Mantelzorg

Goed voorbeeld informele zorg bij Cordaan

Zorgorganisatie Cordaan werkt aan een hechte samenwerking tussen medewerkers, cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers op basis van gelijkwaardigheid. Anna Riemersma, programmamanager Informele zorg: ‘Het is een echte cultuuromslag die we maken’.

Programmamanager informele zorg Anna RiemersmaCordaan stelde in 2015 een programma op met als doel de verbetering van de samenwerking met zowel de naasten als de vrijwilligers. Programmamanager Anna Riemersma: ‘Daarvoor bezochten we eerst onze locaties: waar liggen de knelpunten en waar zien medewerkers kansen voor verbetering? De uitdagingen verschilden nogal, omdat Cordaan zowel werkt voor ouderen, mensen met een beperking en mensen met psychiatrische problematiek’.

Cultuuromslag in de ouderenzorg

‘Vooral in de ouderenzorg was een cultuuromslag nodig’, weet Anna. ‘We werken daar intensief samen met familie, vaak kinderen. Dat vinden we belangrijk, maar beroepskrachten vinden dat best ingewikkeld. Zij waren gewend om aan het roer te staan: wij weten wat goed is voor de client. Terwijl je het ook kunt omdraaien: de verwanten zijn de ervaringsdeskundigen en wij moeten kijken waar we ze kunnen ondersteunen.' 

Aandacht voor informele zorg in de opleiding

'Tijdens hun opleiding hadden onze zorgprofessionals weinig geleerd over samenwerking met informele zorgverleners,' vervolgt Anna. 'Ik ben nu met opleidingen in gesprek om dit op te nemen in het lesprogramma. Ook de meer dan 2.000 vrijwilligers van Cordaan werden niet altijd serieus genomen. Ze kregen wel een kerstpakket en een reiskostenvergoeding, maar zaten soms nog apart aan de koffietafel!’

Tools voor betere samenwerking informele zorg

Anna: ‘Van Vilans kregen we tools en instrumenten aangereikt, zoals het SOFA-model, om de samenwerking te verbeteren en het gesprek op gang te brengen. Waardevol bleken ook de Familiefabels, dat zijn toneelstukjes die het gesprek op gang brengen over familieparticipatie en de COUP-trainingen, waarbij je aanknopingspunten krijgt voor een prettige samenwerking.'

Dialoogsessies met soms heftige reacties

'Vervolgens zijn we dialoogsessies gestart met de vier partijen: cliënt, naasten, vrijwilligers en zorgprofessionals. Er werden stellingen besproken als: "beroepskrachten zijn gelijkwaardig aan informele zorgverleners". Op sommige locaties kwamen heftige reacties en aannames naar boven. Iedereen vond iets van elkaar, maar dat werd vaak niet uitgesproken. Dit belemmert een goede samenwerking. Er werden dan vervolggesprekken gepland.'

Minder stroeve situaties 

Het mooie is volgens Anna dat er minder stroeve situaties voorkomen, als je als zorgprofessional de juiste stappen neemt in het samenwerkingsproces. Vanaf het eerste contactmoment. Anna: 'Als het met mijn kind niet goed gaat op school en ik word niet betrokken en gehoord in het proces daaromheen, voel ik me niet serieus genomen. Misschien word ik dan zelfs als een lastige moeder gezien. Om ervoor te zorgen dat de samenwerking met informele zorg op de agenda blijft zijn er op sommige locaties stuurgroepen ingericht.’

Aandacht voor samenwerking met vrijwilligers

Ook de samenwerking met vrijwilligers heeft veel aandacht gekregen bij Cordaan. Er zijn 9 vrijwilligerscoördinatoren voor alle sectoren. In de GGZ en VGZ werkt Cordaan met aandachtsfunctionarissen die de rol krijgen van het werven van en samenwerken met vrijwilligers. Op deze locaties staat de coördinator vrijwilligerswerk meer op afstand en neemt steeds meer de rol van adviseur informele zorg op zich. Ook zijn er specifieke thema’s opgepakt. Zo zijn er zo’n 100 zorgteams getraind op het gebied van palliatieve zorg en de begeleiding van vrijwilligers in deze fase. Lees hierover meer in deze praktijkcase (pdf)

Beweging in gang gezet

Wat zijn de resultaten van al deze inspanningen? Anna: ‘De beweging is in gang gezet. Het is een veranderproces dat tijd kost en dat begint met bewustwording. Het besef van een goed samenspel tussen beroepskrachten, verwanten en vrijwilligers is doorgedrongen in de hele organisatie. De zorgprofessionals moeten het nu doen, ondersteund door hun leidinggevenden. Gelukkig merken medewerkers zelf ook de resultaten. Stroeve situaties komen minder vaak voor en de samenwerking is verbeterd. Als locaties zich daarnaast laten inspireren door locaties waar het al heel goed gaat, dan komt er hopelijk een sneeuwbaleffect.’ 

Doe de test!

Test samenwerken mantelzorgersBen jij benieuwd hoe je samenwerkt met cliënten, mantelzorgers, familie, vrienden en vrijwilligers? Doe de test (5 min) op de Facebookpagina van Mantelzorg.nl en ontdek wat jouw stijl van samenwerken is. 

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer