Technologie om te ontprikkelen
Laatst bijgewerkt op: 05-10-2026
In de zorg voor ouderen en mensen met een beperking komt onrust vaak voor. Technologie om te ontprikkelen kan helpen om stress en overprikkeling te verminderen door zintuigen op een rustige manier te stimuleren. Bijvoorbeeld met druk, warmte, beelden, geluiden of een combinatie hiervan. Zo geven ze rust en een gevoel van geborgenheid, bijvoorbeeld door een huisdier na te bootsen, het gevoel van een knuffel te geven of ontspannende beelden en geluiden te gebruiken.
In het kort
Sector
Geestelijke gezondheidszorg, Gehandicaptenzorg, Jeugdzorg, Langdurige zorg, Verpleeghuiszorg, Ziekenhuiszorg
Voor wie
Cliënt
Fase
In gebruik
Wanneer cliënten onrustig of overprikkeld zijn, kunnen technologische hulpmiddelen helpen om weer tot rust te komen. Ze verminderen spanning, geven een gevoel van veiligheid en zorgen voor ontspanning.
Er zijn verschillende soorten technologieën:
- Ademhalings- en ontspanningstechnologie: deze hulpmiddelen helpen cliënten om rustig te ademen. Een rustig ademritme zorgt vaak voor minder stress, angst en spanning.
- Projecties, licht en geluid: rustige beelden, zachte kleuren en natuurgeluiden zorgen voor een kalmerende omgeving. Dit helpt om prikkels te verminderen en de aandacht te richten op iets rustgevends.
- Knuffelrobots: als je een knuffelrobot aanraakt, voelt dit zacht en soms reageert deze met zachte bewegingen of een ademend ritme. Ze geven een gevoel van geborgenheid en kunnen helpen bij onrust of eenzaamheid.
- Interactieve knuffel- en verteltechnologie: deze hulpmiddelen nodigen uit om verhalen, gevoelens of muziek te delen. Zo ondersteunen ze ontspanning, contact maken en emoties te verwerken.
- Interactieve contactobjecten: deze objecten reageren op aanraking of beweging met licht, geluid of muziek. Ze stimuleren sociaal contact op een speelse manier en zorgen voor ontspanning en plezier, vooral bij mensen die moeite hebben met praten of contact maken.
Technologie om te ontprikkelen kan worden gebruikt wanneer cliënten onrustig of overprikkeld zijn. Het helpt om spanning te verminderen en rust terug te brengen. Hierdoor kunnen cliënten zich vaak beter ontspannen, weer meer in balans komen of beter slapen. Je kunt ze zowel overdag als ’s nachts inzetten. Soms kunnen ze extra ondersteuning bieden naast kalmerende medicatie.
Bij 'Wat is technologie om te ontprikkelen?' lees je welke soorten technologie er zijn en hoe deze voor ontspanning zorgen.
De doelgroep voor technologie om te ontprikkelen is breed en hangt af van de behoefte en vraag en het soort technologie. Je kunt het zowel inzetten in de ouderenzorg als de gehandicaptenzorg en zelfs breder. Denk bijvoorbeeld aan mensen met dementie, een verstandelijke beperking, autisme of andere vormen van prikkelgevoeligheid.
Voor wie de technologie geschikt is, is altijd maatwerk. Dit hangt af van de persoon, de context, de achtergrond, de fase van een ziekte of beperking en de voorkeuren van de cliënt. Wat voor de één goed werkt, kan voor een ander minder passend zijn.
Daarom is het belangrijk om per cliënt te kijken welke technologie het beste aansluit. De keuze hangt samen met de specifieke zorgvraag, zoals het verminderen van onrust, het verbeteren van slaap of het ondersteunen bij het omgaan met prikkels.
Omdat er zoveel verschillende soorten technologie om te ontprikkelen zijn, kunnen we hier geen algemene richtlijnen geven voor gebruik.
Wil je meer weten over onderzoeken, waardebepaling, praktijkverhalen of financiering? Lees dan verder op de Kennisbank Digitale Zorg van Vilans.
