Handreiking wijkverpleging: ongeplande ziekenhuisbezoeken voorkomen
Gepubliceerd op: 25-10-2023
Laatst bijgewerkt op: 13-04-2026
Ongeplande ziekenhuisbezoeken, zoals een ongepland bezoek aan de Spoedeisende Hulp of een ongeplande ziekenhuisopname, komen vaak voor onder kwetsbare ouderen. Het is belangrijk om - waar mogelijk - dit soort ziekenhuisbezoeken te voorkomen. Maar op welke factoren heb jij als zorgprofessional invloed? Aan welke knoppen kan jij draaien? Met casussen, citaten en inspirerende voorbeelden helpen we je op weg.
In het kort
Type tool
Hulpmateriaal
Voor wie
Verpleegkundigen
Cliëntgroep
Ouderen
Soort kennis
Praktijk
Bron
V&VN, ZN, ActiZ, Zorgthuisnl en Patiëntenfederatie Nederland
Auteur
Ontwikkelaar
Taluut
Aan de hand van casussen, citaten en inspirerende voorbeelden bieden we wijkverpleegkundigen, huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde en sociale wijkteams (ouderenwerkers) aanknopingspunten waarmee zij kunnen bijdragen aan het voorkomen van ongeplande ziekenhuisbezoeken. In deze handreiking ‘Hoe voorkom je ongeplande ziekenhuisbezoeken’ geven we praktische tips met betrekking tot deze thema’s:
- Samenwerken
- Proactieve zorgplanning
- Reflecteren
In samenwerking met de stuurgroep Kwaliteitskader Wijkverpleging deed kennisorganisatie Vilans onderzoek naar beïnvloedbare factoren rondom ongeplande ziekenhuisbezoeken van kwetsbare ouderen. In de rapportage 'Samen aan de knoppen draaien! Het vermijden van ongeplande ziekenhuisbezoeken door kwetsbare ouderen’ die je onderaan deze pagina vind, lees je meer over dit onderzoek.
Soort kennis
Praktijk
Ik maak regelmatig mee dat een cliënt snel na ontslag opnieuw opgenomen moet worden. Vaak blijkt dan dat de overgang van ziekenhuis naar huis te groot was. Ook zie je dat cliënten thuis een hogere drempel ervaren om om hulp te vragen. Cliënten hebben niet altijd een sociaal netwerk om op terug te vallen, weten dat we het druk hebben, en stellen hulpvragen daarom uit.
Yara Peters, wijkverpleegkundige
Voor kwetsbare ouderen kunnen ongeplande ziekenhuisbezoeken leiden tot stress door pijn, angst en onzekerheid. Daarnaast hebben zij een verhoogde kans op complicaties, zoals een infectie, ondervoeding, acute verwardheid (delirium) of vallen, wanneer zij in het ziekenhuis terechtkomen. Veel van deze complicaties kunnen functionele en cognitieve achteruitgang tot gevolg hebben. Het is daarom belangrijk om te voorkomen dat ouderen in spoedsituaties terechtkomen of onnodig worden verplaatst, zoals naar de huisartsenpost of de Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis. De toolkit 'Spoed in de ouderenketen' helpt hierbij.