Medicatieveiligheid

Veilig toedienen van medicijnen

Je dient als zorgmedewerker medicijnen toe als de cliënt dit zelf niet kan, of de verantwoordelijkheid niet kan dragen.

Als je als zorgmedewerker de verantwoordelijkheid hebt voor het toedienen van de medicatie aan de cliënt, zijn de volgende punten van belang:

Gereedmaken van medicatie (eventueel: malen)

  • Maak de medicijnen klaar volgens de geldende voorschriften.
  • Werk geconcentreerd en zorg dat je niet gestoord wordt bij het gereedmaken van medicatie.
  • Werk zoveel mogelijk met medicatie in een geneesmiddel distributiesysteem (GDS), zoals een medicatierol – het uitzetten is dan door de apotheek gedaan. Maar niet alle medicatie kan in GDS; als je zelf medicatie moet uitzetten, zorg dan dat de medicatie herkenbaar is tot het moment van toedienen aan de cliënt (in blisterverpakking laten).
  • Een vorm van gereedmaken die vaak voorkomt is malen. Of je een tablet mag vermalen of een capsule mag openbreken moet de arts (of de apotheker) bepalen. Neem hier zelf geen beslissing over, want het is niet altijd toegestaan. Lees meer over het wanneer je medicijnen mag malen

Terug naar boven

Klaarzetten, aanreiken en toedienen

Als de cliënt professionele hulp nodig heeft bij medicatie, wordt afgesproken waaruit die hulp bestaat. Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen klaarzetten, aanreiken en toedienen.

  • Spreek duidelijk af met de cliënt en met collega’s welke hulp nodig is en wat dit betekent bij deze cliënt.
  • Leg de afspraken vast in het zorgdossier. Bijvoorbeeld: wat betekent ‘klaarzetten’ bij deze cliënt? Waar ben jij als zorgmedewerker verantwoordelijk voor, waar is de cliënt zelf verantwoordelijk voor?.
  • Voor die afgesproken handeling teken je vervolgens per keer af op de toedienlijst. Heb je afgesproken om medicatie klaar te zetten, dan teken je af als je de medicatie hebt klaargezet.
  • Blijf steeds observeren of de afgesproken hulp nog passend is, of dat er een herbeoordeling nodig is. Lees meer hierover bij: Beoordeling medicatie in eigen beheer

Terug naar boven

Wijzigingen in medicatie

De voorschrijver kan een medicatievoorschrift wijzigen. Hoe wordt dit verwerkt in de medicatie die jij moet toedienen en op de toedienlijst?

Wijziging in losse medicatie

Wijzigingen in losse medicatie worden verwerkt volgens de procedure van de organisatie. Bij wijzigingen in medicatie dient de apotheek een nieuwe toedienlijst mee te leveren (of beschikbaar via het Elektonisch Voorschrijf Systeem). Als de arts de medicatie van de cliënt stopt, moet hij dit ook doorgeven aan de apotheek, zodat dit kan worden verwerkt op de toedienlijst. In avond, nacht en weekend kan niet altijd direct een nieuwe toedienlijst worden geleverd. Zorgorganisatie en apotheek moeten samen afspreken hoe dan de informatie wordt doorgegeven. Als uitzondering kan dan bijvoorbeeld een etiket worden geleverd die op de toedienlijst kan worden geplakt, totdat er een nieuwe toedienlijst is. Uitgangspunt is dat je als zorgmedewerker geen medicatie bijschrijft op de toedienlijst, want dat is foutgevoelig en dus risicovol. Lees meer: Toedienlijst en AMO

Wijziging in geneesmiddel distributiesysteem (GDS)

Wijzigingen in een geneesmiddel distributiesysteem (GDS), zoals in en medicatierol, zijn de verantwoordelijkheid van de apotheek, alleen in uitzonderingssituaties kan de zorgmedewerker dit wijzigen. Bij de wijziging dient de apotheek een nieuwe toedienlijst te leveren. Lees meer: Tussentijdse wijziging in GDS

Terug naar boven

Controleren, toedienen en registreren

Voorbereiding

  • Alleen als je bekwaam bent, ben je bevoegd medicijnen toe te dienen.
  • Werk op basis van een door de apotheek aangeleverde actuele toedienlijst.
  • Wees bij het toedienen extra alert op losse medicatie, ‘zo nodig’ medicatie, wijzigingen in medicatie en medicatie op afwijkende tijden.
  • Voor medicatie in snel wisselende hoeveelheden wordt vaak, naast de toedienlijst, gewerkt met aparte kaarten waarop de hoeveelheid staat, bijvoorbeeld een insulinekaart.
  • Werk bij een voorbehouden en risicovolle handeling (bijvoorbeeld injectie) op basis van een schriftelijke opdracht (uitvoeringsverzoek) van de arts.
  • Observeer voor toediening de situatie van de cliënt: is er iets bijzonders aan de hand wat reden is om niet de medicatie te geven en met een arts te overleggen?

