Open deuren zonder technologie, maar mét maatwerk
Gepubliceerd op: 08-07-2025
Het openen van de deuren: hoe pak je dat als zorgorganisatie het best aan? Waar veel zorgorganisaties technologie gebruiken, kijken ze bij zorgorganisatie Aafje locatie Smeetsland vooral naar de bewoners zelf. Wat zijn de behoeftes van elke bewoner en hoe kunnen de deuren veilig open voor hen? Stap voor stap heeft de organisatie naar een opendeurenbeleid toegewerkt.
Aandacht voor de inhoud en de persoon
Bij Aafje Smeetsland kunnen niet alleen cliënten met geheugenproblemen terecht, maar ook cliënten die specialistische zorg nodig hebben. Bijvoorbeeld bij gedragsproblemen.
Mandy van Helden is manager Zorg en Behandeling bij Aafje. Zij vertelt dat deze gedragsproblemen steeds vaker voorkomen doordat mensen over het algemeen steeds langer thuis blijven wonen. 'Mensen komen vaker in crisis binnen, bijvoorbeeld door het overlijden van een partner', licht Mandy toe. Om deze diverse groep cliënten de juiste zorg te bieden heeft iedereen bij Aafje aandacht voor de inhoud en werken ze methodisch.
De medewerkers én de menselijke maat zijn bij Aafje erg belangrijk. Laurie den Braber, specialist ouderengeneeskunde bij Aafje, vertelt: 'Hoewel wij absoluut niet tegen digitale innovaties zijn, doen wij het echt met alle medewerkers samen en tot nu toe is hightech apparatuur niet nodig geweest.'
Over Aafje Smeetsland
Aafje is een zorgorganisatie in Rotterdam en omstreken waar mensen kunnen wonen, revalideren en logeren. Aafje heeft verschillende verpleeghuizen en verzorgingshuizen, waar Smeetsland er één van is.
Locatie Smeetsland ligt in de wijk Rotterdam-IJsselmonde en is een psychogeriatrisch expertisecentrum voor kortdurend verblijf en langdurige zorg. De grootste groep bewoners woont er op een PG-afdeling, maar Smeetsland biedt ook zorgprogramma's voor onder andere Korsakov, gerontopsychiatrie en revalidatie.
Stap voor stap naar open deuren
Net als veel andere organisaties is Aafje Smeetsland na de invoering van de Wet zorg en dwang (Wzd) aan de slag gegaan met het invoeren van een opendeurenbeleid. Hierbij hebben ze bij Aafje niet direct alle deuren geopend, maar gingen ze stap voor stap te werk.
De eerste stap in dit proces was een bijeenkomst met alle betrokkenen om te sparren over het onderwerp. Hierbij was ruimte om zowel wensen als zorgen met elkaar te delen. Vervolgens maakten ze werkgroepen voor de verschillende domeinen waarop ze aan de slag moesten, zoals techniek, zorginhoud en communicatie naar familie. Ze benaderden de familieleden van alle cliënten persoonlijk en ze hielden iedereen op de hoogte via de nieuwsbrief.
Toen het eenmaal tijd was om de deuren te openen, werden eerst alleen de afdelingsdeuren geopend. Ook waren deze deuren niet direct de hele dag open. Zo waren ze bijvoorbeeld rond etenstijd even dicht, zodat medewerkers geen moeite hadden om bewoners terug te vinden voor de maaltijd. Toen bleek dat dit weinig tot geen problemen opleverde, konden de deuren langer open blijven. Zo bleek dat zelfs het openen van de deuren van 10 uur 's ochtends tot 9 uur 's avonds weinig tot geen problemen opleverde.
Maatwerk voor open deuren
Voor het succesvol invoeren van het opendeurenbeleid heeft Aafje Smeetsland eerst alle cliënten in kaart gebracht. Ook hebben ze gekeken welke individuele behoefte er was.
Voordat ook de voordeur openging, hebben ze alle cliënten in groepen ingedeeld. Zo is er een groep die onbeperkt naar buiten kan, een groep die met tijdsregistratie naar buiten kan en een groep die onder begeleiding naar buiten kan. De medewerkers van de receptie spelen hierin een onmisbare rol. Zij zien namelijk precies welke cliënten het gebouw verlaten.
Ook mensen met dementie kunnen nog iets nieuws leren, bijvoorbeeld een route met de hond wandelen.
Laurie den Braber, specialist ouderengeneeskunde
Ook kijken de medewerkers van Aafje goed naar waar een client zélf behoefte aan heeft. Niet iedereen heeft behoefte om ver van de locatie weg te gaan. Zo woont er bij Aafje Smeetsland een cliënt die vooral graag naar rode auto’s op de parkeerplaats wil kijken.
Voor cliënten die er wel graag op uit willen maar dat niet alleen kunnen, is er de 'wandeltelefoon'. Via dit telefoonnummer wordt een welzijnsmedewerker gebeld, die dan met de cliënt mee naar buiten gaat. Daarnaast is er op de locatie zelfs een hond aanwezig, die ook kan bijdragen aan vrijheid voor de cliënt.
Laurie licht toe: 'Ook mensen met dementie kunnen nog iets nieuws leren, bijvoorbeeld een route met de hond wandelen.' Het is volgens Laurie dan ook vooral belangrijk om te checken wat iemand precies buiten wil gaan doen. Wil iemand echt wandelen of bijvoorbeeld alleen even buiten zijn om naar auto's te kijken?
Webinar: Passende vrijheid
Tijdens de week van passende vrijheid organiseerde Vilans het webinar 'Passende vrijheid creëren met een goed ingerichte leefomgeving'. Bekijk het volledige webinar terug:
Vilans
Maak het leuk
Bij Aafje vinden ze het belangrijk dat het voor cliënten leuk is om naar buiten te gaan. Ook als dat betekent dat ze alleen de afdeling af gaan.
Daarom zijn er in het gebouw bijvoorbeeld verschillende belevingshoeken en zijn er plekken waar cliënten kunnen bewegen. Ook is er een brasserie waar ze terechtkunnen voor een kop koffie en iets lekkers. Daarnaast is er een binnentuin in het hart van het gebouw, waar cliënten op een bankje kunnen genieten van het groen.
Kortom, met aandacht voor de individuele bewoners en een prettig ingericht gebouw heeft Aafje met succes de deuren geopend.