De mens met dementie zien & horen
Gepubliceerd op: 16-11-2026
Met deze werkvorm sta je als team stil bij situaties met mensen met dementie. Niet de dementie staat centraal, maar de mens: wie is iemand? Wat is belangrijk voor diegene? En wat probeert die persoon duidelijk te maken? Met een reflectieformulier en 4 reflectiekaarten leer je van elkaars ervaringen.
In het kort
Type tool
Hulpmateriaal
Voor wie
Verzorgenden, Verpleegkundigen
Cliëntgroep
Ziekte van Alzheimer, Ouderen, Dementie
Soort kennis
Praktijk
Ontwikkelaar
Vilans en Topaz
De mens met dementie zien & horen is een werkvorm waarmee je samen reflecteert op situaties met iemand met dementie. De werkvorm bestaat uit:
- Een reflectieformulier: hierop leg je kort een situatie vast die je is bijgebleven.
- 4 reflectiekaarten: Opmerken, Doen, Ervaren en Leren. Op elke kaart staan 3 vragen die helpen om de situatie samen verder te bespreken.
- Een instructie voor de gespreksleider.
Je gebruikt de werkvorm in het teamoverleg, om situaties met mensen met dementie te bespreken. Bijvoorbeeld een moment waarop je merkte dat iemand wel of juist niet werd gehoord. De werkvorm past in het verpleeghuis en in de wijk. Hij is ook geschikt voor het onderwijs, bijvoorbeeld om studenten te laten reflecteren op situaties uit hun stage.
Vul het reflectieformulier in na een situatie die je is bijgebleven. In het teamoverleg legt de gespreksleider de 4 kaarten op tafel. Samen lopen jullie de route langs: Opmerken, Doen, Ervaren en Leren. Je sluit af met wat jullie meenemen en wat goed ging. In de instructie lees je stap voor stap hoe je het gesprek begeleidt.
- De 4 reflectiekaarten. Print ze dubbelzijdig, het liefst op dik papier.
- Een ingevuld reflectieformulier per situatie.
- De instructie voor de gespreksleider.
- Tijd in het teamoverleg.
De werkvorm is ontwikkeld in het project 'De mens zien die (ook) dementie heeft'. In dat project werkten zorgteams, studenten, mensen met dementie en naasten samen via participatief actieonderzoek. Het project is een samenwerking van Hogeschool Inholland, Vilans, mboRijnland, WZH, Topaz en Article 25. Gefinancierd door ZonMw.
Soort kennis
Praktijk
Lees meer over de opbrengsten en beluister de podcasts op de projectpagina 'De mens zien die (ook) dementie heeft'.