Controleren

  • Controleer bij losse medicatie: juiste cliënt, juiste medicijn, juiste hoeveelheid, juiste tijd, juiste vorm.
  • Controleer bij medicatie in medicatierol: klopt het aantal tabletten, komt de tekst op het etiket van het zakje (bij GDS) overeen met de gegevens van de toedienlijst.
  • Neem bij onjuiste inhoud van GDS en bij twijfel altijd contact op met apotheek en/of arts volgens afspraken binnen de organisatie.
  • Zorg waar nodig voor dubbele controle volgens de afspraken binnen de organisatie.

Toedienen en registratie

  • Dien de medicatie toe zoals voorgeschreven.
  • Na toedienen (of aanreiken of klaarzetten, wat is afgesproken), teken je op de toedienlijst af per medicijn (ook bij GDS) dat je die handeling hebt gedaan. De paraaf moet duidelijk naar de medewerker te leiden zijn, bijvoorbeeld door eerste letter van voor- en achternaam.
  • Geef aan als de medicatie niet is toegediend of ingenomen. Doe dit op een wijze zoals afgesproken met elkaar in de organisatie. Geef ook het waarom aan (in het zorgdossier).
  • Bewaar de toedienlijst conform de afspraken. Maak afspraken over hoe om te gaan met oude toedienlijsten. Er mag geen verwarring bestaan over wat de meest actuele lijst is. Zorg dat er altijd maar één toedienlijst in het dossier van de cliënt aanwezig is. Van oude toedienlijsten moet in één oogopslag duidelijk zijn dat zij niet meer actueel zijn.
  • Signaleer en registreer de werking en eventuele bijwerkingen in het zorgdossier.
  • Adviseer de cliënt om bijwerkingen te melden aan de arts, of meld het in overleg met de cliënt, zelf.
  • Meld incidenten volgens afspraken in de zorgorganisatie. Bespreek en leer van deze incidenten.

Veel gestelde vragen


Wat is de juiste volgorde in de handelingen van toedienen en aftekenen?

Toelichting vraag

In de Veilige principes staat: ‘De zorgmedewerker tekent af als de medicatie is toegediend. De zorgmedewerker verantwoordt als de medicatie niet is toegediend of ingenomen.’ Het principe is dus: aftekenen NA controleren en toedienen. In de praktijk gebeurt het echter ook zo: controleren van de medicatie aan de hand van de toedienlijst, per gecontroleerd medicijn aftekenen, en dan direct alle medicatie tegelijk toedienen. Als een cliënt dan om een of andere reden een medicijn niet inneemt, wordt het paraaf op de toedienlijst doorgestreept of weggelakt met vermelding van een code dat de medicatie niet is ingenomen. Mag dat?

Antwoord Platform Medicatieveiligheid:

Het gaat om de bedoeling: de medicatie moet worden gecontroleerd en toegediend aan de hand van de toedienlijst. De aftekening maakt duidelijk DAT de medicatie IS toegediend. Controle, toedienen en aftekenen moet in één handelingsmoment gebeuren, door één persoon (en zo nodig dubbele controle door 2e persoon). Dus niet: vooraf alles voor iedereen aftekenen en dan toedienen.

Op welk moment (in dat ene moment van controle, toedienen, aftekenen) je het aftekenen nu precies doet, voor of na het toedienen, is aan de professional. Als je aftekent vóór het toedienen, en de cliënt neemt de medicatie niet in, dan moet je afgesproken hebben hoe je dat dan verantwoordt op de toedienlijst. Bijvoorbeeld een rood kruis door paraaf. Dat is aan de organisatie om te bepalen. Belangrijk blijft wel dat de paraaf zichtbaar blijft van wie de handeling heeft gedaan: wie heeft afgetekend en wie heeft aangegeven dat de medicatie niet is ingenomen.

