5 tips om met het Kwaliteitskader palliatieve zorg aan de slag te gaan
Van het signaleren van de palliatieve fase tot goede zelfzorg: met deze 5 tips ga je praktisch aan de slag met het geactualiseerde Kwaliteitskader palliatieve zorg. Zo bied je zorg die aansluit bij wat voor de cliënt belangrijk is.
Tip 1. Herken de palliatieve fase op tijd
De palliatieve fase begint niet pas in de laatste weken van het leven. Bij een levensbedreigende aandoening of toenemende kwetsbaarheid is het belangrijk om op tijd te herkennen dat iemand mogelijk in de palliatieve fase komt. Let op veranderingen in de gezondheid en kwetsbaarheid van je cliënt. Bespreek deze met collega's en de behandelend arts. Maak samen afspraken over passende zorg en ondersteuning en leg deze vast, zodat ook andere zorgverleners weten wat er speelt.
Tip 2. Benut de kracht van de verzorgende
De verzorgende heeft vaak intensief en langdurig contact met de cliënt en ziet daardoor veranderingen in gezondheid, gedrag en behoeften. Afhankelijk van de situatie kan een verzorgende ook de rol van centrale zorgverlener vervullen. Gebruik je kennis van en relatie met de cliënt, signaleer veranderingen en bespreek wat je ziet met de cliënt, naasten en collega's.
Tip 3. Praat op tijd over de toekomst
Proactieve zorgplanning kan al vroeg beginnen. Wacht niet op een acute situatie, maar bespreek op tijd wat voor de cliënt belangrijk is. Ook als verzorgende of verpleegkundige kun je het gesprek beginnen. Vraag wat voor de cliënt belangrijk is, waar iemand op hoopt en waar iemand zich zorgen over maakt. Bespreek bijvoorbeeld: ‘Als u denkt aan de komende tijd, wat is dan belangrijk voor u?’. Zo help je de cliënt om regie te houden en kan de zorg beter aansluiten bij wat voor hem of haar belangrijk is.
Tip 4. Kijk naar de hele mens
Palliatieve zorg gaat over meer dan lichamelijke klachten. Kijk daarom naar de vier dimensies: fysiek, psychisch, sociaal en zingeving/spiritueel. Vraag niet alleen hoe iemand zich lichamelijk voelt, maar ook hoe het mentaal gaat, wie belangrijk is en wat het leven betekenis geeft. Bespreek signalen en behoeften met collega's en leg belangrijke informatie vast.
Tip 5. Zorg ook voor jezelf
Palliatieve zorg kan voldoening geven, maar ook emotioneel of praktisch zwaar zijn. Sta daarom regelmatig stil bij je persoonlijke balans. Bespreek een moeilijke situatie met een collega, vraag om ondersteuning als iets je bezighoudt en maak gebruik van bijvoorbeeld teamoverleg of intervisie. Herken je eigen grenzen en geef aan wanneer je ondersteuning nodig hebt.
Aan de slag
Het Kwaliteitskader Palliatieve zorg Nederland is in september 2026 geactualiseerd. Het helpt je om palliatieve zorg samen met de patiënt en naasten goed vorm te geven. Op de website van Palliaweb vind je praktische informatie, hulpmiddelen en voorbeelden om met de verschillende onderwerpen aan de slag te gaan.