4 lessen van zorgboerderijen die jij kunt toepassen in jouw werk
Gepubliceerd op:
Uit onderzoek blijkt dat mensen met dementie baat hebben bij dagbesteding of wonen op een zorgboerderij. Wat kun je leren van de zorg en ondersteuning op een zorgboerderij?
De kernwaarden van een zorgboerderij zijn ‘Samen, buiten, gewoon’ bron1. Op een zorgboerderij is er veel contact met de natuur en het buitenleven. Zo hebben mensen met dementie meer contact met anderen, zijn vaker buiten, actiever en bewegen meer. Op een zorgboerderij is het gewone alledaagse leven het uitgangspunt.bron2 Zorgboerderijen geven mensen met dementie een fijne en zinvolle dag.bron3 Dit helpt hen om zich beter en gezonder te voelen. De volgende lessen kun jij ook toepassen in jouw werk:
1. Bied activiteiten uit het dagelijkse leven aan die passen bij de wensen en mogelijkheden van je cliënt
Op een zorgboerderij kijken medewerkers vooral naar wat iemand wél kan. Mensen met dementie voelen zich daardoor nuttig en serieus genomen.bron4 Een actief dagelijks leven is van belang voor mensen met dementie. Betekenisvolle activiteiten dragen bijvoorbeeld bij aan sociale contacten en meer tijd buiten. Op een zorgboerderij zijn verschillende activiteiten te doen. Zoals het verzorgen van dieren, tuinieren, fruit plukken, wandelen en fietsen.
Kijk hoe je betekenisvolle activiteiten inpast in de dagelijkse gang van zaken. Denk bijvoorbeeld aan (samen):
- boodschappen doen
- koken
- de stoep vegen
- de was vouwen
- tuinieren
- buiten eten in plaats van binnen
2. Prikkel de zintuigen
Op een zorgboerderij zijn mensen met dementie veel buiten. De natuur en het naar buiten gaan vormen een belangrijk onderdeel van de dag op een zorgboerderij. Dit prikkelt de zintuigen. Vanwege bijvoorbeeld de geluiden van dieren, het voelen van de wind, het aanraken van planten of de geur van voer of koeienmest.
Hoe je de zintuigen van jouw cliënt meer kunt prikkelen? Denk bijvoorbeeld aan:
- een lekker geurtje opspuiten
- muziek draaien
- ruiken aan verschillende kruiden en specerijen
- samen bepaalde gerechten proeven (van vroeger)
3. Zorg voor contact en verbinding met anderen
Op zorgboerderijen is er vaak een gevoel van samen zijn. Mensen met dementie hebben contact met andere mensen én met dieren. Hierdoor voelen ze zich onderdeel van een groep.bron1 De mensen met dementie, het personeel en het management doen activiteiten vaker samen. Mensen met dementie voelen zich zo meer betrokken bij de taken die er te doen zijn. Samen activiteiten doen helpt ook om makkelijker in gesprek te gaan.
Ga na welke activiteiten je samen kunt oppakken. Denk bijvoorbeeld aan:
- samen eten
- samen de tafel dekken
- samen de was opvouwen
4. Laat je cliënt meer zelf bepalen en geef vrijheid waar het kan
Op zorgboerderijen maken mensen met dementie veel gebruik van de buitenomgeving. En kunnen zij deelnemen aan allerlei activiteiten. Zij krijgen veel bewegings- en keuzevrijheid. Werk samen met het personeel, het management en de familie aan een plezierige omgeving die vrijheid biedt en ook veilig is. Denk aan toegang tot verschillende ruimtes. Zoals een tuin of een gezamenlijke ruimte.
Meer weten
Meer inspiratie vind je ook op: Voluit Leven Met Dementie | De Werkende Praktijken.
Bron(nen)
De 4 tips zijn gebaseerd op het onderzoek: Rosteius, K. (2025). To the roots: Green Care Farms as long-term care setting for people living with Dementia. [Doctoral Thesis, Maastricht University]. En de bijbehorende factsheet: Een groene zorgomgeving voor mensen met dementie.
- Kwaliteitskader
- De Bruin, S.R., Oosting, S.J., Kuin, Y., Hoefnagels, E.C.M., Blauw, Y.H., De Groot, C.P.G.M. en Schols, J.M.G.A. (2009). Green care farms promote activity among elderly people with dementia. Journal of Housing for the Elderly. 23(4): 368-389.
- De Boer, B., Hamers, J.P., Zwakhalen, S.M., Tan, F.E., Beerens, H.C. en Verbeek, H. (2017). Green care farms as innovative nursing homes, promoting activities and social interaction for people with dementia. Journal of the American Medical Directors Association. 18(1): 40-46.
- De Bruin, S.R., Pedersen, I., Eriksen, S., Hassink, J., Vaandrager, L., Patil, G.G. (2020). Care farming for people with dementia; what can healthcare leaders learn from this innovative care concept? Journal of Healthcare Leadership. 12:11-18.