Bij toedienen en aftekenen van medicatie is het onderscheid belangrijk in de volgende 3 handelingen. Het is belangrijk dat een organisatie afspreekt hoe in de verschillende situaties wordt afgetekend:

  1. Onbewust niet toegediend (vergeten): hier ontbreekt een paraaf.
  2. Bewust niet toegediend (weigering, bijvoorbeeld bij misselijkheid of braken): mogelijke vorm om af te tekenen: paraaf, rood kruis er doorheen.
  3. Bewust wel toegediend:  paraaf.

Hoe om te gaan met medicatie op dagbesteding?

Antwoord Platform Medicatieveiligheid:

Dagbesteding betreft een steeds groter wordende groep. In ieder geval geldt ook hier dat de medicatiezorg veilig moet zijn. De situaties van dagbesteding zijn zeer divers en er zal dan ook ‘op maat’ van de lokaties beleid moeten zijn. Ook op dagbesteding is medicatieveiligheid belangrijk. Cliënten moeten veilige zorg krijgen en medewerkers moeten veilig kunnen werken. Daarvoor zijn op de dagbesteding dezelfde gegevens nodig als thuis of in het verpleeghuis voor het toedienen van medicatie.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Uitgangspunt is dat de cliënt zelf verantwoordelijk is voor de medicatie, tenzij hij dat niet kan. Voor de beoordeling daarvan en voor het zo nodig overnemen van medicatiebeheer ligt er een verantwoordelijkheid bij zowel degene die de dagelijkse zorg verleent (voor cliënt naar dagbesteding gaat: bijvoorbeeld thuiszorg, intramurale zorg, ouders) als bij de medewerkers van dagbesteding.

  • Degenen die de dagelijkse zorg verlenen zijn verantwoordelijk voor een goede overdracht aan dagbesteding. Zij moeten de juiste informatie doorgeven aan dagbesteding. Daarbij hoort het zorgen voor een toedienlijst en deze geven aan de dagbesteding.
  • Medewerkers van de dagbesteding zijn verantwoordelijk voor goede medicatiezorg op de dagbesteding. Zij moeten vragen aan dagelijkse zorgverleners: welke informatie hebben wij nodig?

De toedienlijst voor de dagbesteding blijkt in de praktijk vaak een probleem. De apotheker weet vaak niet dat die (extra) toedienlijst nodig is. Daarom is het belangrijk dat de dagelijkse zorgverlener hierover overlegt met de apotheker en uitlegt waarom de toedienlijst nodig is en dat medicatie in GDS (baxter) de voorkeur verdient. Het Platform medicatieveiligheid ontwikkelt een folder die kan helpen bij het gesprek hierover.


Mag een professional in voorkomende situaties medicatie van de cliënt achter slot en grendel opbergen bij cliënten thuis met (beginnende) dementie?

Toelichting

Met het langer zelfstandig thuis wonen, komt de vraag op naar veilig medicatiebeheer thuis. Er zijn situaties waarin het het beste lijkt om thuis medicatie afgesloten voor de cliënt op te bergen, mag dat?

Antwoord Platform Medicatieveiligheid:

Een cliënt thuis is in beginsel zelf verantwoordelijk voor opslag en beheer van medicatie. Als de thuiszorg het vanwege de veiligheid nodig vindt dat medicatie achter slot en grendel wordt bewaard, dan moeten zij dat bespreken met de cliënt of zijn vertegenwoordiger. Het is ook belangrijk om dit met de huisarts af te stemmen. De zorgmedewerker (en/of huisarts) bespreekt met de cliënt (en/of vertegenwoordiger) wat de risico’s zijn, waarom afgesloten bewaren in deze situatie veiliger is, waarom de cliënt eventueel bezwaar heeft en hoe die bezwaren mogelijk kunnen worden weggenomen.

Je mag de medicatie afgesloten bewaren als:

  • de cliënt wilsbekwaam is en de cliënt ermee instemt;
  • de cliënt wilsonbekwaam is en de vertegenwoordiger ermee instemt.

Let op: Leg afspraken goed vast in het zorgdossier.

Wet zorg en dwang

Als de cliënt (of vertegenwoordiger) níet wil dat de medicatie afgesloten wordt bewaard, dan is er een andere situatie. Dan wordt de Wet zorg en dwang (Wzd) van belang. De Wzd is ook in thuissituaties van toepassing, als:

  • de cliënt een indicatie heeft voor langdurige zorg (met grondslag pg of vg) of
  • een arts heeft vastgesteld dat de cliënt, wegens een psychogeriatrische-stoornis of verstandelijke beperking, zorg nodig heeft in de zin van de Wzd.

