- Verzorgend wassen is net zo hygiënisch als wassen met water en zeep.
- Verzorgend wassen is minder belastend. De cliënt hoeft minder vaak te draaien.
- In de washandjes zit een verzorgende lotion. Hierdoor hoeft een gevoelige huid niet meer te worden ingesmeerd.
- De huid is vaak in een betere conditie. De waslotion is pH neutraal en voorkomt uitdroging.
- Het vergroot de zelfstandigheid van de cliënt. De cliënt kan zich mogelijk (deels) zelf wassen.
- De energie van de cliënt wordt minder gebruikt. Zo houdt de cliënt meer energie over voor andere activiteiten.
- De cliënt is minder tijd en geld kwijt aan de was doen. Handdoeken en washandjes zijn niet nodig en het beddengoed wordt niet nat tijdens het wassen.
- Verzorgend wassen heeft een rustgevende invloed op snel geagiteerde of angstige cliënten. Dit kan soms voorkomen bij mensen met dementie.
Verzorgend wassen
Laatst bijgewerkt op: 27-02-2026
Verzorgend wassen kan voor bepaalde cliënten voordelen hebben. Zeker voor bedlegerige, niet mobiele cliënten. Maar wat is het? Welke voordelen levert het op en hoe gebruik je verzorgend wassen? In dit thema vertellen we je er meer over.
Wat is verzorgend wassen?
Verzorgend wassen wordt ook wel wassen zonder water genoemd. Wassen zonder water is een alternatief voor de wasbeurt met de waskom, water en zeep. Het zijn kant-en-klare wegwerpwashandjes of wegwerpdoekjes met een speciale lotion, eventueel voorzien van een parfum. Een verpakking is genoeg voor een hele wasbeurt. De washandjes kan je koud of warm gebruiken. Bij warm gebruik dien je deze op te warmen in de magnetron. Het reinigt pH-neutraal, verzorgt en beschermt de huid. De verzorgend wassen producten worden door verschillende leveranciers geleverd.
Doelgroep
Iedere cliënt kan zich (laten) wassen met verzorgend wassen. De cliënt kan hier zelf voor kiezen. Voor sommige groepen cliënten kan verzorgend wassen een extra goede oplossing zijn:
- cliënten die bedlegerig zijn;
- cliënten die (deels) in een rolstoel zitten;
- cliënten waarbij de zelfredzaamheid bij het wassen wordt vergroot;
- cliënten die voor een deel hulp nodig hebben bij het wassen;
- cliënten met pijn;
- cliënten in een palliatieve fase;
- cliënten die snel moe zijn;
- cliënten met een kwetsbare huid;
- cliënten met dementie die door wassen met water, angstig, onrustig worden;
- cliënten die nood hebben aan een extra gedeeltelijke wasbeurt, zoals bij incontinentie.
Voordelen van verzorgend wassen
Verzorgend wassen heeft voordelen. Niet alleen voor de cliënt, maar ook voor de zorgverlener.
- De zorgverlener heeft minder fysieke klachten door:
- minder waskommen met water te dragen;
- minder lang in een voorovergebogen houding te staan;
- minder vaak de cliënt te hoeven tillen of draaien.
- De zorgverlener heeft minder kans op een allergie doordat er geen water en zeep wordt gebruik.
- De zorgverlener is minder lang bezig met de wasbeurt. Uit onderzoek blijkt dat je gemiddeld 9 minuten per wasbeurt bespaart.
Uitlegvideo over verzorgend wassen
Deze video legt uit wat verzorgend wassen is én wat de voordelen hiervan zijn.
GoedGebruik
Beter Doen, Beter Laten
In de zorg worden vaak handelingen uitgevoerd waarvan niet is bewezen of ze nuttig zijn. Het Radboudumc zette in 2023 de handelingen opnieuw op rij: de Beter Laten-lijst. Verzorgend wassen is een van de handelingen waar de preventie en behandeling nog flink kan worden verbeterd. Op de Beter Laten-lijst staat bij de handelingen dat dagelijks wassen wordt afgeraden. Als je een cliënt elke dag wast met water en zeep kan dat zorgen voor een geïrriteerde huid. In het project RENEW is er samen met wijkteams een toolkit ontwikkeld om stap voor stap met het onderwerp aan de slag te gaan. De Beter Laten-lijst is gebaseerd op richtlijnen voor verpleging en verzorging.
Lees ook een praktijkverhalen op de website van V&VN: De ene dag onder de douche, de andere dag wassen met een wegwerpdoekje.
Bron
- Heinen, Maud & Zwakhalen, Sandra & Kuiper, Stefan & Schoonhoven, Lisette & Loskamp-Huntink, Elke. (2024). Wassen zonder water; hoe staan we ervoor?.
- Nøddeskou, L.H., Hemmingsen, L.E., & Hørdam, B. (2014). Elderly patients’ and nurses’ assessment of traditional bed bath compared to prepacked single units – randomised controlled trial. Scandinavian Journal Of Caring Sciences, 29(2), 347–352.
- Samenwerkingverband Richtlijnen Infectiepreventie (z.d.). Factsheet enquete Basishygiëne bij lichaamsverzorging: wassen met verzorgende doekjes.
- Website GoedGebruik (z.d.). Verzorgend wassen, wat is dat?.
- Website Verpleegkundigen en verzorgenden Nederland (2023). Beter Laten-aanbevelingen.
- Website Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (z.d.). RENEW: Beter Laten in de wijk.