Beleid en visie op intimiteit en seksualiteit

Maak beleid rond intimiteit en seksualiteit

Het is belangrijk dat een organisatie beleid maakt op het thema intimiteit en seksualiteit. Dit helpt om het thema een vaste plek te geven binnen de organisatie. Het biedt medewerkers houvast die een handelingsverlegenheid kunnen hebben rond dit thema. Daarnaast weten bewoners wat ze van de organisatie kunnen verwachten en wat de mogelijkheden zijn voor het beleven van intimiteit en seksualiteit op een voor hen prettige manier. Op deze pagina lees je hoe je als organisatie: 

1. Een visie ontwikkelt rondom intimiteit en seksualiteit.
2. Van visie naar beleid naar implementatie toe werkt.
3. Dit beleid verankert in de organisatie: voor bewoners en medewerkers.

Lees ook: Maak beleid: intimiteit en seksualiteit in de ouderenzorg op Zorg voor Beter.

Goede persoonsgerichte zorg

Aandacht voor intimiteit en seksualiteit hoort bij goede persoonsgerichte zorg. In verschillende beleidsdocumenten wordt hiernaar verwezen. Lees hier meer over op de pagina Samenhang met kwaliteitskader.

Competenties zorgverleners

Voor het uitvoeren van beleid van intimiteit en seksualiteit hebben medewerkers bepaalde kennis en vaardigheden nodig. Bekijk de checklist Competenties zorgverleners van Rutgers voor zorgorganisaties. 

Twee aanbevelingen

1. Zorg dat er binnen de zorgorganisatie visie en beleid is op intimiteit en seksualiteit

Hoe het beleid er precies uitziet, zal per zorgorganisatie verschillend zijn. Het gaat vooral om het scheppen van een open klimaat, waarin seksualiteit en intimiteit bespreekbaar zijn en waarin ruimte is voor liefde of lust van cliënten. Het bieden van ondersteuning en afspraken maken over privacy zijn logische elementen voor beleidsvisie op dit terrein. Daarnaast moeten er duidelijke regels zijn over seksueel grensoverschrijdend gedrag.

2. Stel een aandachtsfunctionaris of werkgroep Intimiteit en seksualiteit aan

Een aandachtsfunctionaris houdt het onderwerp blijvend onder de aandacht en is aanspreekpunt voor medewerkers op de werkvloer. Om te voorkomen dat het een onderwerp van één persoon wordt, kan het helpen om meerdere mensen hiervoor te vragen. Er zijn organisaties waar ‘aandachtsvelders’, werkgroepen of projectgroepen of ambassadeurs zich bezighouden met het thema. Bij de Alrijne Zorggroep is er een steungroep Intimiteit van vier leden. Zij verzorgen de scholing van nieuwe medewerkers en begeleiden een team met intervisie of moreel beraad.

Expertisegroep

Bij TriviumMeulenbeltZorg in Almelo is een expertisegroep Intimiteit & Seksualiteit beschikbaar. Deze groep bestaat uit een kwaliteitsmedewerker, geestelijk verzorger, verpleegkundig specialist, seksuologe en verpleegkundige. De groep is beschikbaar voor vragen uit de praktijk en adviseert over beleid, zoals gebruik van het zorgleefplan. Daarnaast ontwikkelt de groep soms ook praktische faciliteiten, zoals het ‘matrastussenstuk’ (zie de pagina Hulpmiddelen). Ook organiseert de groep activiteiten om het thema zichtbaar te maken binnen de organisatie, zoals tijdens Valentijnsdag en Coming Out Day (11 oktober).

Naar de directeur

‘De eerste keer dat een bewoner ons vroeg of we een dame voor hem wilden regelen, zijn we naar de directeur gestapt’, vertelt clusterleidinggevende Marianne Wijtman van Alrijne Zorggroep. ‘Om te vragen of het mocht. "Dames, gewoon je gang gaan" was zijn reactie. Het was de laatste wens van deze bewoner. "Ik wil nog één keer seks", zei hij letterlijk. En hij meende het. Hij was zo blij dat we het mogelijk maakten. Ook wij werden er helemaal vrolijk van. Een paar weken later overleed hij. Het heeft ons toen echt geraakt, wat seks kan doen voor een bewoner. Daar wilden we mee verder.’

Bron

(2017)Publicatie 'Intimiteit en seksualiteit in het verpleeghuis' (pdf), 2018 Waardigheid en trots