Als de cliënt wilsbekwaam is en instemt, dan kan, ook volgens de Wzd, de medicatie achter slot en grendel.

Is de cliënt wilsonbekwaam, dan beslist de vertegenwoordiger:

  • Stemt de vertegenwoordiger in, dan kan de medicatie achter slot en grendel.
  • Stemt de vertegenwoordiger wel in, maar verzet de cliënt zich, dan gelden de regels voor toepassing van onvrijwillige zorg (zie hierna).
  • Stemt de vertegenwoordiger niet in, dan kan de medicatie toch achter slot en grendel, onder de voorwaarde dat de regels voor toepassing van onvrijwillige zorg worden gevolgd.

Regels voor onvrijwillige zorg

Toepassing van regels voor onvrijwillige zorg houdt in dat het afsluiten van medicatie in het zorgplan moet worden opgenomen en dat de zorgverantwoordelijke hierover overleg moet voeren met een deskundige van een andere discipline, toestemming nodig heeft van een arts (tenzij de zorgverantwoordelijke zelf arts is), en goedkeuring nodig heeft van de Wzd-arts. Dit alles dus voordat het in het zorgplan kan worden opgenomen. Verder is periodieke evaluatie nodig, waarbij nog een deskundige betrokken moet worden (samen met de reeds genoemden).

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Antoinette Bolscher 9/12/2019

Beste Jeroen,
Goed dat je dit signaleert en hiermee aan de slag wilt!
De situatie die je beschrijft gaat om een veilige opslag en beheer van de medicatie. 'Opslag en beheer' is stap 3 in het medicatieproces zoals dat is beschreven in de Veilige principes. De intramurale zorgorganisatie die het medicatiebeheer heeft overgenomen van de cliënt is verantwoordelijk voor een veilige opslag en beheer, het regelen van faciliteiten hiervoor en het maken van duidelijke afspraken hierover. De zorgmedewerkers zijn vervolgens verantwoordelijk volgens die regels te zorgen voor veilige opslag en beheer. Je vindt die informatie in de Veilige principes, bij de verantwoordelijkheid van de zorgorganisatie voor opslag en beheer.
Hier staat bij stap 3, toelichting ad c (pagina 166):
"c. De intramurale zorgorganisatie die het beheer van medicatie van de cliënt heeft overgenomen, is verantwoordelijk voor de opslag van de medicatie en de juiste middelen voor deze opslag (bijvoorbeeld afsluitbare ruimte met een koelkast). Bij de opslag gaat het om:
- bewaren volgens juiste bewaarcondities, conform het bewaaradvies van de apotheek. Daarbij worden ook de algemene hygiënerichtlijnen in acht genomen.
- bewaren zodanig dat onbevoegden geen toegang hebben tot de medicatie."
Bij de toelichting van de verantwoordelijkheid van de zorgmedewerker voor opslag en beheer staat:
"a. Als de cliënt de verantwoordelijkheid voor het medicatiebeheer geheel, of gedeeltelijk voor wat betreft opslag en beheer, heeft overgedragen aan de zorgorganisatie, dan is de zorgorganisatie verantwoordelijk voor de opslag en het beheer, inclusief periodieke controle (bijvoorbeeld op vervaldatum). De bewaaradviezen van de apotheek (op de etiketten van de medicatie) en algemene hygiënerichtlijnen zijn daarbij leidend. De zorgmedewerker is dan verantwoordelijk voor de uitvoering van opslag en beheer op de juiste wijze conform de afspraken in de zorgorganisatie."
Zie voor de Veilige principes, de interactieve PDF op deze pagina:
https://www.zorgvoorbeter.nl/medicatieveiligheid/richtlijnen-veilige-principes
Als je doorscrolt op deze pagina vind je ook een zoekinstructie / hoe je informatie kunt vinden in de Veilige principes. Je kunt in de interactieve pdf-versie van de Veilige principes bijvoorbeeld zoeken op 'opslag en beheer'.
Succes!
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Jeroen 9/12/2019

Hallo,

Ik ben VIG'er in opleiding en maak een verbeterplan over medicatieveiligheid.
Op mijn huidige stage wordt de medicatie klaargezet en vervolgens in een koffertje gedaan. Dit koffertje ligt dan vervolgens soms een uur in de huiskamer. Ik weet dat dit niet mag, maar kan nergens een protocol of wetgeving vinden waar dit in staat.
Zou je me kunnen helpen?

