Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Mondzorg

Droge mond

Zorg voor het wegnemen of verminderen van het ongemak van een droge mond. Handhaving van de vochtigheid in de mond bevordert het heel blijven van het mondslijmvlies.

Als het mogelijk is, dan wordt de oorzaak van een droge mond behandeld. Zoals:

  • behandelen van de onderliggende ziekte
  • wijzigen of staken van medicatie

In veel gevallen is dit echter niet mogelijk, bijvoorbeeld in de palliatieve fase, en moeten de klachten symptomatisch bestreden worden.

Niet-medicamenteuze symptomatische behandeling

Aanvullende mondverzorging

  • Spoel bij langdurige verminderde speekselproductie met een fluoridemondspoeling (0,1% 1x per week of 0,025% dagelijks of volgens advies tandarts of mondhygiëniste) ter voorkoming van cariës.
  • Gebruik bij voorkeur een milde tandpasta zonder natriumlaurylsulfaat, een schuimmiddel dat slijmvliesgevoeligheid kan veroorzaken (zoals: Biotene, Zendium, Elmex of Colgate base).
  • Vermijd mondspoelingen met alcohol of glycerine; deze bevorderen uitdroging van de slijmvliezen.
  • Houd de lippen vet met vaseline (niet bij zuurstoftherapie) of een lippenbalsem (bijvoorbeeld Chapstick, Weleda).
  • Overweeg het gebruik van een luchtbevochtiger bij een cliënt die ademt met open mond.

Aanpassing van de voeding

  • Vermijd sterk gekruide, droge en harde voeding.
  • Neem samen met voedsel ook vocht.
  • Maak eventueel de voeding vochtig met jus of vruchtenmoes.
  • Overweeg consult van een diëtist.

Stimulatie van de speekselproductie

De speekselproductie kan worden gestimuleerd door:

  • (suikervrije) snoepjes of kauwgum
  • ananasblokjes (bevat slijmoplossende enzymen), niet bij beschadigd mondslijmvlies
  • mondspoelen bijv. met Biotene of Zendium
  • koolzuurhoudende dranken
  • acupunctuur en elektrostimulatie indien beschikbaar.

Het gebruik van lemon swabs wordt afgeraden. Citroenzuur kan het tandglazuur ontkalken en glycerine kan leiden tot uitdroging van het mondslijmvlies. Bovendien kunnen de zure swabs pijnklachten van de mondslijmvliezen verergeren.

Speekselvervangers

  • Water
    • regelmatig kleine slokjes water drinken
    • mond vochtig houden met vochtige wattenstaafjes (bijvoorbeeld met Dentaswabs met Methylcellulosegel 1%)
    • mondspoeling of mondspray met een zoutoplossing
    • zuigen op ijssnippers of ijsblokjes
  • Mucinebevattende kunstspeeksels (hebben de voorkeur boven substituten zonder mucine of met carboxymethylcellulose):
    • Saliva Orthana is een kortwerkend kunstspeeksel (ca. 18 minuten).
  • Mondbevochtingsproducten:
    • Biotene Oral Balance gel en spray: heeft ook een antimicrobiële werking. De gel wordt aangebracht op de slijmvliezen. De werkingsduur bedraagt ca. 8 uur. Het mag echter vaker dan driemaal per dag gebruikt worden. Na toepassen niet direct drinken of de mond bevochtigen.
    • BioXtra
  • Caphosol (oververzadigde calciumfosfaat oplossing) heeft mogelijk een gunstige werking bij een droge mond en re-mineraliseert het tandglazuur.

Medicamenteuze symptomatische behandeling

De speekselproductie kan worden gestimuleerd door middel van Pilocarpine 3x daags 5 mg in te nemen bij de maaltijd met een glas water. Bij onvoldoende effect kan het na 4 weken opgehoogd worden tot 3x daags 10 mg.
Pilocarpine is vooral geschikt bij een droge mond veroorzaakt door radiotherapie of door een ziekte van de speekselklieren; hierbij treedt effect op in ongeveer 50% van de gevallen. Het werkt alleen als er nog enige restfunctie van de speekselklieren is.
Bijwerkingen: misselijkheid en braken, zweten, verwijde bloedvaten, hoofdpijn, frequent plassen, vasodilatatie, duizeligheid.
Contra-indicaties: glaucoom, hart- en longproblemen, ernstige leverstoornissen.

Bron

  • Landelijke Richtlijn Klachten van de Mond 2.0, IKNL, 2010
JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]