Norovirus op de afdeling: 5 tips om jezelf en je collega's te beschermen
Gepubliceerd op:
Bij een uitbraak van het norovirus gaat de aandacht vooral uit naar de zieke cliënten. Maar ook als zorgmedewerker loop je risico om besmet te raken. Juist tijdens een uitbraak kom je vaak in contact met braaksel, ontlasting, besmette oppervlakken en materialen. Charlotte Michels, deskundige infectiepreventie en expert op Zorg voor Beter, geeft 5 praktische tips om jezelf en je collega's te beschermen tijdens een uitbraak van het norovirus.
1. Hang de PBM-instructie ook aan de binnenkant van de deur
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) aantrekken gaat vaak goed, maar juist bij het uittrekken kun je jezelf besmetten. Handschoenen, schort en andere PBM kunnen na de zorg besmet zijn. Hang daarom de instructie voor het aan- en uittrekken van PBM niet alleen aan de buitenkant van de kamerdeur, maar ook aan de binnenkant. Zo kun je de stappen nog even bekijken voordat je de kamer verlaat. Je hoeft het dus niet uit je hoofd te weten. De instructie hangt gewoon klaar.
2. Zorg dat alles wat je nodig hebt op de kamer ligt
Je kunt de juiste maatregelen alleen nemen als de juiste materialen beschikbaar zijn. Zorg daarom dat alles wat je nodig hebt binnen handbereik ligt:
- handalcohol, ook op de kamer
- voldoende handschoenen, ook op de kamer
- schorten en andere benodigde PBM
- een ruime afvalbak voor gebruikte PBM op de kamer
- de PBM-instructie aan de binnenkant van de deur
Zorg vooral voor voldoende handschoenen op de kamer. Tijdens de verzorging kunnen handschoenen vuil of beschadigd raken. Je moet ze dan direct kunnen vervangen. Bijvoorbeeld wanneer je van een vuilere handeling overstapt naar een schonere handeling. Zoals van het weggooien van incontinentiemateriaal, naar het wassen van het gezicht.
3. Blijf ook na herstel extra voorzichtig
Een cliënt die 48 uur niet meer heeft gebraakt of diarree heeft, is klinisch hersteld. Toch kan het norovirus nog via de ontlasting worden uitgescheiden. Ook een herstelde cliënt kan daarom nog een risico vormen voor medewerkers.
Overweeg daarom een nazorgperiode van 5 dagen, die ingaat na 48 uur klinisch herstel. Wees in deze periode extra voorzichtig bij handelingen waarbij je in contact kunt komen met ontlasting. Denk aan helpen bij de toiletgang of het douchen van een cliënt met incontinentie. Draag hierbij in ieder geval een FFP-masker om je voor de vochtdruppels in de lucht te beschermen bij het doorspoelen van het toilet of bij het douchen van een incontinente cliënt. Ook handschoenen en schort behoren tot de PBM tijdens de nazorgfase. Klinisch hersteld betekent dus niet automatisch dat het besmettingsrisico voorbij is.
4. Gebruik tijdelijk een apart toilet als je net hersteld bent
Ook medewerkers die hersteld zijn, kunnen het norovirus nog via de ontlasting uitscheiden. Het norovirus kan daardoor op oppervlakken en handcontactpunten van het toilet terechtkomen.
Laat medewerkers daarom 5 dagen na klinisch herstel gebruikmaken van een apart toilet. Markeer dit toilet duidelijk, bijvoorbeeld als toilet voor medewerkers die recent ziek zijn geweest. Zo voorkom je dat het gemeenschappelijke personeelstoilet een mogelijke besmettingsbron wordt voor collega's die niet ziek zijn geweest. Een duidelijke deurkaart helpt daarbij. Niemand hoeft dan te zoeken of te twijfelen welk toilet gebruikt moet worden.
5. Geef extra aandacht aan gemeenschappelijke toiletten
Tijdens een uitbraak van het norovirus is goede schoonmaak extra belangrijk. Geef daarbij vooral aandacht aan gemeenschappelijke toiletten. Deze worden door meerdere cliënten en medewerkers gebruikt en kunnen daardoor een plek zijn waar het virus zich verspreidt.
Overweeg om deze toiletten tijdens een uitbraak drie keer per dag grondig te reinigen. Desinfecteer volgens het geldende protocol de veel aangeraakte oppervlakken, zoals deurklinken, spoelknoppen, toiletbrillen en kranen. Geef ook extra aandacht aan spoelruimten, bijvoorbeeld waar een pospoeler of verpulveraar staat.
Maak het jezelf makkelijk
Tijdens een uitbraak is het druk. Je neemt extra maatregelen, moet voortdurend schakelen en hebt ondertussen je dagelijkse zorgtaken. Juist dan helpt het als de omgeving goed is ingericht. Een deurkaart op de juiste plek. PBM binnen handbereik. Een aparte afvalbak. Een duidelijk gemarkeerd toilet. En extra aandacht voor de plekken waar het virus makkelijk kan worden overgedragen.
Hoe minder je hoeft na te denken of te zoeken, hoe groter de kans dat je de juiste maatregel op het juiste moment neemt. En iedere besmetting die je voorkomt, helpt om de uitbraak sneller onder controle te krijgen.