Kijk waar iemand tijdens de dag zelf kan bewegen. Neem activiteiten niet automatisch over, maar stimuleer de cliënt om waar mogelijk mee te doen.
Denk bijvoorbeeld aan zelf opstaan, helpen bij het aankleden, de tafel dekken, planten water geven, de vaatwasser uitruimen of de post halen. Volgens de richtlijn helpt het om bewegen zoveel mogelijk onderdeel te maken van de dagelijkse routine en zorgmomenten.
Bewegen helpt om zelfredzamer te zijn
Laatst bijgewerkt op: 10-11-2026
Bewegen helpt mensen om gezond, actief en zelfstandig te blijven. Het ondersteunt hen om te blijven doen wat zij belangrijk vinden. Volgens de richtlijn 'Bewegen als gewoonte in de langdurige zorg' beweegt 90% van de ouderen in zorginstellingen minder dan de Nederlandse beweegrichtlijn adviseert. Daarom is beweging een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven in de langdurige zorg.
Als zorgprofessional kun je bewegen onderdeel maken van zorgmomenten en dagelijkse activiteiten. De cliënt doet mee op een manier die past bij de mogelijkheden van dat moment. Wat iemand kan, verschilt soms per dag of per moment. Ondersteun waar dat nodig is.
De Nederlandse beweegrichtlijn adviseert ouderen om minstens 150 minuten per week matig intensief te bewegen. Ook activiteiten voor spieren, botten en balans horen daarbij. Matig intensief bewegen kan bijvoorbeeld traplopen, stofzuigen of de badkamer schoonmaken zijn. Dagelijkse activiteiten zoals opstaan, aankleden, lopen en eten klaarmaken bieden ook beweegmomenten. Voor sommige cliënten past een ander doel beter. Elke beweging die aansluit bij de mogelijkheden kan waardevol zijn.
Waarom is bewegen belangrijk?
Bewegen helpt cliënten om hun mogelijkheden te gebruiken en dagelijkse activiteiten zo lang mogelijk zelf te doen. Daarmee ondersteunt bewegen de zelfredzaamheid en eigen regie.
Bewegen heeft voordelen voor mensen die langdurige zorg ontvangen. Volgens de richtlijn ondersteunt het de lichamelijke gezondheid, het mentale welzijn en sociale contacten. Dat kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven.
Bewegen helpt om spieren sterk te houden en dagelijkse activiteiten makkelijker uit te voeren. Het kan de kans op vallen verkleinen, de slaap verbeteren en angst en stress verminderen. Ook kan het zelfvertrouwen groeien. Daarnaast kan bewegen helpen om achteruitgang van de hersenen te voorkomen of te vertragen.
De Nederlandse beweegrichtlijn vat het samen als: bewegen is goed, meer bewegen is beter. De passende hoeveelheid verschilt per cliënt. Ook kleine beweegmomenten zijn waardevol.
Kijk samen wat past
Bewegen is maatwerk. Iedere cliënt heeft eigen mogelijkheden, wensen en interesses. Een gesprek over wat iemand graag doet en belangrijk vindt, helpt om een passende activiteit te kiezen.
Volgens de richtlijn werkt bewegen goed als het verbonden is aan een betekenisvol doel. Zo kan iemand oefenen om zelfstandig ergens naartoe te gaan of een dagelijkse activiteit zelf uit te voeren.
Positieve en haalbare doelen geven richting. Kleine stappen maken vooruitgang zichtbaar. Aanmoediging en aandacht voor wat goed gaat kunnen de motivatie versterken. Blijf ook bespreken of de gekozen activiteit nog past, want mogelijkheden en behoeften kunnen veranderen.
Een fysiotherapeut of bewegingsagoog kan helpen bij vragen over veilig en passend bewegen.
Hoe stimuleer je iemand om meer te bewegen?
Iedere cliënt heeft eigen redenen om wel of niet te bewegen. Plezier, sociale contacten, zelfstandigheid en vertrouwen spelen een belangrijke rol. De volgende uitklapvensters geven praktische handvatten voor jou als zorgprofessional.
Begin met kleine, haalbare stappen. Een activiteit die aansluit bij wat iemand graag doet of vroeger graag deed, kan extra plezier geven is vaak makkelijker vol te houden.
Volgens de richtlijn hebben meerdere korte beweegmomenten de voorkeur boven één lang beweegmoment. Houd rekening met wat iemand lichamelijk en mentaal aankan en zorg zo nodig voor rustmomenten.
Samen bewegen kan motiveren. Een cliënt kan bijvoorbeeld samen bewegen met een naaste, medebewoner, vrijwilliger of beweegmaatje.
Kijk ook naar mogelijkheden in de buurt, zoals een beweeggroep, buurtsportcoach of welzijnsactiviteit. Sommige mensen bewegen graag in een groep. Anderen kiezen liever voor een individuele activiteit.
Angst om te vallen, pijn of onzekerheid kan bewegen moeilijk maken. Een gesprek maakt duidelijk wat iemand nodig heeft om veilig te kunnen bewegen.
Eenvoudige instructies, voordoen en herhalen kunnen vertrouwen geven. Kies activiteiten die passen bij de mogelijkheden van de cliënt en zorg voor een veilige omgeving.
Technologie kan bewegen leuker en afwisselender maken. Voorbeelden zijn digitale beweegspellen, apps en fietsen met een beeldscherm.
Volgens de richtlijn kan digitale technologie cliënten helpen om in beweging te komen en zelfstandiger te bewegen. Het hulpmiddel moet passen bij de wensen en mogelijkheden van de cliënt. Uitleg bij het gebruik en aandacht voor privacy en veiligheid kunnen extra steun geven.
Naasten kunnen helpen door samen met de cliënt te bewegen. Geef hen waar nodig uitleg en begeleiding wanneer zij vragen hebben over vallen of blessures.
Ook andere professionals kunnen ondersteunen. Een fysiotherapeut, ergotherapeut of bewegingsagoog kan helpen bepalen welke vorm van bewegen veilig en passend is.
SKILZ-webinar 'Bewegen als gewoonte in de langdurige zorg'
In dit webinar leggen 3 experts uit waarom bewegen belangrijk is voor cliënten in de langdurige zorg. Zij laten zien hoe gewone dagelijkse activiteiten beweegmomenten bieden. Ook bespreken zij hoe je aansluit bij wat een cliënt kan en leuk vindt. Het webinar bevat praktische voorbeelden, tips voor motivatie en uitleg voor zorgprofessionals en organisatiesom bewegen echt onderdeel van de zorg te maken.
SKILZ
Bron
Kenniscentrum Sport & Bewegen; SKILZ (2025), Richtlijn Bewegen als gewoonte in de langdurige zorg. De richtlijn is geautoriseerd op 11 september 2025.