Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Persoonsgerichte zorg

Hulpmiddelen en tools samen beslissen

Wil je samen beslissen (meer) toepassen in de zorg voor jouw cliënt? Wil je jouw team of organisatie hierin meenemen? Deze e-learning, stappenplannen, handleidingen en materialen helpen je op weg.

Inspiratiesessie 'Samen Beslissen met TOPICS-SF'

Hoe pas je samen beslissen toe bij ouderen met multimorbiditeit? Vier afdelingen Geriatrie in ziekenhuizen hebben ervaring opgedaan met samen beslissen in combinatie met het meetinstrument TOPICS-SF. TOPICS-SF is een verkorte vragenlijst die inzicht geeft in de verschillende levensdomeinen en gezondheidssituatie van ouderen. Tijdens de inspiratiesessie 'Samen Beslissen met TOPICS-SF voor geriaters' delen de ziekenhuizen hun ervaringen met jou. De bijeenkomst van 2 juni is vanwege het coronavirus uitgesteld. Nadere informatie volgt. 

E-learnings samen beslissen voor geriater en patiënt

Voor ouderen met meerdere aandoeningen tegelijk (multimorbiditeit) is samen beslissen belangrijk. Onder andere omdat functioneren en kwaliteit van leven voor hen vaak belangrijker zijn dan genezing en levensduur. Om te zorgen dat het gesprek tussen arts en patiënt van beide kanten goed gevoerd wordt, hebben DialogueTrainer en Vilans, samen met de Universiteit Utrecht, twee e-learnings ontwikkeld: één voor zorgverleners van de afdeling geriatrie (ziekenhuiszorg) en één voor patiënten. De e-learnings zijn gericht op ouderen met multimorbiditeit. In beide e-learnings staat het stappenplan ‘samen beslissen' (zie hieronder) centraal.

e-learnings samen beslissen

Naar de e-learnings voor zorgverleners geriatrie en patiënten op de website samenbeslissen.dialoguetrainer.com

Terug naar boven

Stappenplan samen beslissen (gespreksmodel)

Hoe zorg je ervoor dat het proces van samen beslissen ook echt tot stand komt? In de publicatie ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’ lees je een beschrijving van een gespreksmodel in 6 stappen. Het model is ontwikkeld voor verschillende disciplines in de ouderenzorg: huisartsen, praktijkondersteuners, verpleegkundigen, verzorgenden, ziekenhuisartsen en specialisten.

Gespreksmodel in 6 stappen

De publicatie beschrijft in 6 stappen hoe je het proces van samen beslissen kunt vormgeven, met do’s en don’t s uit de praktijk. Uit het praktijkonderzoek kwam bijvoorbeeld naar voren dat ouderen expliciet uitgenodigd willen worden om te vertellen over hun situatie, zorgen en wensen. Ook de timing is heel belangrijk: neem er de tijd voor. Sommige cliënten klappen dicht als ze het idee hebben dat het allemaal snel en tussendoor moet. Zo zijn er nog veel meer do’s en don'ts en succesfactoren. Lees ze in de publicatie 'Samen beslissen met kwetsbare ouderen' of bekijk het filmpje:

Download het stappenplan samen beslissen (pdf, 2018)

https://www.youtube.com/watch?v=InqjLiAeHo8

Terug naar boven

Placemats over samen beslissen

Over het proces van samen beslissen zijn twee placemats ontwikkeld, waarbij je in één oogopslag alle stappen van samen beslissen ziet:

Placemat voor vvt-zorgverleners

Deze placemat Samen beslissen in 6 stappen (pdf) is ontwikkeld voor verzorgenden, verplegenden en thuiszorgmedewerkers in de Werkplaats Zelfmanagement in Zorg en Welzijn. De placemat geeft inzicht in het proces van samen beslissen in ingewikkelde situaties. Daarbij staat aandacht voor het persoonlijke leven en de waarden van de cliënt voorop. Bij samen beslissen komen verschillende stappen kijken. Je kunt heen en weer schakelen tussen deze stappen. Zo kom je uiteindelijk tot een juiste beslissing. Het is een dynamisch proces. Je bent als zorgprofessional en cliënt steeds in gesprek met elkaar.                             

Download de placemat Samen beslissen in 6 stappen

Placemat voor ouderenzorg en artsen

Samen weten we genoeg om de zorg en behandeling zo goed mogelijk op de persoonlijke situatie af te stemmen. Onder dit motto hebben Vilans en het Radboudumc een placemat voor zorgverleners en artsen gemaakt over samen beslissen met kwetsbare ouderen. Bij iedere stap staan handige voorbeeldzinnen die je direct kunt gebruiken. Print 'm uit, en leg hem als geheugensteuntje op je bureau.

Download de placemat Samen beslissen met ouderen in 6 stappen (pdf)

Terug naar boven

Voorbeeld Samen beslissen in de thuiszorg

Voorbeeld samen beslissen in de thuiszorgEen zorgverlener (wijkverpleegkundige) is in gesprek met cliënt Gerrit. Zij beslissen samen over de behandeling van Gerrit. Dat doen ze door de 6 stappen van het gespreksmodel Samen Beslissen te doorlopen. Lees mee en herken de stappen van Samen Beslissen.

Download voorbeeld Samen beslissen in de thuiszorg (pdf)
Dit voorbeeld is afkomstig uit de Werkplaats Zelfmanagement in Zorg en Welzijn

Terug naar boven

Quiz samen beslissen

Naast een infographic is ook een quiz ontwikkeld over samen beslissen. De quiz 'Samen beslissen met ouderen' laat zien hoe je de 6 stappen uit het gespreksmodel kunt toepassen in de praktijk. Neem jij samen met jouw cliënt de juiste beslissing over zorg en behandeling? En doe je dat op een voor de cliënt prettige manier? Speel de quiz en ontdek of je cliënt blij is met jouw aanpak.

Speel de quiz

Terug naar boven

Onderzoek naar samen beslissen

De infographic en de quiz zijn gebaseerd op onderzoek van het Radboudumc en praktijkonderzoek van Ruth Pel-Littel, expert samen beslissen bij Vilans, in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA) en het Academisch Medisch Centrum (AMC). Meer over het onderzoek van het Radboudumc lees je in het artikel 'Samen beslissen met kwetsbare ouderen' (pdf, 2017) dat verscheen in Nursing Academy O&T.

Terug naar boven

Infographic Samen beslissen volgens zorgverleners 

Wat zijn de ervaringen en meningen van zorgprofessionals over samen beslissen met ouderen? Vilans-onderzoekers Cynthia Hofman, Ruth Pel en Lotte Bergen vroegen zorgverleners naar hun visie: wat versta je onder samen beslissen? Wat levert het op en wat maakt het ingewikkeld? Welke belemmerende factoren zie je? En wat bevordert het proces van samen beslissen? Het onderzoek leverde een overzichtelijke infographic op: 

Infographic samen beslissen zorgverleners

Download de infographic Samen beslissen met ouderen (pdf)

De antwoorden van de zorgverleners laten zien dat samen beslissen voor hen een belangrijk onderdeel is van persoonsgerichte zorg en persoonsgericht werken. Zorgverleners geven aan dat zij op die manier echt van betekenis kunnen zijn. Zij kunnen zorg bieden die past bij de wensen, behoeften en verlangens van de oudere. Hij of zij ervaart goede zorg en een goede kwaliteit van leven.

Terug naar boven

Patiëntenfolder voorbereiding op gesprek

Een ander resultaat van dit onderzoek is een patiëntenfolder. De cliënt én mantelzorger kunnen ter voorbereiding op een gesprek met de zorgverlener alvast nadenken over vragen als: Wat wilt u bespreken? Hoe ziet uw dag eruit? Welk cijfer geeft u uw leven? De patiëntenfolder 'Samen beslissen met kwetsbare ouderen' is gratis te gebruiken.
Download de patiëntenfolder (pdf) 

Terug naar boven

Handreiking gezamenlijke besluitvorming 1e lijn

Handreiking voor eerstelijns zorgprofessionals om het proces van gezamenlijke besluitvorming in de huisartsenpraktijk comfortabeler te laten verlopen. De handreiking is bedoeld voor cliënten en ouderen met één of meerdere chronische aandoeningen. In de handreiking lees je meer over vier onderdelen van samen beslissen:

  • Voorbereiden.
  • Samen doelen opstellen.
  • Samen zorgafspraken maken.
  • Afspraken uitvoeren en evalueren.

Vier casussen

Ook beschrijft de handleiding vier praktijkcasussen. Zoals mevrouw O. van 63 jaar die al 10 jaar COPD heeft en samen met de POH bespreekt hoe het gaat en wat zij zou willen in de toekomst. En de heer Pieters die met een hoog cholesterolgehalte bij de huisarts komt en samen met de huisarts de risico’s op hart- en vaatziekte doorneemt en de opties om zijn leefstijl te verbeteren.
Download de Handreiking Gezamenlijke besluitvorming (pdf, 2016)

Terug naar boven

Gesprekshandleiding Samen beslissen 1e lijn

Deze gesprekshandleiding voor de eerstelijn volgt drie stappen die de kern vormen van persoonsgerichte zorg:

  1. Agenda bepalen.
  2. Doelen en acties formuleren.
  3. Vervolgstappen organiseren.

Ook biedt de handleiding voorbeeldvragen en tips. Ontwikkeld door Vilans, samen met cliënten, experts en zorgverleners. Er is ook een gesprekshandleiding voor cliënten, met ruimte voor het opschrijven van gesprekspunten, doelen en acties.
Download de Gesprekshandleiding zorgverleners (pdf, 2015)
Download de Gesprekshandleiding voor cliënten (pdf, 2015)

Terug naar boven

Lees meer op Zorg voor Beter

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer