RSS 2.0

Hygiëne

Handhygiëne

Het kan niet vaak genoeg gezegd worden: handhygiëne is het allerbelangrijkste als het gaat om voorkomen van besmetting met ziektekiemen. Dit betekent je handen reinigen op de juiste manier en op de juiste momenten.

ABR in verpleeghuis

Wil je samen met je collega’s het hygiënisch werken verbeteren en antibioticaresistentie aanpakken? Meld je dan aan voor het programma 'Aanpak antibioticaresistentie in verpleeghuizen' of ga zelf aan de slag met de verschillende materialen.

Lees meer: Resistentiepreventie.nl

Er zijn twee manieren: wassen met water en zeep of het gebruik van handalcohol. Beide manieren zijn goed en kunnen in de meeste gevallen worden toegepast. Het is afhankelijk van de situatie wat je het prettigst vindt. Zo is het in de thuiszorg soms lastig om cliënten te bewegen altijd een schone handdoek en een zeepdispenser ter beschikking te stellen. Een flesje handalcohol in je tas zorgt ervoor dat je altijd je handen goed kunt reinigen.

 

Op de juiste manier

Hoe was je als verzorgende goed je handen? Korte video van AZ Delta ziekenhuis. 

https://www.youtube.com/watch?v=jTf1xqLgRbo

Handen wassen heeft alleen zin als je het op de juiste manier doet:

  • Gebruik schone materialen: vloeibare zeep (geen stuk zeep) en een wegwerphanddoekje of een stukje keukenpapier.
  • Raak de kraan niet aan met je handen als je je handen gewassen hebt: gebruik bij een elleboogkraan je elleboog en bij een gewone kraan het wegwerphanddoekje om de kraan dicht te draaien.
  • Neem voldoende zeep.
  • Neem de tijd: was je handen minimaal 10 seconden.
  • Doe het op de juiste manier (zie afbeelding) en vergeet vingertoppen, duimen, ruimte tussen je vingers en je polsen niet.
  • Spoel je handen af met flink stromend water.
  • Droog ze goed af.

handen wassen zorg

Lees ook de toelichting bij deze afbeelding: Handhygiëne: waarom, wie en wanneer? (pdf) uit Toolkit SNIV.

Handen desinfecteren

Desinfecteer je handen op de juiste manier:

  • Gebruik handalcohol.
  • Neem voldoende handalcohol: breng minimaal 3 ml aan op je droge handen.
  • Neem de tijd: wrijf je handen tot ze droog zijn.
  • Doe het op de juiste manier (zie afbeelding bij Handen wassen) en vergeet vingertoppen, duimen, ruimte tussen je vingers en je polsen niet.

Er zijn een paar situaties waarin handalcohol niet gebruikt kan worden:

  • Als je handen zichtbaar verontreinigd zijn of plakkerig aanvoelen.
  • Bij Clostridium difficile (bacterie die in de darm voorkomt). Dit micro-organisme is ongevoelig voor alcohol.

Wanneer moet je je handen reinigen?

De World Health Organisation (WHO) is een campagne gestart “SAVE LIVES: clean your hands” om het belang van handhygiëne te benadrukken. De 'vijf momenten van handen reinigen' zijn hierbij het uitgangspunt:

  1. Voordat een patiënt wordt aangeraakt.
  2. Voordat er wordt schoongemaakt of er begonnen wordt aan een medische procedure.
  3. Na contact met lichaamsmaterialen en vloeistoffen.
  4. Na fysiek patiëntencontact.
  5. Na fysiek contact met de omgeving van de patiënt.

Poster: Jouw 5 momenten van handhygiëne (pdf), uit Toolkit SNIV.

momenten handhygiëne

Handhygiëne is een van de belangrijkste maatregelen om besmetting te voorkomen. Doe het dan ook vaak en in ieder geval in de volgende situaties:

  • Bij de vijf momenten zoals hierboven beschreven. Denk daarbij aan:
    o Voor kleine ingrepen waarbij huid- en/of slijmvliesbarrière is of wordt doorbroken, zoals blaaskatheterisatie, het inbrengen van een infuus, het nemen van een punctie.
    o Voor en na wondbehandeling of -verzorging.
    o Na lichamelijk onderzoek.
    o Na contact met lichaamsvochten, secreta, excreta, slijmvliezen of niet-intacte huid.
    o Na verpleegtechnische handelingen.
    o Na het wassen van de cliënt of het afhalen of opmaken van het bed.
  • Na hoesten, niezen of snuiten.
  • Na toiletbezoek.

Bron

WIP-richtlijn Handhygiëne Verpleeghuizen, Woon- en Thuiszorg (2011) van de Werkgroep Infectiepreventie (WIP).

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



 Security code

Reacties

Lili 5/3/2018

Ik ben leerling-verzorgende ig en moet een verbeterplan maken over handhygiëne voor zorgvragers, maar ik kan heel weinig vinden op internet. Wie kan mijn helpen?


Netty Pouw 24/5/2017

Zit aan het einde van me opleiding IG, en wil een verbeterplan handhygiëne maken, is idd niet zoveel over te vinden op het internet.
Zie dat er al een aantal voor me waren met dit onderwerp.
Hoop dat er iemand is met tips, alvast bedankt.


Annemieke Hoogland 22/3/2017

Dag Jolanda,
Hygiëne rondom smartphones is zeker een belangrijk punt.
Begin februari hebben we op Zorg voor Beter onderstaand artikeltje met drie tips en een poll geplaatst.
https://www.zorgvoorbeter.nl/hygiene/smartphone-tablet-schoonmaken
Op basis van deze poll zijn we bezig met een vervolgartikel (want in de meeste organisaties is gebruik van een smartphone verplicht, maar er zijn geen richtlijnen binnen organisaties en er wordt binnen teams ook weinig over gesproken). Nog even geduld dus... Houd Zorg voor Beter vooral in de gaten of abonneer je op onze nieuwsbrief.
Hartelijke groet,
Annemieke
Zorg voor Beter


Jolanda 14/3/2017

Hallo,
ik zie in het thema hygiëne, niets staan over, hygiëne of maatregels tegen besmetting via werk gsm of chomebook staan.
Zijn hier richtlijnen voor ?
verder zie ik vaak dat er verbeterplannen worden gemaakt, maar zijn hier powerpoints van of andere tips of ideeën


Charlotte Michels 3/11/2016

Beste Monica,
Leuk dat je voor handhygiene voor zorgvragers hebt gekozen. Dit is wel een redelijk hot item, maar helaas niet zo zeer in de media. Patiënten en cliënten veroorzaken natuurlijk ook verspreiding van micro-organismen en zouden daar handhygiene voor toe moeten passen. Dit gebeurt echter in vele gevallen niet. Een aantal situaties en doelgroepen is ook moeizaam te bewerkstelligen, want hoe leer je een cliënt met dementie wanneer en hoe handhygiëne uitgevoerd moet worden?? Het probleem blijft hierdoor wel bestaan en de oplossingen zijn nog niet gevonden. Qua literatuur heb ik niet zo veel voor je. Hierbij zul je vooral van gezond verstand en logisch beredeneren gebruik moeten maken. Als je meer informatie wilt, kun je beter telefonisch even contact opnemen met me, dan kan ik mogelijk je vragen beantwoorden. Ik wens je veel succes.
Charlotte Michels-Breukers
Deskundige infectiepreventie
+31(0)6-42274225 |
info@careb4.nl | www.careb4.nl


monica 1/11/2016

Voor mijn verbeterplan van het einde van mijn studie heb ik gekozen handhygiëne bij zorgvragers. Ik heb het hele internet afgespeurd maar over de handhygiëne van zorgvragers is bijna niets te vinden terwijl dit ook heel noodzakelijk is en er zeker ook verbeterpunten zijn. Denk maar aan poep onder nagels., eten neuspeuteren
Wie heeft er voor mij tips waar ik meer informatie kan vinden.


Esther 7/10/2016

Bij het instructieplaatje worden helaas de polsen vergeten. Dit moet nog tussen het 7de en 8ste plaatje in.


noortje blijleven 14/4/2016

Voor mijn verbeterplan van het einde van mijn studie heb ik gekozen handhygiëne bij zorgvragers. Ik heb het hele internet afgespeurd maar over de handhygiëne van zorgvragers is bijna niets te vinden terwijl dit ook heel noodzakelijk is en er zeker ook verbeterpunten zijn. Denk maar aan poep onder nagels.
Wie heeft er voor mij tips waar ik meer informatie kan vinden. Ik zit nu op een dood spoor en ben geneigd een ander verbeterplan te kiezen.


Bram Hengeveld 7/12/2015

Hoi R Valckx. Er zijn kleine flesjes handdesinfectans te verkrijgen die voldoen aan de geldende normen. Stop je zo in een (broek)zak. Heel handig voor de dag te halen, ook tijdens het verzorgen van bewoners.
Handen wassen zoveel mogelijk beperken: duurt langer, minder effectief (behalve in genoemde gevallen, Noro hoort hier ook bij) en veel schadelijker voor je huid dan goede desinfectans (hier zit een terugvetter in).
Wat bedoel je met 'doe je niet op de kamer bij de bewoner?' Als je handschoenen hebt uitgetrokken bijv. moet je je handen alweer desinfecteren. Oogdruppel toedienen? Handen van te voren desinfecteren en daarna liefst ook, zeker bij conjunctivitis. Etc.


Conny Moons 2/12/2015

Ja, deze site richt zich op verpleging, verzorging en zorg thuis. Zowel onder het kopje Praktijk als onder Verbeteren vind je informatie en tips voor hygiëne ook in jouw setting.
Veel succes en werkplezier,


R.Valckx 2/12/2015

Hebben jullie ook adviezen, aanbevelingen t.a.v. kleinschalig wonen?
Nu wordt er uit gegaan van een ' thuissituatie' . Handen wassen doe je in de keuken, niet op de kamer bij de client. Dus ook geen zeep, desinfectans of (papieren)handdoekjes.


Conny Moons 20/10/2015

Dag Mady,
Dank voor je reactie en dat je deze site gebruikt.
veel (hygiënisch) werkplezier gewenst,
Conny


Mady Heemskerk 12/10/2015

Het is belangrijk om telefoons, toetsenborden en sleutels die door Verzorgenden tijdens het werk worden gebruikt na elk gebruik te reinigen met alcohol of alcoholdoekjes. Deze zijn een grote bron van besmetting.