Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Welbevinden en levensvragen

Moderne pelgrimage langs levensverhalen

Locatie

Twente

Website

http://www.kcwo.nl

Samenvatting

Parochies en ouderenbonden in Overijssel trekken in een moderne pelgrimage langs oude sporen en nieuwe wegen, op zoek naar wat betekenis en zin geeft. De kracht van zingeving: seniorenkracht. Ouderen staan voor de opgave zelf richting en oriëntatie te zoeken in hun leven. De wereld en de leefwereld van ouderen veranderen, evenals de betekenis van geloof en kerk. De binding van ouderen aan de kerk neemt af. Er zijn minder plaatsen waar ze met anderen kunnen delen wat geloof en levensbeschouwing voor hen betekent en hoe het in ontwikkeling is. We hebben ontdekt dat ouderen als leeftijd- en lotgenoten veel voor elkaar kunnen betekenen wanneer ze hierop worden voorbereid en worden ondersteund.

Het project bestaat uit drie stappen:

  1. De training van vrijwilligers die de pelgrimstocht begeleiden;
  2. De organisatie van pelgrimages in Overijssel;
  3. Het vestigen van lokaal podium.

Doelstelling

  • Programma-ontwikkeling: mogelijkheden verkennen voor programma’s met senioren waarin levensvragen in gesprek komen. Doel van dit gesprek is bij te dragen aan een goede verwerking van levensvragen en daarmee versterking van de levenskracht;  
  • Training van vrijwilligers in gespreksvoering over levensvragen;  
  • Bevorderen van lokale/regionale samenwerking van ouderenbonden en parochies.

Doelgroep

De doelgroepen in het project:

  1. In ouderenbonden en parochies actieve vrijwilligers (lokale kaders): deze gaan het draagvlak vormen voor deze en toekomstige activiteiten;
  2. Senioren die betrokken zijn bij ouderenbonden en lokale geloofsgemeenschappen;
  3. Senioren die min of meer in isolement leven en niet uit zichzelf deelnemen aan activiteiten.

Resultaat

Elf vrijwilligers hebben de gesprekstraining gevolgd en zijn ieder minstens 1 keer mee geweest. Er zijn 5 regio’s benaderd om een projectgroep op te richten; in 1 (stedelijke) regio kon geen projectgroep geformeerd worden.
Er zijn 3 pelgrimages uitgevoerd met in totaal 112 deelnemers. De deelnemers waren alle (min of meer) positief en geven aan dat de pelgrimage heeft bijgedragen aan een positieve ‘levensfase als oudere’. Als meest bijzondere momenten van de pelgrimage noemden de deelnemers onder meer: de inleiding en het gesprek naar aanleiding van de kruisweg, de onderlinge ontmoetingen en gesprekken (ook in de gespreksgroepen) en de ontmoetingen van oprecht contact. Bij deze momenten werd een grote verbondenheid gevoeld.

Bij het merendeel van de deelnemers heeft de pelgrimage geholpen bij de zoektocht naar hetgeen in hun leven belangrijk is. Als ervaringen werden onder andere genoemd: eenheid, verbondenheid, tevredenheid, blijheid en hoop.

Aanpak

  • De training van vrijwilligers die de pelgrimage mede begeleiden:
    Deze training is gebaseerd op TGI: Thema Gecentreerde Interactie. Bij de verdieping van de diverse thema’s en levensvragen (van het pelgrimageprogramma) zijn verschillende gespreks- en reflectiemethodieken gebruikt. Daarmee werd zowel gewerkt aan methodische als persoonlijke aspecten.
  • De organisatie van de pelgrimstocht per regio/parochie:
    Samen met de lokale vrijwilligers is de projectgroep gevormd. Deze nam de werving van de deelnemers en de verdere invulling van het programma ter hand op basis van het ontwikkelde basisprogramma. Er werd minstens één informatiebijeenkomst belegd en de deelnemers namen deel aan de voorbereidingsbijeenkomst. Ook zocht de projectgroep naar mogelijkheden om de deelnemersbijdrage te verlagen. Dit lukte redelijk goed. Kern van het programma is de tweedaagse pelgrimage naar Wittem/Wahlwiller. Zowel onderweg als daar werden verschillende programma’s uitgevoerd waarin verschillende terreinen van levensvragen aan de orde kwamen.
  • Beleving van de pelgrimage:
    Na de pelgrimage was er een terugkombijeenkomst met evaluatie op inhoud, organisatie en vervolg.
  • Vervolgactiviteiten vanuit een continu lokaal podium:
    De bedoeling was dat er na de pelgrimage aan vaste groep van senioren door zou gaan met activiteiten die ingaan op de levensvragen van ouderen. Dit is op alle plaatsen ook gelukt. Uit het overzicht van de kerngroepen: 
    • een bijeenkomst met als thema: ‘Zorg voor een waardig levenseinde’
    • drie gespreksgroepen met als leidraad het boekje: ‘Het zoeken niet moe’ van de Unie KBO
    • een hedendaagse pelgrimage ‘In de voetsporen van Bonifatius’ naar o.a. Dokkum in Friesland
    • themabijeenkomst ‘Heilige plaatsen’
    • spirituele wandeling
    • voorbereiding van een hedendaagse pelgrimage.

