Hoe maak je infectiepreventie leuk? Zet een HIPpe route uit!

Toen Evelien in dienst kwam bij zorgorganisatie Waardeburgh, ging zij het thema hygiëne en infectiepreventie coördineren. Ook coacht ze collega’s op handelingen en gedrag. Collega’s volgen elke twee jaar een e-learning om de basiskennis op te frissen. Samen met andere kwaliteitsverpleegkundigen voert ze interne audits uit en in de toekomst ook de externe audits. Iedere locatie heeft een eigen kwaliteitsverpleegkundige die niet meewerkt in de zorg zelf. 

Voordat je begint met een HIPpe route

‘Eerst ging ik aan de slag met de basis: alle faciliteiten en materialen op orde brengen. Dat is nodig om nieuw gedrag en nieuwe routines aan te leren. Wij zagen in 2023 in een meting dat de 5 momenten van handhygiëne er niet goed in zitten. Dus dat kozen we als thema. We verspreidden het over 2 weken, omdat niet iedereen elke week werkt. Met zo’n route zet je medewerkers zelf aan het denken in plaats van dat je vertelt hoe het moet.’ 

In 2024 maakte Evelien door het huis heen hoekjes met bijvoorbeeld een boodschap of vraag. Iedereen komt aan bod, van schoonmaakmedewerkers tot zorgmedewerkers. Je kunt bijvoorbeeld tijdens de Week van Infectiepreventie een HIPpe route uitzetten met vragen en opdrachtjes. Zorg wel dat je (locatie)manager enthousiast is en hier ruimte en tijd voor wil geven.

Tips om zelf een HIPpe route uit te zetten

• Bepaal eerst het thema van de route, zoals handhygiëne. Laat het een thema zijn dat echt een aandachtspunt is.
• Organiseer en brainstorm met andere collega’s. Begin de week of elke 2 weken met iets gezamenlijks, zoals een video die laat zien hoe het wel en niet moet. Het kan zijn dat een video die is opgenomen op jouw locatie (met bewoners) beter werkt dan een algemene video van YouTube.
• Geef collega’s de ruimte om het aan het begin, tussendoor of aan het einde van de werkdag te doen.
• Laat alle medewerkers en vrijwilligers de route lopen. Medewerkers het liefst alleen en vrijwilligers eventueel samen met een bewoner. Voor een bewoner is het ook een soort uitje.
• Zorg dat de vragen en opdrachtjes voor iedereen te begrijpen zijn. 
• Koppel de opdrachtjes aan plekken op de locatie. Bijvoorbeeld de blauwe uv-lamp in het restaurant om te zien of handen goed zijn gedesinfecteerd. En met handschoenen aan in de woon- of huiskamer je handen insmeren met verf om te zien of je je handen helemaal hebt ingesmeerd Dat vinden bewoners geweldig om te zien. 
• Bied iets leuks aan als ze de vragenlijst inleveren, zoals een flesje handalcohol. Of een prijs voor degenen (medewerker, vrijwilliger en bewoner) die de meeste vragen goed hadden, zoals een flesje handcrème van een populair merk. 
• Lees ook de antwoorden op de vragenlijsten van de route. Dan weet je hoe het zit met de kennis en het bewustzijn op het gekozen thema.

Ideeën voor de HIPpe route of tussendoor

Plak overal handjes op 

Toetsenborden en beeldschermen raak je aan en moet je schoonmaken. Je maakt je collega’s op een speelse manier hier weer bewust van door van die handjes op te plakken op plekken die vaak aangeraakt of vastgepakt worden. Dit kun je opnemen in de route of tijdens de Dag van de Handhygiëne doen.

Gesprekshappertjes infectiepreventie 

Op het happertje zet je vragen en cijfers. Daarna vraag je: ‘Hoeveel keer mag ik?’ en kies je een nummer. Achter dat nummer zit de vraag. Evelien: ‘Dit kan het hele jaar. Er wordt hier gretig tussendoor gebruik van gemaakt!’ Vind meer informatie over en de downloads van Gesprekshappertjes in fectiepreventie op de website van AMR Zorgnetwerk.

Infectiepreventie bespreken: luchtigheid helpt

Tijdens een route of themadag is er veel aandacht voor infectiepreventie. Maar hoe maak je infectiepreventie tussendoor bespreekbaar? Het helpt om tijdens een teamoverleg waar infectiepreventie een vast onderwerp is luchtig te zeggen: ‘Nou mensen, hier moeten we echt eens op gaan letten. Hoe kunnen we dit samen gaan regelen?' Zo laat je ideeën vanuit collega’s komen. Dat werkt beter en langer. Die luchtigheid mag ook in het elkaar aanspreken. Je hebt het er gewoon even over hoe jij en de ander iets doen. Dan kan er ook iets veranderen. Maar blijft best lastig. Aandachtsvelders brengen ook per overleg onderwerpen in om aan bod te laten komen. Met aandachtsvelders wordt jaarlijks gekeken naar de issuekalender om de leuke acties aan te koppelen, onder andere over infectiepreventie. Zij hebben een eigen draaiboek.