Samenwerken met naasten en de buurt
Laatst bijgewerkt op: 26-10-2026
Veel mensen blijven zelfstandig dankzij de steun van mensen om hen heen. Denk aan een partner, kinderen, familie, vrienden, buren, vrijwilligers en professionals uit zorg en welzijn. Samen vormen zij het netwerk van de cliënt. Als zorgverlener kijk je wie kan meedenken, ondersteunen of motiveren. Dit heet ook wel samenredzaamheid. De cliënt en het netwerk houden zoveel mogelijk de regie. Professionele zorg sluit aan waar dat nodig is.
Leer het netwerk van de cliënt kennen
Ieder netwerk is anders. Sommige cliënten krijgen steun van familie of vrienden. Anderen hebben weinig mensen om zich heen. Ook buren, kennissen, vrijwilligers, verenigingen en ontmoetingsplekken kunnen belangrijk zijn.
Het antwoord op de vraag 'Wie zijn belangrijk voor u?' geeft vaak een goed beeld van het netwerk. Bestaande relaties bieden soms mogelijkheden om de zelfredzaamheid te ondersteunen.
Werk samen met naasten en mantelzorgers
Naasten kennen de cliënt vaak goed. Zij weten wat iemand belangrijk vindt, welke gewoonten iemand heeft en wat werkt in het dagelijks leven. Die kennis helpt bij passende ondersteuning. Een gesprek over wensen, verwachtingen en rollen zorgt voor samenwerking op basis van gelijkwaardigheid. Veel naasten geven al hulp voordat professionele zorg begint. Bespreek daarom samen welke rol de mantelzorger wil houden en welke uitleg of begeleiding daarbij helpt.
Mantelzorgers kunnen zorgtaken uitvoeren als de cliënt instemt en de zorg veilig en verantwoord gebeurt. Er zijn geen wettelijke beperkingen. De zorgprofessional kan uitleg en instructie geven en samen met de mantelzorger oefenen. Zo groeit het vertrouwen om de zorg zelfstandig uit te voeren. Meer informatie hierover vind je op de pagina Kaders informele zorg op de website Waardigheid en trots.
De wensen, mogelijkheden en grenzen van de cliënt en mantelzorger zijn belangrijk. Bedenk dat mantelzorg vrijwillig is en nooit vanzelfsprekend. Lees over samenwerken met naasten in het thema Informele zorg.
Help de cliënt om het netwerk te vragen
Veel cliënten vinden hulp vragen lastig. Mensen uit de omgeving willen vaak helpen en weten soms nog niet hoe. Een gesprek kan duidelijk maken welke ondersteuning past. Het netwerk kan ook groeien via een vrijwilliger of een activiteit in de wijk.
Uit onderzoek van de Raad van Ouderen (2026) blijkt dat ouderen elkaar graag helpen met kleine dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen, vervoer regelen of samen wandelen. Wederkerigheid speelt daarbij een belangrijke rol. Wederkerigheid betekent dat mensen hulp geven én ontvangen. Zo kan iedereen iets voor een ander betekenen. Dat draagt bij aan gelijkwaardig contact en kan de zelfredzaamheid versterken. Leer hier meer over op de pagina Advies: grenzen aan de zorgzame samenleving op BeterOud.