Niet alle cliënten kunnen zeggen of ze iets wel of niet willen. Bij persoonsgericht werken doe je zoveel mogelijk je best om te ontdekken wat een cliënt wil. Toch is het mogelijk dat je een cliënt, soms onbewust, beperkt in zijn (keuze)vrijheid. Een voorbeeld hiervan is: Je maakt een maaltijd voor de cliënt die diegene normaal gesproken graag eet. Je vraagt dit niet meer aan de cliënt, maar vult het voor diegene in.

Wanneer kan een handeling gezien worden als onvrijwillige zorg? 

Dit hangt af van de cliënt. Is de cliënt het eens met de handeling of toont diegene verzet? Het is belangrijk dat je doorhebt wanneer iemand zich verzet tegen een maatregel. Dan kan het onvrijwillige zorg zijn. Ook al lijken de beslissingen die je neemt klein of onschuldig.

Zie je (kleine) veranderingen bij je cliënt? Kijk of er signalen van verzet zijn en ontdek hoe je verzet voorkomt. Ga samen op zoek naar zorg die het beste aansluit bij de persoon en diens gedrag.

Wat zijn mogelijke oorzaken van verzet? 

Er zijn verschillende oorzaken waaruit verzet of onbegrepen gedrag kan ontstaan. 

De lichamelijke of psychische situatie van de cliënt  

Een cliënt heeft bijvoorbeeld pijn en kan dit niet zeggen. De zorgmedewerker ziet of herkent de signalen niet. Of de cliënt begrijpt niet wat de zorgmedewerker bedoelt en kan dit niet zeggen. Hoe iemand reageert in situaties komt door je karakter of persoonlijkheid. Niet iedereen lukt het om voor zichzelf op te komen. 

Medicijngebruik

Medicijngebruik kan leiden tot verwardheid of apathie. Vooral psychofarmaca hebben veel bijwerkingen. 

De omgeving

Een cliënt kan zich beperkt voelen door dingen die in de weg staan in zijn omgeving. Bijvoorbeeld een gesloten deur. Ook kan het bijvoorbeeld zo zijn dat een cliënt de omgeving niet meer herkent. Daarnaast kan een cliënt erg onrustig worden van alle geluiden in de omgeving. 

De verzorgende handeling

Sommige handelingen of behandelingen kunnen bij cliënten angst geven. Denk bijvoorbeeld aan uitkleden, waardoor iemand zich kwetsbaar kan voelen. 

De omgang

De cliënt is afhankelijk van de zorgmedewerker en de manier van behandelen. Een gehaaste of te directe aanpak kan de cliënt als bedreigend ervaren. Ook de aanwezigheid van een onbekende zorgverlener kan ervoor zorgen dat iemand niet op zijn gemak is.