Motiverende gespreksvoering
Laatst bijgewerkt op: 29-07-2026
Hoe motiveer je een cliënt om iets te doen of te veranderen? Dat is een hele kunst. Bij motiverende gespreksvoering probeer je te bereiken dat een cliënt van binnenuit gestimuleerd wordt tot verandering. Daarbij is het op de eerste plaats nodig dat de cliënt gaat twijfelen over het huidige gedrag. Bijvoorbeeld: zou ik niet gezonder moeten eten? Pas daarna kun je ander gedrag bij de cliënt activeren, richting geven en werken aan het volhouden. Motiverende gespreksvoering staat of valt met goede gesprekstechnieken en de juiste houding.
Motivatie is afhankelijk van 3 zaken
- Willen: het belang van de verandering inzien.
- Kunnen: het hebben van vertrouwen in verandering.
- Klaar zijn: weten wat als eerste moet gebeuren of wat het belangrijkst is.
De 4 principes van motiverende gespreksvoering
- Wees empathisch: het gaat om daadwerkelijk inleven in de cliënt en niet doen alsof.
- Ontwikkelen van discrepantie: dit betekent dat je iemand laat inzien dat er een kloof is tussen hun huidige gedrag en hun diepste waarden of toekomstige doelen. ‘Hoe ben of doe ik nu en hoe wil ik doen of zijn?’
- Meeveren met weerstand. Vermijd discussie en zie weerstand als een kans om beter af te stemmen op de cliënt.
- Ondersteunen en versterken van het geloof in het eigen kunnen. Deze eigen effectiviteit is een directe voorspeller van gedragsverandering.
De houding bij motiverende gespreksvoering
- Onvoorwaardelijke acceptatie en niet oordelend. Wat jij denkt dat goed is voor de cliënt doet er niet toe.
- Gelijkwaardigheid. De cliënt is ervaringsdeskundig en jij bent vakdeskundige.
- Samenwerken. Je ondersteunt de cliënt bij botsende gevoelens en gedachten (ambivalentie).
- De cliënt is een verantwoordelijke volwassene. En zelf verantwoordelijk voor haar of zijn gedrag en de verandering.
Het gesprek
- De cliënt is de actieve factor in het gesprek, niet jij! Bij motiverende gespreksvoering is de cliënt meer dan de helft van de tijd aan het woord.
- Geef nooit ongevraagd informatie en advies. Alleen als de cliënt ernaar vraagt. Je mag het wel aanbieden maar op zo'n manier dat de cliënt dit eenvoudig kan weigeren of uitstellen.
- Breng structuur aan in het gesprek door het geven van samenvattingen en overdenkingen.
- Durf stiltes te laten vallen in het gesprek. Dat biedt momenten om na te denken, voor de cliënt én voor jezelf.
- Wees niet bang om de verkeerde vragen te stellen. Als je goed let op de reactie, woorden of lichaamstaal van de cliënt kunt je het benoemen en het gesprek 'repareren'.
Bekijk voor meer informatie de publicatie 'Motiverende gesprekstechnieken':
Download de publicatie
Video's over gelijkwaardigheid
Warmweerprotocol – Eerste reactie
Bekijk de video:
Zorg voor Beter
Warmweerprotocol – Verbeterde reactie
Bekijk de video:
Zorg voor Beter