Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Persoonsgerichte zorg

Leefstijlverandering begeleiden

Hoe begeleid je je cliënt naar een gezonde leefstijl? Lees meer over motiverende gesprekstechnieken, de methode 'Doen en blijven' en de toolbox leefstijlverandering van beweegkuur.nl.

Een gesprek voeren over gezond gedrag is soms lastig. Motiverende gespreksvoering is een bewezen effectieve gesprekstechniek voor het bevorderen van een gezonde leefstijl. Eerstelijns zorgverleners passen de technieken toe bij het ondersteunen van zelfmanagement. Wijkverpleegkundigen en thuiszorgmedewerkers zetten de gesprekstechnieken in om de zelfredzaamheid van hun cliënten te vergroten.

Basisprincipes van motiverende gespreksvoering 

Er zijn vier basis principes voor motiverende gespreksvoering:

  1. Wees empathisch: het gaat om daadwerkelijk inleven in de cliënt en niet doen alsof.
  2. Ontwikkelen van discrepantie: richt je op het verschil (vanuit het perspectief van de cliënt) tussen het huidige en toekomstige gedrag. Dit noemen we ook wel ambivalentie. ‘Hoe ben ik nu en hoe wil ik zijn?’
  3. Meeveren met weerstand: vermijd discussie of argumentatie. Veer mee met de ambivalentie en zie dit als een kans.
  4. Ondersteunen van de eigen effectiviteit: het gaat er hierbij om dat je het geloof in eigen kunnen ondersteunt en versterkt. Eigen effectiviteit is een directe voorspeller van gedragsverandering.

Meer informatie lees je in de handreiking Motiverende gesprekstechnieken (pdf)

Onderzoek naar motiverende gesprekstechnieken

Anne Esther Marcus-Varwijk van Hogeschool Windesheim doet kwalitatief onderzoek naar hoe (wijk)verpleegkundigen motiverende gesprekstechnieken in de praktijk toepassen. Tussentijdse resultaten laten zien dat verpleegkundigen redelijk scoren op empathie en eenvoudige luistervaardigheden. Het resultaat is minder goed als het gaat om partnerschap met ouderen en het bespreken van diepere drijfveren.

Anne Esther Marcus-Varwijk: 'Verpleegkundigen hebben nog wel eens de neiging om zich op te stellen als expert. Ze proberen ouderen nog vaak te overtuigen en advies te geven zonder te vragen of ze dat ook wíllen. Terwijl het juist cruciaal is om toestemming te vragen voordat je advies of informatie geeft.' Dit onderdeel van partnerschap heeft nog wat meer aandacht nodig en raakt aan de vaardigheden om samen te werken en samen te beslissen met de oudere,' aldus Marcus-Varwijk. Bekijk de presentatie over het onderzoek (pdf)

Lees meer over een gespreksmodel voor samen beslissen met ouderen

Methode Doen en blijven doen

De methode ‘Doen en blijven doen’ is gericht op het begeleiden van cliënten bij een gedragsverandering. De zorgverlener en de cliënt doorlopen samen zes stappen en verkennen daarbij wat de cliënt in de weg staat om de volgende stap te nemen. De zorgverlener vervult de rol van coach en motivator, de cliënt is de gedragsveranderaar. De zes stappen van 'Doen en blijven doen' zijn:

  1. Methode Doen en blijven doenOpenstaan: eraan toe zijn, bereid zijn om na te denken en in gesprek te gaan over wat leven met de ziekte vraagt.
  2. Begrijpen: weten wat er aan de hand is, wat eraan te doen valt en wat hij zelf kan doen.
  3. Willen: afwegingen maken tussen mogelijkheden en tot een besluit komen (intentie) om zelf aan de slag te gaan.
  4. Kunnen: hulpmiddelen en technieken leren hanteren, vaardigheden beheersen.
  5. Doen: zelf in actie komen en de voorgenomen veranderingen doorvoeren.
  6. Blijven doen: volhouden, successen vieren, leren wat nóg beter kan, opnieuw beginnen als het niet is gelukt.

Persoonsgebonden factoren

Naast fases van gedragsverandering spelen ook persoonlijke kenmerken een rol bij gedragsverandering. De methode beschrijft deze P-factoren, zoals emotionele gesteldheid en de manier waarop iemand  met zijn ziekte omgaat (coping). De zes stappen en de persoonsgebonden factoren bieden een handvat voor begeleiding op maat. De methode is ontwikkeld voor paramedici, maar is breder inzetbaar. Lees meer over Doen en blijven doen op hun website.

Praktijkvoorbeelden leefstijlverandering

Wat zijn de ervaringen van eerstelijns zorgverleners met het begeleiden van cliënten naar een gezondere leefstijl? Lees de verhalen van praktijkondersteuner Carola de Ridder en huisarts Hans Peter Jung.
Naar de praktijkvoorbeelden

Toolbox zelfmanagement bij leefstijlverandering

Mensen die hun leefstijl willen veranderen, krijgen vanzelf te maken met zelfmanagement. Als zorgverlener kun je hen begeleiden bij een beweeg- of voedingsprogramma, maar zij zullen voor het grootste gedeelte van de tijd zelf bezig zijn met het invoeren en volhouden van hun nieuwe leefstijl.

De toolbox zelfmanagement bij leefstijlverandering biedt informatie, hulpmiddelen en inspiratie voor het begeleiden van mensen naar een actievere leefstijl. Dat kunnen deelnemers aan leefstijlprogramma’s zijn, mensen met een verhoogd risico op een chronische ziekte of mensen die nog onbekend zijn met sport en bewegen. Bekijk de toolbox leefstijlverandering op de website beweegkuur.nl.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Jeanny Engels

mail | meer info

j.engels@vilans.nl

Lees meer

NieuwsPersoonsgerichte zorg

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven