- Afbeelding 1 - Je denkt soms een goed Persoonsgericht Samen Beslissen-gesprek te hebben gevoerd. Zorgverlener: zo we zijn klaar. Oudere: huh oké, als jij dat zegt.
- Afbeelding 2 - Benut je de voorbereiding door de ouderen (de ingevulde Samen Beslis Hulp) voldoende? Zorgverlener: u houdt vast van wandelen. Oudere: er staat toch: 'ik haat wandelen'.
- Afbeelding 3 - En heb je de gespreksstructuur gevolgd en hardop genoemd? Oudere: mijn buurman was gisteren op bezoek. Hij was net terug van vakantie en had mooie verhalen. Zo zat ie op een boot. Zorgverlener: oh jee, hoe kan ik to the point komen?
- Afbeelding 4 - Heb je gevraagd welke oplossingen de oudere zelf ziet? Zorgverlener: kan uw buurvrouw iets voor u doen? Oudere: dat vreselijke mens. Geef mij maar een robot.
- Afbeelding 5 - En heb je een goed overzicht welke zorg al door naasten wordt ingezet? Oudere: oh mijn dochter komt net binnen. Zij doet voor mij de was. Dochter: je hebt je vieze sokken nog aan pa.
- Afbeelding 6 - Heb je tot slot gevraagd of het voor de oudere duidelijk is wat er is besloten? Zorgverlener: kunt u mij in uw eigen woorden zeggen wat we hebben afgesproken? Oudere: hoezo, ben je het nu al vergeten? En dan zeggen ze dat ik dement word.
Samen beslissen in de wijkverpleging: in de praktijk nog niet zo vanzelfsprekend
Gepubliceerd op: 10-03-2026
Wijkverpleegkundigen spelen een sleutelrol in het ondersteunen van kwetsbare ouderen om zelfstandig thuis te blijven wonen. Bij het bespreken van eventuele zorg of ondersteuning is het heel belangrijk om aandacht te hebben voor wat écht telt voor de oudere: persoonlijke doelen, waarden en voorkeuren.
Persoonsgericht Samen Beslissen is een erkende methode die gericht is op wat écht telt voor de oudere. Het versterkt de eigen regie van ouderen en leidt tot passende zorg. Maar in welke mate wordt de methode Persoonsgericht Samen Beslissen in de praktijk van de wijkverpleging al toegepast?
Datanurse
Binnen het project Datanurse onderzochten Amsterdam UMC, Vilans, Hogeschool Utrecht en Omaha System Support met video-observaties hoe wijkverpleegkundigen Persoonsgericht Samen Beslissen toepassen in intake- en evaluatiegesprekken. Ook interviewden we ouderen over hun ervaringen met Samen Beslissen. De uitkomsten geven waardevolle inzichten én praktische handvatten om Persoonsgericht Samen Beslissen beter en bewuster toe te passen in de dagelijkse zorg.
Belangrijke bevindingen en tips
In dit artikel delen we de belangrijkste bevindingen en concrete tips voor wijkverpleegkundigen. Want juist in de wijkverpleging is er ruimte én noodzaak om samen met ouderen keuzes te maken die passen bij hun leven.
Wat viel op in de gesprekken?
- Wijkverpleegkundigen zijn betrokken en empathisch, maar gesprekken verlopen vaak niet volgens de stappen van Persoonsgericht Samen Beslissen. Daardoor verloopt het gesprek vaak ongestructureerd en zijn ouderen vaker afwachtend. De besluitvorming verloopt vaak impliciet, en sluit niet altijd aan op wat ouderen belangrijk vinden.
- Ouderen weten niet goed wat ze kunnen verwachten of bespreken.
- Doelen rond zelfredzaamheid worden zelden apart besproken.
- Naasten zijn vaak aanwezig, maar worden lang niet altijd betrokken in de besluitvorming.
- Vertrouwen opbouwen vinden wijkverpleegkundigen soms belangrijker dan het volgen van een gespreksmodel.
Wat zeggen ouderen zelf?
- Ze waarderen dat ze een stem hebben, maar zijn vaak onbekend met Samen Beslissen.
- Ze zien wijkverpleegkundigen vooral als uitvoerders van medische zorg, zoals ‘voorgeschreven’ door de dokter.
- Ze weten niet dat wijkverpleegkundigen kunnen adviseren en samen met hen doelen kunnen formuleren om zelfstandig te blijven.
- Ze zijn vaak bescheiden en willen hun netwerk niet belasten.
Wat kun jij als wijkverpleegkundige anders doen?
- Stimuleer ouderen om zich voor te bereiden: gebruik hulpmiddelen waarmee ouderen zich kunnen voorbereiden op het gesprek, bijvoorbeeld de Samen Beslis Hulp.
- Introduceer jezelf als wijkverpleegkundige: wat is de aard van het gesprek en jouw rol?
- Breng structuur aan: volg bewust de stappen van Persoonsgericht Samen Beslissen en benoem deze hardop. Een duidelijke gespreksstructuur helpt ouderen om gelijkwaardig mee te praten.
- Bespreek verschillende doelen: wat zijn doelen op het gebied van functioneren of symptoombestrijding, en welke persoonlijke (fundamentele) doelen ziet de oudere (wat is belangrijk)?
- Betrek naasten actief: bespreek hun rol en belasting.
- Verbeter je gesprekstechniek: volg de e-learning Samen Beslissen in de Wijkverpleging om je gespreksvaardigheden met virtuele ‘cliënten’ te oefenen. Zie ook de gesprekstips in de infographic op de pagina Persoonsgericht Samen Beslissen: een gesprek in 4 fases.
Over het project Datanurse
Het project Datanurse richt zich op het verkrijgen van inzicht in de zelfredzaamheid van cliënten. Daarbij wordt onderzocht wat wijkverpleegkundigen hierover vastleggen in het ECD met behulp van het Omaha System. Ook wordt gekeken naar de invloed van samen beslissen met de cliënt: wat vindt de cliënt belangrijk, en hoe krijgt dit vorm in de zorgregistratie?
Amsterdam UMC, Vilans, Hogeschool Utrecht en Omaha System Support werken in dit onderzoek samen om beter te begrijpen hoe het proces van Persoonsgericht Samen Beslissen verloopt en welke invloed dit heeft op de zelfredzaamheid van de cliënt. Een belangrijke vraag daarbij is: is dit terug te zien in wat zorgverleners vastleggen in het ECD, en in de manier waarop deze gegevens worden weergegeven in een dashboard?
