Downloads) gerealiseerd.

2. De hulpmiddelen voortgekomen uit het project ‘Veilige principes verder in praktijk’ (2016). Dat zijn:

Meer informatie over Veilige principes

Bekijk animatiefilmpjes over Veilige principes voor meer verdiepende informatie of lees de veelgestelde vragen over Veilige principes.

Downloads

Agenda

Er zijn geen agenda-items gevonden