Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Palliatieve Zorg

Richtlijnen palliatieve zorg

Er kan veel gedaan worden voor cliënten met een ongeneeslijke ziekte, niet alleen door middel van de behandeling van de ziekte (ziektegerichte palliatie) maar ook door controle van hun symptomen (symptoomgerichte palliatie).

Richtlijnen geven aanbevelingen voor zorg met het doel de kwaliteit van zorg te verbeteren. Er zijn ziekte- en symptoomgerichte richtlijnen. Ook zijn er richtlijnen gericht op het levenseinde en bijvoorbeeld een richtlijn gericht op spirituele zorg. De richtlijnen vind je op de website pallialine.nl van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Ook kan je het richtlijnen boek of zakboekje kopen via de webshop van het IKNL

Richtlijn spirituele zorg

Vragen op het vlak van spiritualiteit komen binnen de palliatieve zorg vaak voor. Het is voor de kwaliteit van zorg van belang dat alle zorgverleners daarmee om kunnen gaan. De richtlijn biedt in de eerste plaats een handreiking om onderscheid te kunnen maken tussen:

A. Situaties waarin volstaan kan worden met alledaagse aandacht voor levensvragen in de zorg.
B. Situaties waarin patiënten behoefte aan begeleiding hebben op het terrein van levensvragen of een normale worsteling doormaken waarbij begeleiding door een deskundige toegevoegde waarde kan hebben.
C. Situaties waarin de worsteling met levensvragen tot een existentiële crisis leidt die vraagt om crisisinterventie door een geestelijk verzorger, medisch maatschappelijk werker of psycholoog.

In de tweede plaats worden handvatten gegeven om in deze drie onderscheiden situaties goede zorg te bieden. Bekijk de richtlijn spirituele zorg op pallialine.nl.

Terug naar boven

Richtlijnen symptomen palliatieve zorg

IKNL heeft richtlijnen ontwikkeld voor de zorgverleners in de palliatieve zorg. Deze richtlijnen gaan over de symptomen die veel voorkomen bij cliënten in de palliatieve fase. Denk hierbij onder meer aan:

Decubitus

Een landelijke, multidisciplinaire richtlijn met als doel decubitus te voorkomen en decubitus in een zo vroeg mogelijk stadium te herkennen en te genezen. Het biedt ondersteuning bij de keuze voor preventie- en behandelstrategieën van decubitus. Vanaf bladzijde 143 van de richtlijn staat beschreven wat de decubitusbehandelstrategieën zijn bij zorgvragers die palliatieve fase zorg ontvangen. Wil je meer lezen over decubitus in het algemeen, bekijk dan het onderdeel Huidletsel op kennisplein Zorg voor Beter. Lees meer over de richtlijn decubitus op pallialine.nl.

Dehydratie en vochttoediening

Onder dehydratie wordt een tekort aan lichaamswater verstaan. Onder terminale dehydratie wordt dehydratie bij stervende patiënten verstaan, waarbij de patiënt niet meer in staat is de benodigde hoeveelheid vocht tot zich te nemen. In deze richtlijn wordt vooral ingegaan op de symptomen van dehydratie en op de afwegingen die een rol spelen bij de beslissing om al dan niet vocht toe te dienen aan patiënten met een levensverwachting van dagen tot maximaal één à twee weken. Lees meer over de richtlijn dehydratie en vochttoediening op de website palialine.nl.

Delier

Een delier is een beeld dat in een korte tijd (uren tot dagen) ontstaat waarbij het bewustzijn van de cliënt wisselend gestoord is en de cliënt vaak verward is. De multidisciplinaire richtlijn geeft handvatten hoe de diagnose delier gesteld kan worden en wat het beleid en behandeling is. Lees meer over de richtlijn delier op pallialine.nl.

Diarree

In deze multidisciplinaire richtlijn staat omschreven wat er onder diarree verstaan wordt. Hoe het ontstaat en hoe het behandeld wordt. Lees meer over de richtlijn diarree op pallialine.nl.

Hoesten

Prikkeling in de bovenste luchtwegen leidt tot een hoestreflex. Hoesten bestaat uit een diepe inhalatie, gevolgd door de sluiting van de stembanden. In de thorax wordt steeds meer druk opgebouwd en tijdens een krachtige expiratie worden de stembanden vervolgens plotseling geopend. Dit vraagt om voldoende kracht van borst- en buikspieren. Hoesten kan verschillende oorzaken hebben en wordt op verschillende manieren behandeld. Lees meer over de richtlijn hoesten op pallialine.nl.

Jeuk

Jeuk is voor iedereen vervelend. Jeuk kan veroorzaakt worden door huidaandoeningen, aandoeningen van het zenuwstelsel en soms weten we niet wat de oorzaak is van jeuk. In deze richtlijn vind je de verschillende oorzaken, hoe het gediagnosticeerd wordt en wat het behandelbeleid is. Lees meer over de richtlijn jeuk op pallialine.nl.

Koorts

Koorts is een verhogen van de lichaamstemperatuur boven 38° C. In deze richtlijn wordt beschreven wat de oorzaken van koorts kunnen zijn en wat je moet doen bij koorts. Lees meer over de richtlijn koorts op pallialine.nl.

Misselijkheid en braken

Misselijkheid is een onaangenaam gevoel in de buik. Braken is het krachtig uitstoten van de maaginhoud via de mond. Dit zijn symptomen die binnen de palliatieve zorg vaak optreden en uiteindelijk kunnen leiden tot dehydratie, gewichtsverlies of problemen bij het innemen van medicatie. De richtlijn beschrijft de oorzaken van misselijkheid en braken, en welke behandelingen hiervoor zijn. Lees meer over de richtlijn misselijkheid en braken op pallialine.nl.

Obstipatie

Obstipatie kan een oorzaak zijn van de verandering van het gebruikelijke defecatiepatroon van de cliënt. Onder obstipatie verstaat men het moeite hebben met en weinig frequent produceren van ontlasting. Hoe dit veroorzaakt wordt en welke behandelingen er voor zijn komt aan bod in de richtlijn. Lees meer over de richtlijn obstipatie op pallialine.nl.

Pijn

Pijn is voor de cliënt vervelend. Het kan grote gevolgen hebben op het functioneren van de cliënt: lichamelijk, emotioneel en cognitief. Pijn heeft ook vele oorzaken, soms is ook lastig om te oorzaak te vinden. In de richtlijn is te lezen welke oorzaken pijn zou kunnen hebben, en wat de aanpak hiervoor zou kunnen zijn. Lees meer over de richtlijn pijn op pallialine.nl.

Alle richtlijnen

Op pallialine.nl zijn naast bovenstaande richtlijnen ook andere specifieke richtlijnen te vinden voor symptomen die kunnen voorkomen in de palliatieve fase.

Terug naar boven

Richtlijnen palliatieve zorg bij specifieke ziektebeelden

Palliatieve zorg vindt zijn oorsprong in de oncologie, zorg voor mensen die kanker hebben. Daarna is gebleken dat bij bijvoorbeeld ziekten zoals dementie, COPD of Multiple Sclerose, waar iemand niet van kan genezen, palliatieve zorg ook toepasbaar is. Voor onderstaande ziekten zijn richtlijnen voor palliatieve zorg ontwikkeld:

Amyotrofische laterale sclerose (ALS)

ALS is een spierziekte. Deze leidt tot ernstige beperkingen die grote impact hebben op de kwaliteit van leven van de cliënt en naasten. De ondersteuning van de cliënt en naasten richt zich op het onder controle houden van symptomen en het leveren van voorzieningen op maat. Daarnaast ligt de focus ook op de ondersteuning van de cliënt en naasten in het leren omgaan met de ziekte, de beperkingen en de emoties die daarmee gepaard gaan. De cliënt zal uiteindelijk overlijden aan deze ziekte. In de multidisciplinaire richtlijn staat het beleid omschreven. Lees meer over de richtlijn ALS op pallialine.nl.

COPD

De oorzaken, het beleid en de behandeling van COPD staat in deze richtlijn omschreven. Lees meer over de richtlijn COPD op pallialine.nl.

Dementie

Dementie is een progressieve ziekte, waarvan bekend is dat het functioneren van de cliënt gedurende de tijd zal afnemen. Meer informatie vind je bij het thema Dementie op kennisplein Zorg voor Beter. Voor dementie is geen behandeling; mensen kunnen niet genezen van dementie. Op welke wijze palliatieve zorg bij mensen met dementie uitgevoerd kan worden staat beschreven in de richtlijn. Lees meer over de richtlijn dementie op pallialine.nl.

Hartfalen

Wanneer een cliënt hartfalen heeft houdt dit in dat er een stoornis is in de pompfunctie van het hart met de daarbij behorende symptomen. Denk bijvoorbeeld aan vermoeidheid. Bij elk ziekteproces dat het hart in spierfunctie aantast, is hartfalen het eindstadium. Er is geen genezing van hartfalen; iemand kan lang stabiel blijven of snelle achteruitgang vertonen, met regelmatig ziekenhuisopnames. Lees meer over de richtlijn hartfalen op pallialine.nl.

Palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Er is in toenemende mate aandacht voor palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Dit heeft te maken met een langere levensverwachting en als gevolg hiervan de vergrijzing van deze doelgroep. Door deze ontwikkeling is de laatste jaren het besef gegroeid dat palliatieve zorg in dit veld specifieke aandacht behoeft. Deze richtlijn is geschreven voor professionals in de gezondheidszorg, die zorg verlenen aan mensen met een verstandelijke beperking in de palliatieve fase. Lees meer over de richtlijn palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking op pallialine.nl.

Terug naar boven

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]