Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Medicatieveiligheid

Handreikingen en richtlijnen medicatieveiligheid

Belangrijke handreikingen en richtlijnen voor medicatieveiligheid in de langdurige zorg (VVT) zijn:

Veilige Principes in de medicatieketen (2012/2016/2022)

In de Veilige Principes in de medicatieketen (VVT) staat beschreven wat in principe veilig is en wie waarvoor verantwoordelijk is. Dit is de belangrijkste bron voor het werken aan medicatieveiligheid. Download de Veilige Principes, met praktische informatiekaarten en lees meer over de achtergrond op een aparte pagina: Veilige Principes: ketenafspraken.

Terug naar boven

Herziene handleiding voorbehouden handelingen in de (wijk)verpleging & verzorging 

Voorbehouden handelingen mogen alleen door zorgmedewerkers worden uitgevoerd onder bepaalde voorwaarden. De herziene handleiding (juli 2019) maakt duidelijk dat uitvoeringsverzoeken alleen noodzakelijk zijn bij voorbehouden handelingen en niet noodzakelijk zijn bij risicovolle handelingen. Deze handleiding geeft aan hoe afspraken kunnen worden gemaakt tussen zorgorganisaties en artsen zodat zorgmedewerkers op een verantwoorde wijze voorbehouden handelingen kunnen uitvoeren. Onder andere wordt ingegaan op de raamovereenkomst en het uitvoeringsverzoek. De handleiding is samengesteld door ActiZ, Zorgthuisnl, LHV en Verenso.
Download herziene Handleiding voorbehouden handelingen (pdf, juli 2019)

Terug naar boven

Handreiking werkvoorraad

Deze handreiking heeft betrekking op de samenstelling en het beheer van de voorraad medicijnen niet-op-naam die artsen ter beschikking staat bij de behandeling van hun cliënten in spoedsituaties. Het gaat hierbij om artsen die werkzaam zijn bij een aanbieder van verpleging & verzorging, gehandicaptenzorg of geestelijke gezondheidszorg. De handreiking is in 2010 opgesteld door ActiZ, VGN en GGZ Nederland.

Terug naar boven

Leidraad bekwaamheid medicatie geven 

Met de 'Leidraad bekwaamheid medicatie geven in de langdurige zorg' kan worden bepaald of een zorgmedewerker bekwaam is om veilig medicijnen te verstrekken. Deze bekwaamheid bestaat uit een combinatie van kennis, vaardigheden en professionele houding (wat moet je weten, kunnen en hoe beoordeel je zaken). De Leidraad focust op de rol van de zorgmedewerker bij het geven van medicatie, en is dus bedoeld voor alle zorgmedewerkers die werkzaam zijn in de langdurige zorg en daaraan gelieerde zorgsectoren, zoals de revalidatiezorg in verpleeghuizen. De Leidraad is in 2014 opgesteld door V&VN.
Download Leidraad bekwaamheid medicatie geven in de langdurige zorg (pdf)

Terug naar boven

Multidisciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen

Cliënten met een fors verhoogd risico op farmacotherapeutische problemen zouden in beginsel, op basis van een risico-inschatting van arts en apotheker, elk jaar een medicatiebeoordeling moeten krijgen. Een periodieke medicatiebeoordeling moet voorkomen dat deze kwetsbare patiëntengroep onnodige medicatie gebruikt. De richtlijn Polyfarmacie bij ouderen helpt artsen, apothekers én patiënten de juiste keuzes te maken bij het gebruik van medicijnen.
Lees meer over de Multidisciplinaire richtlijn polyfarmacie bij ouderen op de website van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG).

Hier vind je ook de herziene methodiek van medicatiebeoordeling (MBO): Module Medicatiebeoordeling (pdf, 2019), onderdeel van de Multidisciplinaire richtlijn polyfarmacie bij ouderen.

Terug naar boven

Richtlijn overdracht medicatiegegevens

De Richtlijn overdracht medicatiegegevens is in februari 2020 herzien. De bedoeling is dat alle betrokkenen bij het medicatieproces door elektronische gegevensuitwisseling over de relevante actuele medicatiegegevens van de cliënt beschikken bij het voorschrijven, verstrekken of toedienen van medicatie. De richtlijn omschrijft de verantwoordelijkheden van artsen, apothekers, cliënten, zorgaanbieders en toedieners. Dat de rol van de toedieners is opgenomen in de richtlijn, is nieuw ten opzichte van de oude versie. Dit betekent dat (wijzigingen in) medicatiegegevens ook digitaal voor de toediener beschikbaar zijn. Dat moet een aantal problemen in de huidige situatie gaan oplossen, zoals beschikbaarheid van de toedienlijst, ook na ontslag uit ziekenhuis. Het zal een aantal jaren kosten om de richtlijn in de verschillende sectoren te implementeren en de beoogde elektronische uitwisseling van medicatiegegevens te realiseren, met name het ICT-deel (implementatie naar verwachting: 2022-2026).

Lees meer over de digitale overdracht van medicatiegegevens

Terug naar boven

Handreiking en richtlijn VTGM

De nieuwe Handreiking Voor Toediening Gereed Maken en de Richtlijn Dubbele controle bij VTGM helpen je geneesmiddelen klaar te maken voor toediening, met zo min mogelijk risico voor de cliënt én voor jezelf. De handreiking en de richtlijn zijn geheel herzien in 2022 en geautoriseerd door V&VN. Lees meer informatie op de website van V&VN.

Download de handreiking en richtlijn via de website van V&VN:

Terug naar boven

Reageer op deze pagina

Wil je reageren op Zorg voor Beter? Lees dan eerst de spelregels door.