Financiering

Het project kent een gemengde financiering. Onderdelen zijn betaald door:

  • landelijke fondsen (voor voorbereiding, training en begeleiding);  
  • lokale fondsen (voor verlaging van de bijdrage van deelnemers);
  • de samenwerkende partijen die een deel van de eigen kosten hebben bijgedragen;
  • de deelnemers betaalden de uitvoeringskosten van de pelgrimage.

Evaluatie

Het project beoogde drie doelen:

  1. Voldoende geschoolde vrijwilligers voor gesprekken en activiteiten in groepsverband
    Er was een hoge bereidheid van de vrijwilligers om deel te nemen aan de training. Met veel enthousiasme en inzet hebben ze deel genomen aan de training. Het leren vanuit het ‘ervaren’ en ‘actief participeren’ droeg naast het vergroten van de vaardigheden op het gebied van levensbeschouwelijke gespreksvoering ook bij aan hun eigen zingevend kader. Voor het uitvoeren van de drie pelgrimages waren er voldoende geschoolde vrijwilligers omdat enkele vrijwilligers meerdere pelgrimages hebben begeleid.
    Uit de evaluatieformulieren bleek dat door de inzet van geschoolde vrijwilligers de deelnemers van de pelgrimage naar hun eigen gevoel voldoende hebben kunnen inbrengen/vertellen. De vrijwilligers zijn ook actief betrokken bij de organisatie en de begeleiding van de vervolgactiviteiten en diverse andere activiteiten in de regio. De vrijwilligers zelf ervaren hierbij ook veel voldoening. Uit het voorgaande kunnen wij concluderen dat: ‘De vrijwilligers die de training hebben gevolgd zijn een aanwinst voor het begeleiden van de pelgrimages ‘Het zoeken niet moe’ en diverse andere (vervolg)activiteiten. De inzet van deze vrijwilligers draagt dus bij aan de kwaliteit van de levensbeschouwelijke (groeps-) gesprekken op diverse terreinen’.
  2. Methodiekontwikkeling voor gesprek met/van ouderen over zingevingsvragen
    De deelnemers aan de pelgrimage gingen zowel letterlijk als figuurlijk op zoektocht naar wat er nog van betekenis is in hun leven: ‘Is wat toen zo belangrijk was in mijn leven, nu nog zo belangrijk voor mij?’ De deelnemers verlaten weliswaar hun vertrouwde omgeving maar door de methodiek van deze pelgrimage wordt er een basis gelegd, waardoor de eerste vier behoeften van de piramide van Maslov (fysiologische behoeften, veiligheid, saamhorigheid, waardering en erkenning) vervuld worden. Zodoende ontstaat er ruimte voor ontmoeting en levensbeschouwelijk (groeps-) gesprek. Het creëren van ontmoeting, als startpunt voor verdieping, is hierbij van essentieel belang.
    In het programma zijn werkvormen opgenomen waarbij de deelnemers met elkaar in gesprek gaan over min of meer traditionele inhouden en over nieuwe betekenissen. Deze opzet gaf voldoende aanleiding om met elkaar in gesprek te gaan over geloof en zingeving. Er ontstonden interactieve diepgaande groepsgesprekken, waarbij de deelnemers durfden te praten over o.a.: hun eigen geloofservaring, hoogte- en dieptepunten, verliessituaties, teleurstellingen en eventuele angsten. Deze gesprekken waren tevens een voedingsbodem voor de nagesprekken tijdens de maaltijd, wandeling en bustocht. Dit biedt voldoende ruimte voor het delen van elkaars (levens)verhaal en het ter sprake brengen van prangende levensvragen, maar ook voor de integratie hiervan.
  3. Opbouw van samenwerkende kaders in de regio die continuïteit bieden
    De regionale voorbereiding van de pelgrimage, te weten de opbouw van de samenwerking en de begeleiding van de kerngroepen heeft meer tijd in beslag genomen dan verwacht. Voor de opbouw van het draagvlak was een intensieve, belevingsgerichte voorlichting noodzakelijk om de afzonderlijke besturen van de plaatselijke organisaties te activeren om zich in te zetten voor activiteiten op het gebied van aandacht voor geloof- en zingevingsvragen.
    De begeleiding van de kerngroepen vergde veel inhoudelijke ondersteuning op het gebied van de werving van de deelnemers en de regionale invulling van het programma. Het is tijdens de vervolgactiviteiten van de kerngroepen merkbaar dat deze ondersteuning zeer waardevol is gebleken, omdat de kerngroepen een basis hebben gekregen voor de inhoudelijke en organisatorische uitvoering van deze activiteiten. Voor het uitbouwen van de activiteiten blijft echter ondersteuning op maat door het KCWO noodzakelijk, met name op het gebied van methodiek.

Documentatie

Contactgegevens

Eddy Oude Wesselink (consulent bij het KCWO)
Tel: 06-51731387
E-mail: eddyoudewesselink@kcwo.nl

Startdatum

01-01-2009

Einddatum

31-12-2015

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Rinske Boomstra

mail | meer info

r.boomstra@vilans.nl

Lees meer

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Trainingswinkel

Volg een training over aandacht voor welbevinden, zingeving en levensvragen van Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen.
Trainingswinkel op website Reliëf