Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Mantelzorg

Thuiszorg Dichtbij

Thuiszorg Dichtbij, een zorgcoöperatie voor palliatief terminale 24-uurs thuiszorg, werkt aan een betere samenspel met mantelzorgers. Zij gebruiken hiervoor de methode ‘waarderend onderzoeken’. Niet veranderen, maar kijken naar wat er al goed gaat en dát versterken.

Praktijkvoorbeeld mantelzorgThuiszorg Dichtbij was 1 van 80 deelnemers van het door het ministerie van VWS gefinancierde programma In voor Mantelzorg (2014-2016) voor een betere samenwerking tussen beroepskrachten en mantelzorgers.

Doel

Het doel was handen en voeten geven aan mantelzorgbeleid, -attitude en –werkwijze. Niet omdat het moet, maar omdat het past bij de identiteit van Thuiszorg Dichtbij. Aandacht voor mantelzorg was voorheen veelal impliciet en niet bij alle zorgverleners (zzp'ers) even sterk aanwezig. Mantelzorg moest een vanzelfsprekend thema worden binnen de coöperatie.

Resultaten

  • Medewerkers zijn zich meer bewust dat mantelzorg een belangrijk onderdeel is van goede zorg en een graadmeter is voor cliëntwaardering.
  • Medewerkers zijn echt anders gaan denken, ze zijn los gekomen van de routine, om mantelzorg centraal te kunnen stellen.
  • Aandacht voor de verschillende SOFA-rollen van mantelzorgers en de vaardigheden die nodig zijn om het samenspel met mantelzorgers en zorgverleners beter vorm te geven.
  • Het belang van gerichte aandacht voor mantelzorg en het inbedden van mantelzorg in kwalitatieve zorg, bij werving, scholing en positionering. Mantelzorg hoort er echt bij.
  • Een mooi lerend proces, met betrokkenheid, enthousiasme en draagvlak bij focusgroepleden, zo'n 20 zorgverleners en 5 mantelzorgers als resultaat. Daarnaast steun van de cliëntenraad voor de benadering van mantelzorg.

Aanpak

Niet veranderen maar kijken naar wat er al goed gaat, en dát versterken. Met deze bottom-up aanpak, gebaseerd op waarderend onderzoek (appreciative inquiry) gingen we in de verhalen van zorgverleners én mantelzorgers op zoek naar de impliciete 'mantelzorgwaarden'.

  • Drie opeenvolgende focusgroep-bijeenkomsten met zorgverleners.
  • Een focusgroep met mantelzorgers.
  • Een combinatiegroep.

De werkwijze is een combinatie van verhalen, ordenen met modellen (zorgtriade, SOFA), verbeelden of tekenen van de mantelzorgheld, prioriteren, keuze van verbeterpunten. Verwerking van de input in processen gebeurt in nauw overleg met de direct betrokkenen, kijken wat er werkt, de ontwikkelbenadering. Samen verbeteren en al doende leren.

Tijdens het project heeft mantelzorg al 'spontaan' een plek gekregen, bijvoorbeeld in de introductietraining, intake en eindgesprekken. Maar het project heeft ook ingrijpender organisatorische impact. Hoewel in de coöperatie-constructie de zorgcoördinator in een zorgteam was opgeheven, komt er – op uitdrukkelijk verzoek van de mantelzorgers – toch weer een vast aanspreekpunt voor mantelzorgers.

Beleving

Er was aanvankelijk scepsis over het project en het thema. 'Samenspel met mantelzorgers? Dat gaat vanzelf want we zijn er toch altijd!?' En: 'Alsjeblieft niet nóg wat bij de intake, we moeten al zoveel.' Deze scepsis sloeg om toen we mensen vroegen naar hun ervaring en expertise rond samenspel met mantelzorg: hoe dóen jullie dat? Het antwoord was unaniem: 'Aansluiten natuurlijk! Daar zijn we erg goed in.'

Gaandeweg de bijeenkomsten bleek dat mantelzorgers niet altijd de aansluiting ervaren die de medewerker bedoelt. 'Nu realiseer ik me pas…' De check daarop, erover in gesprek gaan, dat is nodig. Echt ruimte geven aan mantelzorgers is niet eenvoudig voor een zorgverlener. Er is bij zorgverleners behoefte aan gesprek, oefening, afstemming, aanspreken, feedback op dit thema. Mantelzorgers zijn positief, maar communicatie en écht betrekken kan beter. Dat zorgt voor vertrouwen wat het mogelijk maakt om los te laten.

Tips

Wél doen

  • Uitgaan van wat goed gaat, nieuwsgierig zijn naar kennis en ervaringen van de zorgverleners én de mantelzorgers zelf, dát werkt.
  • Mensen met expertise uitnodigen voor de projectgroep.
  • Meteen met inzichten aan de slag, en daar – later – feedback op vragen, dat werkt ook.
  • Neem het thema mantelzorg ´under construction´ mee in de introductiecursus. Zo komen zowel inhoud als lerende organisatie meteen over het voetlicht.

Anders doen

  • Eerder communiceren, misschien wel een blog over de mantelzorg-belevenissen. Het al doende leren beter zichtbaar maken. Deelnemers vragen daaraan bij te dragen, het van hen maken.
  • Het mantelzorgproject concurreert qua aandacht en tijd met vele andere veranderingen en werkdruk. De benodigde (verander)ruimte is er lang niet bij iedereen en dat is begrijpelijk.

Organisatie

Thuiszorg Dichtbij 
Sector: Thuiszorg
Regio: Noord Nederland
Aantal zzp-ers: 160  Aantal zzp-ers dat betrokken was bij In voor Mantelzorg: 20
Aantal mantelzorgers betrokken bij In voor Mantelzorg: 5
Aantal vrijwilligers: 2
Website: www.thuiszorgdichtbij.nl

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Yvonne de Jong

mail | meer info

y.dejong@vilans.nl

Lees meer

NieuwsMantelzorg

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven