Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Dementie

Trends dementiezorg

Door ontwikkelingen in de samenleving en veranderingen in het beleid zijn er diverse trends binnen de dementiezorg en -ondersteuning. Hieronder zijn een aantal trends weergegeven van de afgelopen jaren.

Mensen met dementie wonen langer thuis

Door de hervormingen in de langdurige zorg ligt de focus binnen de dementiezorg op zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Pas als thuis wonen echt niet meer kan, heb je recht op passende zorg in een beschermende, intramurale omgeving. Van alle mensen met dementie woont ongeveer 70 procent van de mensen nog thuis. Om ervoor te zorgen dat zij goed thuis kunnen blijven wonen is met name in de latere fase van dementie meer ondersteuning nodig. Dit kan zijn in de vorm van inzet van professionals (betaald of onbetaald), de inzet van technologie of waar mogelijk aanpassingen in het huis.

Vaker alleen wonen

Uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018 blijkt dat in de toekomst de groep thuiswonende mensen met dementie nog veel groter gaat worden. Bovendien zullen zij ook vaker dan nu alleen wonen. Op dit moment woont 40 procent (ongeveer 80.000 mensen) van de groep thuiswonenden alleen. In het toekomstscenario neemt het aantal alleenwonende 65-plussers tussen nu en 2040 sterk toe, met bijna 800.000. Dit zorgt voor een grotere druk op de omgeving, waarbij ook vaker een beroep gedaan zal worden op mensen buiten de gezondheidszorg, zoals buren en politie bij ‘dwaalgedrag’. (bron: VTV 2018)

Meer informele zorg en mantelzorg

Wanneer ondersteuning nodig is, wordt allereerst gekeken naar het eigen, sociale netwerk en de financiële mogelijkheden van betrokkenen en wordt de hulp dichtbij georganiseerd. Deze ontwikkeling - in combinatie met het langer thuis wonen - zorgt er samen met de toename van het aantal mensen met dementie voor dat de inzet van meer mantelzorgers nodig is. Ook in de verpleeghuiszorg is sinds 2014 de inzet van familie en vrijwilligers toegenomen. Door de verwachting dat het aantal mantelzorgers in de toekomst zal afnemen, zal de druk op mantelzorgers alleen maar verder toenemen. Hierdoor is ook in de toekomst blijvende aandacht nodig voor de mantelzorger. 

Meer bewustwording in de samenleving

Omdat een groot deel van de mensen met dementie thuis woont en in de toekomst thuis zal blijven wonen, is een grotere bewustwording van de samenleving nodig. Mensen die niet direct betrokken zijn bij dementie, zullen steeds meer te maken krijgen met dementie en dan is het belangrijk om te weten hoe je hiermee om moet gaan. Bijvoorbeeld buren, een kassière van een supermarkt of de politie.
De samenwerkende organisaties van het Deltaplan Dementie zijn daarom een actie gestart om Nederland ‘dementievriendelijk’ te maken. Zo worden er steeds meer trainingen gegeven aan bijvoorbeeld medewerkers van supermarkten, openbaarvervoersbedrijven, gemeentes en horecapersoneel over hoe je het beste met mensen met dementie kan omgaan. Meer informatie over dementievriendelijk is te vinden op de website Samendementievriendelijk.nl.

Meer participatie in de samenleving

Er ontstaan meer initiatieven die gericht zijn op het stimuleren van de maatschappelijke participatie van mensen met dementie. Dit voorkomt dat mensen met dementie en hun mantelzorgers in een sociaal isolement komen. Voor mantelzorgers zorgen deze vormen van zorg ook voor respijt: ze kunnen bijkomen van de intensieve zorg die ze moeten geven en krijgen ruimte voor zichzelf. Een voorbeeld zijn zorgboerderijen of zorgcentra.

Ook komen er steeds meer stedelijke groene initiatieven voor mensen met dementie, zoals stadsboerderijen, buurttuinen en tuinen bij zorginstellingen die openstaan voor thuiswonende mensen met dementie.

Trends in woonvormen dementie

Voor mensen met dementie zijn verschillende woonvormen. Meer informatie vind je hierover op de pagina Als thuis wonen niet meer gaat. Naar verwachting zal het aantal verschillende woonvormen in de toekomst alleen maar toenemen. Hieronder beschrijven we een aantal trends die uit de monitor woonvormen van het Trimbos (2021) komen. Deze trends zijn gebaseerd op de cijfers van de periode 2008-2020.

  • De inzet van vrijwilligers en familieleden is tussen 2008 en 2020 gegroeid, maar laat een daling zien in vergelijking met 2016/17.
  • De kwaliteit van leven van bewoners is op een aantal domeinen iets toegenomen. Op vijf van de negen relevante domeinen van kwaliteit van leven van mensen met dementie zijn tussen 2008 en 2020 positieve veranderingen gevonden.
  • Personele bezetting: de werkdruk die medewerkers ervaren is onveranderd hoog. De werkdruk voor medewerkers is door de jaren heen niet veranderd, maar is wel steeds aan de hoge kant geweest. 
  • De tijd die besteed wordt aan dagelijkse zorg is toegenomen. Sinds 2008 is er per bewoner wekelijks gemiddeld bijna tweeëneenhalf uur meer aan directe, dagelijkse zorg beschikbaar.
  • Trends in kwaliteit van zorg:
    • Het gebruik van psychofarmaca en vrijheidsbeperkende maatregelen is afgenomen.
    • Het aantal verschillende activiteiten waarbij bewoners betrokken zijn is over de periode 2008-2020 gestegen, maar in vergelijking met2016/17 gedaald.
    • De mate van persoonsgerichte zorg is vrij hoog, maar neemt niet toe.

Lees meer over de Trends in de verpleeghuiszorg voor mensen met dementie (2021) op de website van Trimbos

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer