Wat stop jij in je locker? Een gesprek tussen deskundige infectiepreventie en zorgmedewerker
Gepubliceerd op:
Je komt op je werk met je sieraden om. Je weet dat je ze tijdens het werk eigenlijk niet mag dragen, maar ze zijn ook onderdeel van wie je bent. Waar kies je dan voor? Die afweging staat centraal in een gesprek tussen een deskundige infectiepreventie en een zorgmedewerker. Je leest erover in deze blog van Charlotte Michels, deskundige infectiepreventie en expert op Zorg voor Beter.
Ze zat tegenover me met behoorlijk wat sieraden om. Ringen, armbanden: sieraden waarvan ze zelf ook heel goed wist dat ze tijdens haar werk eigenlijk niet gedragen mochten worden.
Ik had haar kunnen vertellen wat de afspraak is. Geen hand- en polssieraden tijdens het werk, omdat ze goede handhygiëne belemmeren en daarmee het risico op verspreiding van micro-organismen vergroten. Maar dat wist ze al. Dus in plaats van opnieuw de regels uit te leggen, vroeg haar: 'Waarom draag je ze eigenlijk?'.
Haar antwoord vond ik interessant. Ze wist dat de sieraden vanuit hygiënisch oogpunt niet de bedoeling waren, maar ze waren voor haar ook onderdeel van wie ze is. Ze voelde zich er meer zichzelf door. Ook tijdens haar werk wilde ze haar eigen identiteit en uitstraling kunnen laten zien. En daarmee kwamen we ineens bij een heel ander gesprek.
Het gaat niet altijd om kennis
We denken bij infectiepreventie vaak dat gedrag verandert als mensen maar voldoende weten. Als we de richtlijn nog een keer uitleggen. Als we tijdens een audit nog eens benoemen waarom iets niet mag. Maar zo eenvoudig is het meestal niet.
Deze medewerker kende de regel. Ze kende ook de reden erachter. Haar gedrag kwam dus niet voort uit een gebrek aan kennis, maar uit iets wat voor haar óók belangrijk was: haar identiteit.
Het waarom achter het gedrag
Dat is precies waarom het zo belangrijk is om door te vragen naar het waarom achter gedrag. Welke gedachten, gewoontes of overtuigingen spelen mee? En wat maakt dat iemand toch een bepaalde keuze maakt? Pas als je dat begrijpt, kun je samen kijken wat er nodig is om gedrag te veranderen.
Welke keuze maak je?
Ik vroeg haar wat haar sieraden op dat moment voor haar betekenden. Aan de ene kant stonden haar eigen uitstraling en haar behoefte om zichzelf te laten zien. Aan de andere kant stond haar professionele verantwoordelijkheid om zo veilig mogelijke zorg te bieden aan bewoners.
Want sieraden kunnen goede handhygiëne in de weg staan en daarmee bijdragen aan de verspreiding van micro-organismen. Daarmee werd de vraag ineens heel concreet: wat vind je op dat moment belangrijker?
Niet omdat je eigen identiteit niet belangrijk is. Natuurlijk wil je jezelf kunnen zijn en jezelf kunnen laten zien, ook op je werk. Maar als zorgprofessional maak je iedere dag ook keuzes voor een ander. Voor iemand die afhankelijk is van jouw zorg en erop moet kunnen vertrouwen dat jij doet wat je kunt om die zorg veilig te maken.
Morgen bij je locker
Inmiddels waren er verschillende nieuwsgierige collega’s bij onze tafel komen staan. Ze hadden een deel van het gesprek gehoord en luisterden mee. Ik heb de medewerker niet gevraagd om op dat moment haar sieraden af te doen.
Ik vroeg haar iets anders: 'Morgen, als je weer voor je locker staat, denk dan nog eens aan dit gesprek. En bepaal dan zelf wat je in die locker legt.'
Leg je je sieraden in je locker en laat je daarmee voor een paar uur een stukje van jezelf achter? Of leg je je verantwoordelijkheid voor veilige zorg in je locker en draag je je sieraden toch? Die keuze liet ik bij haar. De volgende dag droeg ze geen sieraden meer. En misschien nog belangrijker: het gesprek bleef niet bij haar. Ook haar collega’s gingen er onderling over praten.
Blijf vragen waarom
Dat is voor mij misschien wel de belangrijkste les. We kunnen regels maken, protocollen schrijven, audits uitvoeren en mensen blijven vertellen wat wel en niet mag. Dat is allemaal nodig. Maar als iemand een regel kent en hem toch niet volgt, helpt het niet altijd om dezelfde regel nóg een keer uit te leggen. Vraag dan eens: waarom doe je wat je doet?
Wat maakt dat je deze keuze maakt? Wat is voor jou belangrijk? Welke afweging zit erachter? Pas als je tot die kern komt, ontstaat er ruimte om gedrag echt te veranderen. Dus zie je een collega met sieraden werken? Begin niet alleen over de regel. Ga met elkaar in gesprek. En stel de vraag: wat stop jij straks in je locker?