COUP-methode: samenwerken met familie
Gepubliceerd op: 26-06-2022
Laatst bijgewerkt op: 24-06-2026
Een prettige samenwerking met de familie van een cliënt is belangrijk. Dit is belangrijk voor het welzijn van de cliënt en van de naasten. Familieleden vinden het vaak belangrijk om een bijdrage aan de zorg te kunnen leveren. De COUP-methode helpt je om als zorgprofessional de familie van de cliënt beter te leren kennen en begrijpen. COUP staat voor Contact leggen, Ondersteunen, Uitnodigen en Participeren.
In het kort
Type interventie
Methode
Voor wie
Naasten, Mantelzorgers, Zorgverleners
Cliëntgroep
Ouderen
Sector
Ouderenzorg
Soort kennis
Praktijk
Ontwikkelaar
Vilans
De COUP-methode is een communicatie- en samenwerkingsmodel in de zorg. Het doel is om de relatie tussen zorgprofessionals, cliënten en hun naasten (mantelzorgers, familieleden of vrijwilligers) te versterken. De methode helpt om verwachtingen helder te krijgen en te bespreken wat naasten nog kunnen en willen bijdragen aan de zorg.
Je past de COUP-methode toe door bij de start en tijdens de zorg structureel het gesprek aan te gaan met naasten. De methode bestaat uit de volgende 4 stappen: contact leggen, ondersteunen, uitnodigen en participeren. Bekijk de uitleg van de stappen bij 'Tool'.
De methode bestaat uit de volgende 4 stappen:
Contact leggen
Goed contact zorgt voor wederzijds vertrouwen. Maak een praatje als de familie op bezoek komt en vraag hoe het gaat. Probeer familieleden te herkennen en belangstelling te tonen. Zo voelen ze zich welkom en thuis. Laat hierbij ook zien wie jij bent en wat je doet als zorgprofessional. Zo ontstaat er contact over en weer. Dat leidt tot vertrouwen en meer interactie.
Ondersteunen
Het kan voor familieleden lastig zijn om contact te blijven houden met hun naaste. Misschien zijn ze als mantelzorger wel overbelast geraakt en laten ze alle zorg graag even los. Of weten ze niet meer hoe ze een gesprek kunnen aanknopen met hun naaste die hen niet meer herkent vanwege dementie. Door een luisterend oor te bieden, ondersteun je hen op momenten dat ze het moeilijk hebben.
Uitnodigen
Familieleden, buren en vrienden hebben een belangrijke band met hun naaste. Toen hun vader, moeder of opa nog thuis woonde, hielpen zij veel. Het is belangrijk dat de familie weet dat deze hulp ook mogelijk en gewenst is in een zorginstelling of als hun naaste thuis zorg krijgt. Laat de familie zien welke activiteiten de organisatie onderneemt en nodig hen daarvoor uit.
Participeren
Het is fijn als familieleden zelf een actieve bijdrage leveren aan het welbevinden van hun naaste en zelfs aan die van andere bewoners. Ze kunnen bijvoorbeeld gaan wandelen, activiteiten organiseren, helpen tijdens het eten of met klussen in de tuin. Vraag wat ze zelf kunnen en willen doen en maak daar afspraken over.
Voor een goede samenwerking met mantelzorgers en familie is het belangrijk om elkaar te leren kennen. Pas dan ontstaat er wederzijds begrip en vertrouwen. De COUP-methode helpt je hierbij. COUP staat voor: Contact leggen, Ondersteunen, Uitnodigen en Participeren.
Helpende vragen bij de COUP-methode
Contact leggen
- Hoe is het voor u dat uw naaste nu hier woont?
- Hoe vindt u het om hier op bezoek te komen?
- Hoe was de laatste periode voordat uw naaste hier kwam wonen?
- Zou u het levensverhaal van uw naaste willen opschrijven?
- Zijn er gewoontes van uw naaste die belangrijk zijn voor ons om te weten?
- Wie zijn belangrijk in het leven van uw naaste en op welke manier zijn zij belangrijk?
Ondersteunen
- Hoe gaat het nu met u?
- Wie uit uw netwerk zou u kunnen helpen? Waarmee?
- Hoe kunnen wij u ondersteunen, bijvoorbeeld in het omgaan met de ziekte of ander gedrag van uw naaste of bij de zorg voor uw naaste?
Uitnodigen
- Wat deed u met en voor uw naaste toen hij of zij nog thuis woonde?
- Zijn er dagelijkse activiteiten die u graag zelf wilt blijven doen met uw naaste?
- Voelt u zich welkom en heeft u nog tips?
- Heeft u voldoende informatie over het dagelijks reilen en zeilen hier?
Participeren
Kunnen we af en toe een beroep op u doen? Bijvoorbeeld bij het bedenken, organiseren of ondersteunen van activiteiten?
Meer weten over gelijkwaardig samenwerken?