Groet,
Jeroen vd Wal


Antoinette Bolscher 4/12/2019

Beste Peggy,
In wetten is in algemene zin vastgelegd dat zorgorganisaties en professionals verantwoordelijk zijn voor het verlenen van goede zorg. Wát goede zorg is, is uitgewerkt in professionele normen. Voor medicatieveiligheid bijvoorbeeld in de Veilige principes. Daarin is vastgelegd dat je moet aftekenen voor het toedienen van medicatie. Waarom moet je aftekenen?
Medicatie dien je toe aan de hand van een toedienlijst om te controleren wat je in welke dosis en welke vorm aan wie moet geven en op welke tijd. Vervolgens teken je af op de toedienlijst: daarmee verantwoord je dat je dat gecontroleerd hebt en het hebt toegediend. Naderhand is dus na te gaan dát het is toegediend en door wie. Aftekenen is dus van belang zodat duidelijk is dát het is toegediend, en dus niet de fout wordt gemaakt dat het dubbel wordt toegediend. En er kan worden gesignaleerd als het níet is toegediend. Dat is dus van belang voor veilige zorg voor de cliënt, én voor veilig werken van de professional.
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Peggy 4/12/2019

Beste Antoinette,

is het aftekenen van (risicovolle) medicatie bij wet verplicht?
Zo ja; geldt dit ook voor het toedienen van insuline via een insulinepomp?

alvast dank voor het antwoord en met groeten, Peggy


Antoinette Bolscher 20/11/2019

Beste Shirley,
Het is de verantwoordelijkheid van de apotheker om een toedienlijst te leveren zodat de (thuis)zorgmedewerker medicatie kan toedienen. Dat is een dienst die de apotheker levert. Als dan de toedienlijst kwijt raakt, is er een probleem. Daarover een paar dingen:
1) Je schetst dat dat blijkbaar vaker gebeurt, het lijkt me belangrijk om na te gaan hoe dat kan gebeuren en wat je kunt doen om dat te voorkómen (het lijkt me ook iets voor een MIC-melding). De medewerker / organisatie heeft de verantwoordelijkheid om de toedienlijst goed op te bergen en een bepaalde periode te bewaren.
2) De apotheker is zijn/haar verantwoordelijkheid in deze situatie nagekomen door een toedienlijst te leveren. De afspraak is dat er tussentijds een nieuwe toedienlijst moet worden geleverd als er medicatie is gewijzigd. Dat is in dit geval niet aan de orde. In deze situatie zul je dus met elkaar tot een oplossing moeten komen. De apotheker is het niet verplicht om een nieuwe toedienlijst te leveren, maar jullie kunnen niet zonder. Het vraagt dus overleg, je hebt toch de toedienlijst nodig van de apotheker; mogelijk moet je hierbij je leidinggevende inschakelen. Waarbij je aangeeft dat je uitzoekt waardoor het kan gebeuren dat de toedienlijst zoekraakt en dat je actie onderneemt om zoveel mogelijk te voorkómen dat dat weer gebeurt. Mogelijk wil de apotheker het wel doen tegen een vergoeding, omdat het leveren van een extra toedienlijst een extra dienst is.
Succes!
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Shirley 20/11/2019

Beste Antoinette,

Ik ben werkzaam in de thuiszorg. Wij werken met een papieren dossier dat thuis ligt bij de cliënt. De aftekenlijst zit daarin. Soms komt het voor dat er plotseling een lijst mist of dat een zorgvrager deze kwijt is geraakt. In die gevallen bel ik de apotheek om een nieuwe lijst te vragen.

Vandaag weigerde een apotheek deze lijst te sturen. Zij zegt dat het niet haar verplichting is, ook na mijn uitleg dat wij medicatie alleen mogen aanreiken als dit is gecontroleerd en afgetekend op de aftekenlijst.

Mijn vraag: is een apotheker verplicht om een nieuwe lijst te sturen als de oude zoek is geraakt en de medicatie wel door thuiszorg wordt aangereikt? En zo niet, wat moeten wij dan doen als de apotheker geen lijst stuurt?

