Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Welbevinden en levensvragen

Beweegstimulering

Veel ouderen in verzorgings- en verpleeghuizen bewegen te weinig. Driekwart van de bewoners in verzorgingshuizen is inactief en in verpleeghuizen geldt dit zelfs voor 9 van de 10 bewoners. Je vindt hier verschillende instrumenten om het bewegen bij ouderen te stimuleren. De starterskit en het stappenplan zijn ontwikkeld in een werkplaats van Zorg voor Beter, waarin Vilans en Kenniscentrum Sport samenwerkten. 

Ga direct naar:

Starterskit

starterskit beweegstimuleringZorgorganisatie Amstelring ging aan de slag met de implementatie van beweegstimulering. Bewoners werden gestimuleerd om alledaagse activiteiten (afwas doen, planten water geven, was opvouwen) zoveel mogelijk zelf te doen. Vilans en Kenniscentrum Sport begeleidden de zorgorganisatie en reikten medewerkers laagdrempelige instrumenten aan. Meer bewegen levert immers gezondheidswinst, meer zelfredzaamheid en een hogere kwaliteit van leven op voor de cliënt. Op basis hiervan is de starterskit ontwikkeld: een praktische tool die de zorgmedewerker structuur biedt om bewegen te integreren in hun dagelijkse werk. Bekijk de starterskit

stappenplan bewegenStappenplan

Het stappenplan helpt stapsgewijs praktijk en beleid van bewegen een onderdeel van de zorginstelling te maken. In 6 stappen kun je met een projectmatige aanpak beweegstimulering binnen jouw organisatie succesvol invoeren. Het stappenplan biedt veel kennis, inspiratie, instrumenten en voorbeelden. Bekijk het stappenplan

Video: waarom meer bewegen?

Dit animatiefilmpje nodigt medewerkers uit om met ouderen te gaan bewegen. Het filmpje is een laagdrempelig manier om zorgmedewerkers te laten nadenken over het belang van beweegstimulering.

https://www.youtube.com/watch?v=B7Yuo6Qr2zw

Bouwstenen en goede voorbeelden

Beweegstimulering ouderenDe Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) stelt dat instellingen het belang om bewegen bij ouderen te stimuleren zien, maar het heeft in de praktijk geen prioriteit. IGZ vindt het noodzakelijk dat dit wel een structureel onderdeel van de verantwoorde zorg voor ouderen in instellingen wordt. IGZ stelde zeven bouwstenen voor beweegstimulering op. Lees meer over de Bouwstenen van IGZ, het Trendrapport Bewegen en Gezondheid van TNO, Goede voorbeelden van Gezond ouder worden op de website van Kenniscentrum Sport.

Bewegen in woonzorgcentra

Ook voor ouderen in woonzorgcentra is het van belang om te blijven bewegen. Meer informatie over bewegen in woonzorgcentra staat op de website van het Kenniscentrum Sport. Lees ook het artikel Sta op voor je gezondheid op het Kenniscentrum Sport.

Factsheet: kwetsbare ouderen in beweging krijgen

Volgens de nieuwe beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad moeten volwassen wekelijks ten minste 2,5 uur matig intensief bewegen (fietsen en wandelen). Ook worden spier- en botversterkende activiteiten (krachttraining, maar ook langdurig zwemmen of fietsen) aanbevolen. Kwetsbare ouderen zijn alleen lastig in beweging te krijgen en wat volgens het Kenniscentrum Sport dan werkt, is om gebruik te maken van de contacten van de ouderen. Dichtbij huis. Of zorg dat je beweegaanbod ook thuis te volgen is. Met deze factsheet delen ze hun kennis en praktijkvoorbeelden.

Overzicht beweegprogramma's

Er bestaan veel beweegprogramma’s en beweegactiviteiten voor ouderen. Een groot voordeel daarvan is, dat er voor iedere oudere wel een beweegactiviteit is die past bij het doel, de wensen, behoeften en (on)mogelijkheden van die oudere. In de databank van het Kenniscentrum Sport staan veel beweegprogramma’s en activiteiten die zich richten op ouderen:

Vijf voordelen: meer beweging bij ouderen

Meer beweging bij ouderen heeft voordelen voor het mentaal welbevinden, het voorkomt vallen en helpt bij depressie. In 5 thema's op het kennisplein is daarom informatie over beweegstimulering door zorgverleners te vinden:

1. Bewegen bevordert mentaal welbevinden

Bewegen is goed voor mensen: het activeert lichamelijke en geestelijke processen. En het geeft niet alleen meer energie, maar biedt ook een kans om andere mensen te leren kennen en of als het maar even kan er eens op uit te gaan. Ouderen kunnen hun zelfstandigheid behouden door meer in beweging te blijven.

2. Bewegen voorkomt vallen 

Ouderen die in beweging blijven, vallen minder vaak dan ouderen die niet of nauwelijks bewegen. Lees meer over bewegen bij het thema Valpreventie

3. Bewegen helpt tegen depressieve klachten

Door beweging voel je je beter. Je slaapt beter en krijgt meer eetlust. Andersom zorgt inactiviteit voor een minder goede conditie, waardoor gevoelens van lusteloosheid en isolement sterker worden. Lees meer over de positieve invloed van bewegen op negatieve stemmingen bij Thema depressie

4. Bewegen en dementie

Bewegen is goed voor mensen met dementie. Veel onderzoeken hebben dit al aangetoond. Door te bewegen breng je de hersenen ook in beweging. Daarmee kun je de dementie niet stoppen, maar wel vertragen en de omstandigheden verbeteren. Lees meer over bewegen en dementie bij het thema Dementie.

