Dementie

Trends dementiezorg

De Monitor Woonvormen Dementie is een langlopend onderzoek naar de stand van verpleeghuiszorg voor mensen met dementie in Nederland. In de derde meting over de periode 2008 – 2014 constateren de onderzoeker van het Trimbos Instituut een aantal positieve trends.

Zo worden bewoners in verpleeghuizen meer betrokken bij activiteiten, hebben medewerkers vaker een persoonsgerichte houding, voelen familieleden zich vaker partner in de zorg, en is de kwaliteit van leven verbeterd. Het aantal vrijheidsbeperkende maatregelen neemt af (lees meer: ). Verontrustend is dat het gebruik van psychofarmaca niet afneemt. Lees meer over onderzoeksresultaten  bij het thema Vrijheidsbeperking

Nieuwe vormen van wonen met dementie

Als mensen met dementie niet meer thuis kunnen wonen, is een verhuizing naar een verpleeghuis of beschutte woonvorm vaak noodzakelijk. Prettig dat er dan tal van nieuwe woon- en zorgvormen zijn en dat er dus best wat te kiezen valt. Hoe bepaal je als zorgorganisatie welke vorm het beste past bij de (toekomstige) bewoner met dementie? Het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (KCWZ) laat in een artikelenreeks verschillende nieuwe woonvormen voor mensen met dementie zien.

Ontwikkeling naar kleinschalig groepswonen

Veel zorgorganisaties hebben de afgelopen jaren kleinschalig groepswonen voor mensen met dementie ontwikkeld. In een woongroep wonen 6 à 8 bewoners met een eigen slaapkamer en een gezamenlijke woonkamer, waarin ze samen koken, eten en leven. Maar zo’n woongroep heeft ook nadelen, zo kunnen bewoners hun groepsbewoners niet kiezen. Het zijn maar kleine groepen, wat als je geen aansluiting hebt? En wat als je helemaal niet zo’n groepsmens bent?

Nieuwe woonvormen voor diverse (woon)wensen

Gelukkig zijn er allerlei nieuwe woon- en zorgvormen die aansluiten bij de diversiteit van mensen met dementie. Vier hiervan kun je nu bekijken:

  1. Juliana, Nijmegen - Alternatief voor het verpleeghuis (pdf)
  2. Wonen voor mensen met dementie op Zorgerf Buiten-verblijf, Putten
  3. De Nieuwe Antoniehof, Epe: Bijna net als thuis (pdf)
  4. Badeloch, Den Bosch: samen blijven wonen bij dementie (pdf)

Dementievriendelijk ontwerpen

Waar moet een ruimte, woning of gebouw aan voldoen om door mensen met dementie als prettig te worden ervaren? In de Toolkit dementievriendelijk ontwerpen van KCWZ lees je hoe de indeling en aankleding van de (groeps)woning de gezondheid van mensen met dementie kan bevorderen, maar vooral hoe het hun leven plezieriger kan maken.

Huurders en woningaanpassingen
Weten huurders eigenlijk wel welke woningaanpassingen er mogelijk zijn? Woningcorporaties kunnen een rol spelen in de bewustwording van (potentieel) kwetsbare huurders en hen hierbij ondersteunen. Lees hier alles over op de website van Zet.
Bron: Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg

Kwaliteit van leven

Wat betreft de kwaliteit van leven, is over het geheel genomen op bijna de helft van de gemeten domeinen (gemoedstoestand, zorgrelatie, activiteiten) een verbetering te zien. Er is minder sprake van negatief ‘affect’ (gemoedstoestand) en rusteloos gedrag en meer van positief ‘affect’. Ook hebben bewoners vaker iets om handen.

Persoonsgerichte zorg

Met het meer persoonsgericht maken van de zorg, een van de succesfactoren voor goede dementiezorg, gaat het op zich goed. Vergeleken met de twee eerdere metingen hebben medewerkers vaker een persoonsgerichte houding. Maar er zijn ook dingen die nog niet zo goed gaan. Zo lukt het minder vaak ‘een omgeving te creëren waarin aandacht is voor de behoefte van bewoners aan betrokkenheid en bezig zijn’. Familieleden signaleren dat niet altijd de tijd wordt genomen te achterhalen wat hun naaste zelf kan. En misschien het meest opvallend: Verzorgenden hebben niet altijd kennis van de achtergrond en de levensgeschiedenis van de bewoner, terwijl dit een belangrijke voorwaarde is om persoonsgerichte zorg te verlenen.
De onderzoekers concluderen dat om de zorg voor mensen met dementie persoonsgerichter te maken er meer aandacht moet zijn voor:

  • Het achterhalen van wat mensen met dementie zelf nog kunnen en hen vervolgens op gepaste wijze hierbij helpen.
  • De behoefte om erbij te horen zodat mensen met dementie zich gelijkwaardig en onderdeel van een groep kunnen blijven voelen.
  • De levensgeschiedenis en de gebruiken en voorkeuren van mensen met dementie om daarmee aan hun behoefte aan identiteit tegemoet te kunnen komen en hun gedrag beter te kunnen begrijpen.

Een zinvolle dag

In de monitor is verder ingezoomd op het belang van activiteiten. Een zinvolle dag is eveneens een succesfactor voor goede dementiezorg. Het blijkt dat sommige bezigheden die voor positief welbevinden kunnen zorgen, maar weinig aan bod komen in de woonvoorzieningen. Dat zijn met name creatieve en sportieve activiteiten, reminisceren (herinneringen ophalen) en huishoudelijke activiteiten. De onderzoekers concluderen dat het belangrijk is dat verzorgenden beseffen dat het stimuleren van activiteiten ook bij het werk hoort. Een teamcultuur die dit uitstraalt, helpt daarbij.

Betrokkenheid van de familie

Betrokkenheid van familie is een belangrijk onderdeel van goede zorg. Ook op dit punt zijn er afgelopen jaren grote stappen gezet. De monitor signaleert een ‘forse toename’ vergeleken met de eerdere metingen. Per bewoner zijn er nu bijna een uur per week familieleden die een structurele bijdrage leveren aan de verpleeghuiszorg voor mensen met dementie. Ook de ervaring van familieleden dat zij partner zijn in de zorg is toegenomen.
De onderzoekers hebben verder in deze meting specifiek gekeken naar de zeggenschap van familieleden en de activiteiten die zij binnen de woonvoorziening ondernemen. Opvallende uitkomst is dat er de mate waarin familieleden betrokken zijn niet samenhangt met beleid. Het kan zijn dat hier niet zozeer een verandering in beleid nodig is, maar dat dit een cultuurverandering vraagt, aldus de onderzoekers.

Geen juiste implementatie richtlijn probleemgedrag

De richtlijnen voor professioneel omgaan met onbegrepen gedrag worden in de praktijk nog te weinig gevolgd, blijkt uit de Monitor Woonvormen Dementie 2008-2014. Lees meer hierover bij bij het thema Probleemgedrag.

Meer informatie

Monitor Woonvormen Dementie 2008-2014 (pdf) van het Trimbos Instituut.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Tara Koenders

mail | meer info

t.koenders@vilans.nl

Lees meer

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer