Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn

Corona

12 inzichten over onbegrepen gedrag in coronatijd 27/08/2020

Wat betekent de coronatijd voor mensen met dementie in de verpleeghuizen? Hoe gingen medewerkers om met de situatie? Het Kennisnetwerk Dementie, een lerend netwerk van 8 verpleeghuizen, zet 12 inzichten over onbegrepen gedrag op een rij.

1. Opvallend: afname en toename

In coronatijd lijkt onbegrepen gedrag zowel af te nemen als toe te nemen. Dat bevestigt onderzoek van de Nijmeegse hoogleraar Debby Gerritsen van het UKON (Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nederland) en het Radboudumc en uit ervaringen in de praktijk. Enerzijds kunnen mensen met dementie de rust en het mindere bezoek en dus minder prikkels als prettig ervaren. Anderzijds kunnen bijvoorbeeld isolatie op de kamer en het niet naar buiten mogen juist leiden tot meer probleemgedrag.

2. Omgaan met dilemma’s

Laat je iemand deelnemen aan de dagbesteding met risico op corona of sla je de deur dicht in iemands gezicht? Is een bewoner ‘isoleren’ in zijn kamer nog wel persoonsgericht? Hoe streng hou je aan de regels en wat kun je eigenlijk nog wel. Juist in coronatijd komen zorgmedewerkers voor moeilijke keuzes te staan. Hoe ga om met die dilemma’s? Tip: maak gebruik van de Routeplanner dilemma’s in de zorg op Zorg voor Beter.

3. Alternatieven voor beeldbellen

Zorgorganisaties hebben vaak beeldbellen gefaciliteerd. Mensen met dementie begrijpen dat niet altijd. Het kan juist ook extra verwarrend voor hen zijn. Zoek naar alternatieven, bijvoorbeeld een digitaal fotolijstje. Tip: sluit de iPad aan op de televisie, dat vinden mensen minder vreemd. Zoek naar wat bij de bewoner past.

4. Wees aanwezig

Handig: een telefonische hulplijn met psychologen in de organisatie. Alleen: deze is nauwelijks gebruikt. Probeer als psycholoog structureel aanwezig te zijn, hoe ingewikkeld dat soms ook lijkt. Zo kun je situaties, die immers veranderen, ook beter inschatten, opnieuw observeren en een nieuw behandeladvies formuleren. ‘Je moet aanwezig zijn om het te begrijpen’.

5. Vrijheidsbevorderend

Als mensen met dementie niet meer naar buiten kunnen, kan dat tot probleemgedrag leiden. Denk daarom aan vrijheidsbevorderende maatregelen. Veel hangt daarbij natuurlijk af van het gebouw. Gebruik de binnentuin, als die er is. Zet een deel van algemene ruimten buiten af. Ga wandelen met mensen die dat echt nodig hadden.

6. Geen bezoek: veel impact

Het geen bezoek kunnen ontvangen, heeft veel impact op mensen met dementie. Mogelijke alternatieven: beeldbellen, skype, een bezoekers-raam, ruimten met microfoons, wandelen in de tuin, een gele streep op 1,5 meter afstand van ramen op de benedenverdieping die een stukje open konden. Bezoek kon stoelen ophalen en zo een gesprek voeren met bewoners. Zie ook het bericht Zo onderhoud je tijdens de coronacrisis contact op afstand op Zorg voor Beter.

7. Hoe verder?

Onbegrepen gedrag lijkt af te nemen door minder gezichten en drukte in huiskamers. Ook vaste teams lijken een veiliger omgeving voor mensen met dementie. Er zijn minder prikkels, er is minder activiteitenbegeleiding en er zijn minder groepszaken. De vraag is: moeten we dat niet (gedeeltelijk) in stand houden? De prikkelarme omgeving heeft hen goed gedaan. We bieden heel veel aan, maar moet dat ook?

8. Kijk hoe je organiseert

In coronatijd is het telefonisch contact enorm toegenomen. Dat biedt kansen. Casemanagers dementie bleken in coronatijd bijvoorbeeld heel goed wekelijks te kunnen bellen met mensen met beginnende dementie thuis, in plaats van maandelijks bij hen langsgaan. Zo houden zij nog beter een vinger aan de pols. Kijk hoe je je werk organiseert en waar bewoners behoefte aan hebben.

9. Kijk naar behoeften

Ook in coronatijd blijkt hoe verschillend mensen met dementie zijn. De één heeft veel behoefte aan fysiek contact en knuffels met familie, een ander heeft totaal geen behoefte aan bezoek. Lever nog meer zorg op maat. En besef dat mensen met dementie in een heel andere fase zitten dan wij en de maatschappij. Zij hoeven niet altijd zo veel andere dingen. Wij verzinnen soms te veel grote en enerverende dingen voor hen. Vaak is een kop koffie met elkaar drinken al genoeg.

10. Nieuwe opnames en quarantaine

Mensen inhuizen in coronatijd is lastig. Maar ze hoeven niet altijd eerst twee weken geïsoleerd in quarantaine. Je kunt ze ook testen. Bij WoonZorgcentra Haaglanden (WZH) gaat in sommige gevallen familie mee in quarantaine in de kamer van een nieuwe bewoner. Bij Pleyade werden nieuwe pg-cliënten met zijn zessen twee weken opgenomen op een locatie die tijdelijk niet in gebruik was. Van daaruit verhuisden zij dan na twee weken naar de definitieve plek. Dat doorplaatsen vonden zij minder bezwaarlijk dan verwacht.

11. Communiceer met de familie

Een open deur, maar toch: communiceer goed met familie. Neem ze mee in de overwegingen en leg uit waarom je bepaalde maatregelen moet nemen. Sta open voor hun ideeën en suggesties, beantwoord hun vragen zo snel mogelijk.

12. Wijs familie op hun invloed

Familie heeft invloed op onbegrepen gedrag. Dat was te merken toen zij niet meer konden komen. Als dat merkbaar is, probeer dat dan met de familie te bespreken en laat hen dat inzien.

Inzichten in technologie tijdens corona

Het Kennisnetwerk Dementie heeft ook de inzichten over de inzet van technologie in de verpleeghuiszorg verzameld en op een rij gezet. Zo waren medewerkers tijdens de coronacrisis bereid om nieuwe technologie toe te passen. Normaal gesproken worden innovatieteams ‘gedwongen’  controles in te bouwen, nu bleken die teams minder ‘bang’; er is meer risico genomen.

Lees alle inzichten van Technologie in coronatijd (pdf)

Bekijk ook de inspiratiebundeling van technologische innovaties in de verpleeghuiszorg op waardigheidentrots.nl.

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer