Meer mensen met dementie

Het aantal mensen met dementie in Nederland groeit sterk. Dit geldt ook voor specifieke groepen, zoals mensen met een migratieachtergrond of een verstandelijke beperking. Doordat meer mensen dementie krijgen, groeit ook het aantal naasten en anderen die iemand met dementie kennen.

Van 'zorgen voor' naar 'leven met' dementie

De grootste verandering in de zorg is de verschuiving van een medische blik naar een maatschappelijke blik. Waar eerder de nadruk lag op het overnemen van taken (zorgen voor), ligt de focus nu op het ondersteunen van een betekenisvol leven (leven met). De persoon staat centraal, niet de ziekte. Daarom is er veel aandacht voor iemands levensverhaal, hobby’s en de rollen die iemand nog wil vervullen, zoals die van partner, ouder of werknemer.

Meer aandacht voor naasten 

Mensen die zorgen voor een naaste zijn meer dan alleen mantelzorger. Zij hebben vaak meerdere rollen, zoals kind, ouder, werknemer of vrijwilliger. Daarom gebruiken we steeds vaker de term 'naasten' in plaats van mantelzorgers. Ook anderen uit het bredere sociale netwerk kunnen een belangrijke rol spelen. Zij vallen ook onder naasten. Hierdoor is er aandacht voor de mantelzorgende partner én voor andere betrokkenen, zoals (jonge) kinderen, kleinkinderen, buren en vrijwilligers die veel betekenen voor iemand met dementie of mantelzorgtaken hebben.

Een inclusieve en dementievriendelijke samenleving

Dementie is niet alleen een taak voor de zorg, maar voor de hele samenleving. We streven naar een inclusieve samenleving waarin mensen met dementie volwaardig kunnen blijven meedoen in hun eigen wijk. Inclusiviteit is een van de drie hoofdpijlers van de Zorgstandaard 2026. De zorg houdt rekening met verschillen tussen mensen, ongeacht achtergrond of levensfase.

Ook werken we aan een positiever beeld van dementie. Zo laten we zien dat er vaak meer mogelijk is dan gedacht, wat helpt om het taboe te doorbreken.

Dementie op jonge leeftijd (voor het 65e jaar) vraagt om een eigen aanpak. Daarom is er in de Zorgstandaard 2026 voor het eerst een aparte module voor deze groep.

Inzet van 'warme technologie' 

Technologie speelt een steeds grotere rol, maar de focus verschuift naar 'warme technologie'. Dit zijn digitale hulpmiddelen die passen bij de wensen, waarden en mogelijkheden van mensen met dementie en hun naasten. Ze dragen bij aan comfort, zelfstandigheid en veiligheid, zonder extra belasting. Voorbeelden hiervan zijn sociale robots, gps-trackers of hulpmiddelen die helpen bij de dagstructuur.

Preventie en proactieve zorgplanning

We wachten niet meer tot de zorgvraag groot is, maar komen eerder in actie. Er is meer aandacht voor een gezonde leefstijl om het risico op dementie te verkleinen. Daarnaast is proactieve zorgplanning nu een verplichte randvoorwaarde die al start bij de eerste signalen van dementie (de niet-pluisfase). Het gaat om voortdurende, open gesprekken over waarden en wensen voor de toekomst, zodat mensen zo lang mogelijk zelf de regie over hun leven en sterven kunnen houden.

Regionale samenwerking en de sociale basis 

Samenwerking is onmisbaar om de kwaliteit van ondersteuning goed te houden. Lokale netwerken van zorgverleners, gemeenten en vrijwilligers vormen samen een sterke sociale basis in de wijk. Een belangrijke trend is het gebruik van een gezamenlijk ondersteuningsplan. Hierin staan alle afspraken centraal vastgelegd. Hierdoor hoeven de cliënt en naasten hun verhaal niet steeds opnieuw te vertellen aan verschillende professionals.