Groeten,
Shirley


Antoinette Bolscher 4/11/2019

Beste Tamara,
Waar het omgaat is dat je aftekent voor wat je hebt afgesproken aan hulp bij de medicatie. Wat die hulp is, kan per client verschillen, bijv. klaarzetten, aanreiken of toedienen. Je tekent af als je de hulp die je hebt afgesproken, hebt gegeven. Het maakt niet uit de toedienregistratie elektronisch is of niet. Heb je afgesproken in het zorgplan dat je de medicatie toedient aan de client, dan teken je daar voor af. Heb je afgesproken dat je de medicatie klaarzet, en dat de client zelf verantwoordelijk is voor het innemen, dan teken je af voor het klaarzetten. Als je niet zelf hebt gezien dat een client de medicatie heeft ingenomen, dan kun je niet voor het innemen aftekenen. Het innemen is dan de verantwoordelijkheid van de client zelf (waarbij je dit natuurlijk alleen kunt afspreken als de client daartoe in staat is). Je kunt wel bijv. afspreken dat je controleert of het medicijnbekertje leeg is. Die afspraak moet dan in het zorgplan staan. Het paraaf op de toedienlijst verwijst naar de afspraak in het zorgplan.
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Tamara Stoffelen 4/11/2019

Hallo Antoinette,
In de thuiszorg werken we met de ETDR, de electronische toedienregistratie mbt de medicatie.
Nu zijn er een aantal clienten die in de avond controle nodig hebben voor de medicatie, of ze die ingenomen hebben. Hoe moet dit afgetekend worden? onder eigen beheer of??


Antoinette Bolscher 19/10/2019

Beste Mireille,
Blaaspoelen met NaCl is een verpleegtechnische handeling. Het is wat anders dan het toedienen van medicatie waarvoor de toedienlijst geldt. De spoelvloeistof kan worden geleverd door de apotheker, maar ook door een andere leverancier.
Je moet deze handeling wel registreren (volgens de afspraken hierover in de organisatie), het is een risicovolle handeling waar goed overzicht van moet zijn of en wanneer die is uitgevoerd door wie. Maar dit hoort niet op de medicatie-toedienlijst (tenzij er ook medicatie wordt toegediend bij de blaasspoeling, maar dan teken je af op de toedienlijst voor het toedienen van de medicatie, het blaasspoelen als handeling hoort elders).
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Mireille Heemstra 18/10/2019

Blaasspoeling (NACL) moet dit op de toedieningslijst vermeld staan om af te kunnen tekenen? Heb meerdere sites geraadpleegd echter kan ik het antwoord niet vinden. Hoop dat jullie mij hier antwoord op kunnen geven.


Antoinette Bolscher 11/7/2019

Beste Marjolein,
ik weet niet of er 'oefen-medicatiezakjes' bestaan. Je zou dit kunnen vragen bij een leverancier van deze medicatierollen, via de apotheker.
Succes!
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Marjolein Oonk 10/7/2019

Hallo Antoinette,

Waarschijnlijk een vraag die je nog niet eerder hebt gehad. Als opleidingsfunctionaris ben ik dagelijks bezig om medewerkers te scholen op veelvoorkomende (VR) handelingen. Hieronder valt ook het verstrekken van medicatie uit een baxterrol.

Wij zijn op zoek naar baxterzakjes (placebo) om mee te oefenen. Weet u of dit bestaat en hoe ik hieraan kan komen?

Alvast bedankt,
MVG


Antoinette Bolscher 29/3/2019

Beste Ilse,
In het algemeen zit medicatie die oplosbaar is, niet in baxter samen met andere medicatie (i.v.m. mogelijk verkeerde uitwisseling tussen die medicijnen). Het is inderdaad niet de bedoeling dat een zorgmedewerker medicatie uit een zakje met meerdere medicijnen zoekt om die ene tablet op te lossen; er is het risico dat de verkeerde tablet wordt uitgezocht en opgelost. Het verdient de voorkeur dat die tablet die moet worden opgelost, apart wordt geleverd (wat overigens wel weer het risico geeft dat die wordt vergeten).
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


ilse willemen 25/3/2019

hoi
Bij ons in het team heerst er verwarring over medicatie die opgelost "MAG"worden zoals acetylsalisylzuur.Op de baxterrol en TDl staat NIET dat de tablet opgelost moet worden alleen de afkorting dispenser.Echter momenteel gaan collega's in de bexterrol op zoek naar de acetylsalisylzuur middels de beschrijving op t zakje (vorm,kleur ) en lossen deze alsnog op.Ik heb contact gehad met de apothekers en die geven aan dat het oplosbare tablet opgelost moet worden als het in de bexterrol zit en het er bij beschreven wordt.
Theoretisch zou dit tabletje mi dan ook los verpakt moeten worden in een zakje .ik vraag me af of je nu niet meer fouten kunt gaan maken door zelf "op zoek "te gaan naar dit tabletje en "aan te nemen"dat dit het juiste op te lossen tabletje is

Hoor graag jullie meningen hierover


Antoinette Bolscher 19/3/2019

Beste Will,
Medicatie die niet meer herkenbaar is na uitzetten (uitzetten vanuit een potje, gehalveerd en niet meer herkenbaar) is zeer risicovol en dus niet aan te raden. Als je het toch zou moeten doen, bespreek dan met de apotheker wat een veilige werkwijze is (is de medicatie bijv. op andere wijze of in een andere dosering te leveren?).
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Will 18/3/2019

Er staat bij uitzetten; herkenbaar is tot het moment van toedienen aan de cliënt. Hoe zit dat met losse pilletjes in een potje? En dan met name de pilletjes die je moet breken. Mag je het restant van dit pilletje bewaren aangezien deze dan niet meer zijn originele vorm heeft?

Will - verpleegkundige


Antoinette Bolscher 11/3/2019

Beste Saskia,
Het uitgangspunt is dat je afspreekt met de cliënt welke hulp je biedt bij de medicatie (bijv. toedienen, aanreiken of klaarzetten), die afspraak leg je vast in het zorgplan en per keer teken je af op de toedienlijst voor die afgesproken handeling. Bij de situatie die jij noemt hebben jullie afgesproken dat jullie alleen controleren OF de medicatie is ingenomen (dus of de cliënt het niet is vergeten; het aftekenen betekent in deze situatie dus dat jullie gevraagd / gecontroleerd hebben of de cliënt de medicatie heeft ingenomen). De cliënt is in deze situatie dus zelf verantwoordelijk voor het nemen van de juiste hoeveelheid etc. Dat is de afspraak die je dan duidelijk in het zorgplan vastlegt en daar teken je dan voor af. Daarbij is het relevant om te blijven signaleren / periodiek te evalueren of de cliënt zelf nog steeds die eigen verantwoordelijkheid kan waarmaken, of dat je wellicht een andere afspraak moet maken.
Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid ZorgvoorBeter / ActiZ


Saskia westerhof 11/3/2019

Functie verpleegkundige, student HBO-V en werkzaam als wijkverpleegkundige in opleiding.
Goedemorgen,
Bij ons in het team is er veel onduidelijkheid over het volgende. Een cliënt neemt zelf zijn medicatie in, wij controleren of de medicatie is ingenomen doordat dit van de baxterrol is/ of cliënt geeft aan een bepaalde dosis insuline gespoten te hebben. Wij tekenen dit af nadat wij dit gevraagd hebben. Mijn vraag is of dit wel mag/ kan. Wij zetten ergens een handtekening onder zonder dat wij gezien hebben dat de client de medicatie heeft ingenomen/ gespoten heeft.
Graag uw reactie.
Vriendelijke groet,
Saskia


Antoinette Bolscher 9/1/2019

Beste Joanne en Birgul,
Excuus voor de vertraging in reactie!
Welke informatie op de etiketten moet, staat niet precies in wet en regelgeving.
Etiketten op medicijnzakjes zijn kleiner dan etiketten op een geneesmiddeldoosje. Wil je het nog enigszins leesbaar houden, dan staat er minimaal het volgende op
- naam patiënt (niet perse een geboortedatum als identificatiemiddel, veelal zal er een adres (= postcode + huisnummer) op vermeld staat).
- datum toedienmoment
- tijdstip toedienmoment
- naam geneesmiddel
- hoeveelheid
- sterkte
(het gebruik, zoals 2 maal daags, wordt er niet op vermeld, immers, het gaat hier om toedien- momenten. Op de toedienlijst is dit wel terug te vinden)
Op het etiket staat daarnaast nog
- welke arts heeft voorgeschreven
- gebruiksaanwijzing(en) zoals 'tijdens de maaltijd innemen’/ ‘koel bewaren’ etc.
De toedienlijst geeft aanvullende informatie weer.

