Van nachtrondes naar zorg op het juiste moment: 7 lessen over de bedsensor
Gepubliceerd op:
Bedsensoren worden steeds vaker gebruikt in de ouderenzorg. De bedsensor ligt onder het matras van de cliënt. Via een app krijgen zorgmedewerkers informatie: ligt de cliënt in bed, is hij onrustig of wil hij uit bed? Maar de sensor helpt pas echt als je ook anders gaat werken. Dat blijkt uit onderzoek van Vilans bij verschillende zorgorganisaties. Wat betekent dat voor je dagelijkse werk? Deze 7 lessen uit de praktijk laten zien wat de bedsensor oplevert.
1. Controleer alleen als het nodig is
Met een bedsensor hoef je ‘s nachts niet meer standaard alle kamers langs. Je gaat kijken bij de cliënt als de sensor een melding geeft. Of als je met de cliënt of je team hebt afgesproken dat je bij een cliënt gaat kijken.
Dit geeft meer rust tijdens de nachtdienst. En cliënten worden minder vaak onnodig wakker gemaakt. Zo slapen ze beter.
2. Laat de cliënt wakker worden op het eigen moment
De bedsensor helpt ook bij de ochtendzorg. In de app zie je wie al wakker is. Zo help je cliënten op het moment dat zij wakker worden. En niet op de volgorde van de vaste route. Niet iedereen wil op hetzelfde tijdstip uit bed. Zo sluit de zorg beter aan bij het ritme van de cliënt.
Deze manier van werken kan wel even wennen zijn voor jou en je collega's, maar ook voor cliënten. Het kan lastig zijn om je vaste route los te moeten laten. En sommige cliënten zijn gewend dat de zorg op een vast tijdstip komt. Leg daarom goed uit waarom je anders werkt. En maak goede afspraken in het team.
3. Gebruik de sensor en je eigen kennis samen
Een bedsensor geeft veel informatie over de nacht. Jij kent de cliënt. Deze informatie samen geeft een beter beeld. Bij de overdracht vertel je bijvoorbeeld wat je hebt gezien. De sensor laat zien hoe de cliënt heeft geslapen. Gebruik de gegevens daarom als aanvulling op wat je zelf ziet en weet over een cliënt.
Ook in gesprekken met familie helpt deze informatie. Een voorbeeld uit het onderzoek van Vilans liet zien dat familie dacht dat hun moeder te weinig sliep. De sensor liet zien dat ze wel genoeg sliep. Daardoor werd het gesprek met de familie makkelijker.
Over het onderzoek
Dit artikel is gebaseerd op onderzoek door Vilans, in opdracht van Anders Werken in de Zorg Midden- en West-Brabant. De volgende organisaties namen in 2023 deel aan het onderzoek rond de inzet van de bedsensor: tanteLouise, Surplus, Egala zorg, Groenhuysen, Thebe, St. Elisabeth, Mijzo, Het Hoge Veer, Park Zuiderhout, Maaswaarden, Avoord en Kloek. Voor de onderzoeksvraag hoe systemen voor toezichthoudende domotica zich verhouden tot de Momo BedSense, zijn 6 interviews afgenomen. Dit was bij Thebe, Park Zuiderhout, Mijzo, Surplus (alle 4 West- en Midden-Brabant), Carinova (Zuidwest- en Noord- Overijssel) en ZuidOostZorg (Zuidoosten van Friesland).
Wil je meer weten over de bedsensor en over de onderzoeken? Bekijk de pagina over de bedsensor op de Kennisbank Digitale Zorg van Vilans.
4. Kijk altijd naar het verhaal achter het gedrag
De sensor laat zien wat er gebeurt. Maar niet waarom.
Een voorbeeld uit de praktijk: een man was net in het verpleeghuis komen wonen. Hij kwam elke nacht rond 5 uur uit bed om iets te eten. Wat bleek? Thuis at hij altijd iets voordat hij naar bed ging. Die gewoonte was in het verpleeghuis verdwenen. Toen de zorgmedewerkers dit wisten, begrepen ze zijn gedrag beter.
Vraag daarom al bij de intake naar slaapgewoontes en het leven thuis. Dan snap je de informatie van de sensor beter.
5. Kijk wat er verandert na een interventie
De gegevens van een bedsensor kunnen helpen om te zien of een aanpak werkt. Kijk bijvoorbeeld naar het slaapritme van een cliënt voor en na een interventie. Zo zie je beter wat het effect van de interventie is.
Je kunt hiervoor een eenvoudig stappenplan gebruiken:
- Kijk wat er gebeurt en bepaal wat nodig is.
- Pas de zorg of behandeling aan.
- Kijk opnieuw naar de gegevens.
Herhaal de stappen. Zo helpt de bedsensor om de zorg steeds beter af te stemmen op de cliënt.
6. Maak de bedsensor onderdeel van het gewone werk
Een bedsensor installeren is niet genoeg. Maak met het team duidelijke afspraken over de nieuwe werkwijze. Bijvoorbeeld over:
- welke meldingen per cliënt aan staan;
- bij welke cliënten jullie ‘s nachts nog gaan kijken;
- hoe je de nachtrust bespreekt bij de overdracht.
Leg de afspraken vast, bijvoorbeeld in het zorgleefplan. Zorg dat ook nieuwe collega's, invallers en zzp’ers de afspraken kennen. Controleer regelmatig of de afspraken nog goed werken en pas ze aan als dat nodig is.
7. Begin klein en bouw stap voor stap verder
De organisaties die al met de bedsensor werken, begonnen met de nachtzorg. Later gebruikten ze de sensor ook bij de ochtendzorg. Sommige organisaties kijken nu ook of ze met de informatie hun personeel beter kunnen roosteren.
Zorg eerst dat iedereen weet wat de bedsensor kan en waarom je hem gebruikt. Maak het daarna een vast onderdeel van het werk. Begin steeds bij wat de cliënt nodig heeft, niet de technologie.