5. Bewegen is goed bij overgewicht

Bij een verandering van de leefstijl is ook meer beweging essentieel om overgewicht terug te dringen. Lees meer bij Thema Eten en Drinken

Beweegvriendelijke wijk

Ouderen die in een groene en goed onderhouden buurt wonen met voorzieningen om de hoek, bewegen meer dan ouderen die niet in zo’n buurt wonen. Meer dan de helft van de Nederlandse kwetsbare ouderen heeft nauwelijks lichamelijke inspanning. Zo blijkt uit het promotieonderzoek van Astrid Schop-Etman aan het Erasmus MC (2017). Door meer te wandelen en fietsen, hebben ouderen minder last van functionele beperkingen in het dagelijks leven. Ze kunnen langer zelfstandig boodschappen doen, koken en reizen met het openbaar vervoer.

Ouderen die in een beweegvriendelijke buurt wonen, bewegen per dag bijna een kwartier meer dan ouderen die in een minder groene en beweegvriendelijke omgeving wonen. Dat is een aanzienlijk verschil, want meer dan de helft van de Nederlandse kwetsbare ouderen beweegt minder dan drie keer per maand op een lage intensiteit. Dat is bijvoorbeeld wandelen of tuinieren.

Bekijk de video of kijk voor meer informatie op de website van het Erasmus MC

https://www.youtube.com/watch?v=22-4Eyq_-Is

Colleges over nut van bewegen (Erik Scherder)

Professor Erik Scherder, hoogleraar Klinische Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit, legt in 5 fantastische en begrijpelijke colleges uit waarom ouderen (en jongeren) hun hersenen jonger kunnen houden door bijvoorbeeld te bewegen of naar muziek te luisteren of te kauwen. Beluister de colleges op de website van de Universiteit van Nederland.

Toolbox Beweegruimte voor Ouderen

Steeds vaker wonen ouderen wonen langer thuis en brengen zij meer tijd door in hun directe woonomgeving. Buiten bewegen en sporten onderhoudt en verbetert de fysieke gesteldheid van ouderen en zorgt ervoor dat zij zich minder eenzaam voelen. De leefomgeving van ouderen moet daarvoor wel geschikt, beweegvriendelijk, zijn. NISB heeft daarom de toolbox Beweegruimte voor Ouderen ontwikkeld. Deze toolbox biedt professionals bij een gemeente of in en rondom een woonzorginstelling of woonzorgzone handvatten om een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen te creëren.

Waaier met beweegoefeningen voor ouderen

Fit en sterk waaierDe Fit&Sterk waaier van thuiszorgorganisatie Jah Jireh en Kenniscentrum Sport is een praktische wijzer - ontwikkeld voor thuiszorgmedewerkers - met oefeningen voor kleine dagelijkse beweegmomenten. De waaier bundelt 14 laagdrempelige oefeningen die ouderen gemakkelijk thuis kunnen uitvoeren. Iedere oefening wordt op de waaier toegelicht, maar er is ook een YouTube-filmpje beschikbaar met uitleg. Een gratis download van de waaier kun je opvragen bij thuiszorgorganisatie Jah Jireh: fitensterk@jah-jireh.nl. Het is ook mogelijk de waaier in de huisstijl van je eigen organisatie te laten drukken. De filmpjes met lichtere en zwaardere oefeningen vind je op de website 'Alles over sport'

Bewegingsgerichte zorg en het zorgleefplan

De waarde van bewegen is bijna niet te overschatten. Zeker voor mensen die vooral een zittend leven leiden en van zorg afhankelijk zijn. Ook in zorgorganisaties is het daarom belangrijk om aandacht voor bewegen onderdeel van de zorg te laten zijn.   Het hulpmiddel ‘Bewegingsgerichte zorg in praktijk brengen met het zorgleefplan’ bestaat uit twee delen:

  • Deel 1 is voor uitvoerende zorgverleners en hun leidinggevenden. Per levensdomein wordt de waarde van bewegen belicht, en worden suggesties gedaan voor vragen en observatiepunten. 
  • Deel 2 is voor beleidsverantwoordelijken, managers en professionals. In dit deel zijn ook de bouwstenen voor beweegstimulering opgenomen die door de IGZ ontwikkeld zijn.

Download: Bewegingsgerichte zorg in praktijk brengen met het zorgleefplan (pdf), 2013

Belevingstuin stimuleert ouderen

Een natuurlijke leefomgeving biedt ouderen meer activiteitenmogelijkheden, ze hebben meer contact met de wereld om hen heen, en het stimuleert beweging, ontspanning en beleving. In 2013 startte in Wijchen een bijzonder project. Onder de naam ‘Natuurlijk Samen!’ is de tuin van woonzorgcentrum St. Jozef van ZZG zorggroep opnieuw ingericht. Het nauwelijks gebruikte grasveld is veranderd in een natuurlijke belevingstuin die ruimte biedt voor ontmoeting en activering. Belevingstuin stimuleert ouderen (nieuwsbericht 2015)

Het Kenniscentrum Sport schetst een overzicht van enkele beweegtuinen in Nederland. Lees ook het artikel Beweegtuin voor ouderen in bennekom op de website van het Kenniscentrum Sport.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Rinske Boomstra

mail | meer info

r.boomstra@vilans.nl

Lees meer

NieuwsWelbevinden en levensvragen

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Trainingswinkel

Volg een training over aandacht voor welbevinden, zingeving en levensvragen van Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen.
Trainingswinkel op website Reliëf