Antoinette Bolscher
Expert medicatieveiligheid Zorg voorBeter/ActiZ


Joanne 22/12/2018

Hallo,

Ben leerling verpleegkundige en doe mijn kwaliteitsonderzoek naar medicatieveiligheid. Heb het kleiner gemaakt naar duidelijkheid op de gebruiken medicatie per client. Dit gaat dus over medicatie buiten het GDS systeem. Mijn vraag is: welke informatie moet er op gebruikte insulinepennen, oogdruppels, pufjes. Kom nu vaak tegen dat er niks op staat. Moet er hetzelfde op staan als op het GDS (om het doosje zit wel de sticker van de apotheek.)
@Birgul Cam; denk dat er iig een naam, geboortedatum, medicijn, dag, tijdstip op moet staan. Misschien kun je wat vinden op de norm voor geautomatiseerd geneesmiddeldistrubutiesysteem.

Joanne


Birgul Cam 28/10/2018

Kan iemand mij vertellen welke informatie "verplicht" moet staan op de GDS medicatie. In de praktijk kom ik het volgende tegen. Twee totale verschillende leveranciers. Bij de ene stond het volledige naam en geboortedatum van de client, het medicijn en de hoeveelheid, dag/tijdstip, vorm van het medicijn.
Bij een ander baxterrol stond de naam van de cliënt (onvolledig), het medicijn en de hoeveelheid, dag/tijdstip, kamernummer.
Wat zijn hierin de richtlijnen?


Marietje 30/9/2018

Hoe gaan organisaties om met de AVG rondom medicatiebeleid?
waar laten jullie de lege baxter zakjes?
Tekenen jullie medicatie digitaal af?
Hebben jullie papieren deellijsten, wie verwerkt deze bij tussentijdse aanpassingen?


R.van de minkelis 23/9/2018

Ik zet methadon tabl uit moet ik handschoenen dragen om mijzelf te beschermen


Antoinette Bolscher 4/9/2017

Je tekent af voor de handeling, ná dat je die handeling hebt gedaan.
Als je om 14.00 medicatie moet geven (aanreiken of toedienen) dan gebruik je op dat moment de toedienlijst voor:
- vóór het geven van de medicatie: om te controleren wat je moet geven (juiste medicatie, juiste cliënt, juiste tijd, juiste hoeveelheid, juiste vorm)
- ná het geven teken je af dát je de medicatie hebt gegeven.
Iemand kan dus niet om 8.00u aftekenen voor medicatie van 14u.
Als je medicatie geeft moet je zelf de medicatie controleren en aftekenen. Anders weet je zelf niet of je het juiste geeft. En je moet zelf aftekenen voor wat je hebt gedaan en dat dat klopt.


Jantiene Faas 4/9/2017

Kan iemand mij vertellen of je de medicatie die om 14:00 aangereikt moet worden al afgetekend mag worden de collega die om 8:00 de medicatie geeft. Medicatie blijft liggen achter slot en grendel. of moet ik die medicatie om 14:00 zelf controleren en aftekenen.


Antoinette Bolscher 9/8/2017

Van belang is dat je per cliënt afspreekt en vastlegt in het zorgdossier welke taak je hebt in het medicatiebeheer: alleen klaarzetten? De client moet dan zelf in staat zijn op de juiste tijd de medicatie in te nemen. Of spreek je af dat je toedient waarbij je erop let of de cliënt de medicatie inneemt?
Voor datgene wat je hebt afgesproken, teken je dan af.
In geval van alleen klaarzetten, moet je wel regelmatig in de gaten houden of de cliënt inderdaad zelf in staat is om de medicatie te nemen. Of anders gezegd: is de handeling klaarzetten nog steeds voldoende? Of moet je een nieuwe afspraak maken en medicatie gaan toedienen en daadwerkelijk letten of de cliënt de medicatie inneemt?


Niekolien 15/7/2017

Hoi, Wij zetten dan een K op de aftekenlijst van 'klaargezet'.


Jolanda van Harn 11/5/2017

Hallo,
Wij hebben bij ons in de wijk met het volgende te maken. Wij zetten bij een aantal cliënten de medicijnen klaar. Wij zien niet of zij deze hebben ingenomen, omdat wij ervan uitgaan dat ze dit zelf in kunnen nemen.
Vragen soms wel en soms ook niet na bij de desbetreffende client of hij/ zij de medicijnen heeft ingenomen.
Teken je op de toedieningslijsten dan een stip? Of zet je erop meneer/ mevrouw? Of laat je het aftekenen geheel achterwege?
Vriendelijke groet,
Jolanda van Harn


Antoinette Bolscher

mail | meer info

a.bolscher@actiz.nl

Lees meer

Antoinette Bolscher

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer