Waarom werken aan zelfredzaamheid?
Laatst bijgewerkt op: 27-10-2026
Werken aan zelfredzaamheid hoort bij persoonsgerichte zorg. Mensen houden zoveel mogelijk de regie over hun leven. Zij maken eigen keuzes, voeren dagelijkse handelingen uit, doen mee in de samenleving en blijven doen wat zij belangrijk vinden. Zo ondersteunt zelfredzaamheid mensen om hun leven op hun eigen manier te leiden.
Zelfredzaamheid draagt bij aan de kwaliteit van leven
Onderzoek onder thuiswonende ouderen laat zien dat autonomie belangrijk is voor hun kwaliteit van leven. Voor veel ouderen betekent autonomie dat zij zoveel mogelijk zelf keuzes kunnen maken en invloed hebben op hun eigen leven. Voor veel ouderen gaat het om dagelijkse activiteiten zelf blijven doen en de regie houden. Dat geeft vrijheid, eigenwaarde en waardigheid.
Autonomie hangt ook samen met andere onderdelen van kwaliteit van leven. Mensen kunnen langer activiteiten blijven doen die zij belangrijk vinden, contact houden met anderen en meedoen in de samenleving. Veel ouderen zorgen graag zoveel mogelijk voor zichzelf. Als zorgprofessional sluit je aan bij wat iemand kan en belangrijk vindt. Zo help je cliënten om hun kwaliteit van leven zo lang mogelijk te behouden.
Zelfredzaamheid helpt gezond te blijven
Dagelijkse activiteiten houden mensen in beweging. Denk aan opstaan uit een stoel, een maaltijd maken, wandelen of huishoudelijk werk. Volgens de World Health Organization (WHO, 2020) helpt deze beweging bij gezond ouder worden. Bewegen ondersteunt spierkracht, balans, geheugen en concentratie. Het verkleint het risico op vallen en kan de mentale gezondheid verbeteren.
Elke vorm van beweging telt. Door cliënten dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk zelf te laten doen, steun je hun zelfredzaamheid en gezondheid. Lees meer over bewegen en zelfredzaamheid op de pagina Bewegen helpt om zelfredzamer te zijn.
Zelfredzaamheid helpt de zorg toegankelijk te houden
Werken aan zelfredzaamheid is belangrijk voor de cliënt en voor de zorg. Mensen die hun mogelijkheden blijven gebruiken, houden vaak langer hun spierkracht, conditie en dagelijkse vaardigheden. Zorgprofessionals ondersteunen hen om zoveel mogelijk zelf te blijven doen. Ze nemen dus niet meer alle taken van cliënten over. In de praktijk bleek dat ook niet altijd de beste aanpak te zijn.
Door de vergrijzing hebben steeds meer mensen zorg nodig. Het aantal zorgprofessionals groeit minder snel. Met passende ondersteuning kunnen cliënten vaak langer zelfstandig functioneren. Dat helpt bij hun kwaliteit van leven. Professionele zorg blijft zo beschikbaar voor mensen die deze het hardst nodig hebben. Werken aan zelfredzaamheid draagt daarmee bij aan passende zorg voor de toekomst.
Bron
- Van Leeuwen et al. (2019). What does quality of life mean to older adults? A thematic synthesis
- World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour | British Journal of Sports Medicine