De voordelen van verzorgend wassen in de praktijk
Gepubliceerd op:
Niet alleen in de ouderzorg zie je steeds vaker verzorgend wassen, ook ziekenhuizen zijn hiermee bezig. In Zuyderland Medisch Centrum is verzorgend wassen al jaren de standaard. Het levert het ziekenhuis allerlei voordelen op en is net zo hygiënisch als wassen met water en zeep. Bovendien reageren verpleegkundigen en patiënten positief. Hoe heeft Zuyderland verzorgend wassen ingevoerd en wat kunnen andere zorgorganisaties hiervan leren?
Zuyderland Medisch Centrum is een ziekenhuis in Zuid-Limburg met ongeveer 450 bedden. Het ontstond in 2015 uit een fusie van 2 streekziekenhuizen in Sittard-Geleen en Heerlen. Nog vóór de fusie was verzorgend wassen in Sittard-Geleen al ingevoerd. Want: ‘Er zitten verschillende nadelen aan het wassen met water en zeep’, vertelt Patrick van de Poel, deskundige infectiepreventie in Zuyderland Medisch Centrum.
Patrick legt uit wat hij bedoelt: ‘In de afvoer van de wasbakken kunnen bijzonder resistente micro-organismen, BRMO, aanwezig zijn. Water dat tijdens het wassen wordt gebruikt, kan hierdoor besmet raken en bij kwetsbare patiënten een infectie veroorzaken. Daarnaast zijn verpleegkundigen tijd kwijt aan het verzamelen van materialen, zoals waskommen en handdoeken. Verder zijn die waskommen eigenlijk heel onhygiënische objecten. De enige manier om ze echt goed schoon te maken en te desinfecteren is met een bedpanspoeler. Maar dat kost veel tijd.’
Razendsnelle invoering
Al in 2007 adviseerde Patrick de directie van het ziekenhuis om over te stappen op verzorgend wassen. ‘Men wilde het toen nog niet’, zegt hij. ‘De directie vond de kosten te hoog en het zorgpersoneel zei dat de patiënten het niks zouden vinden en dat wassen met water net zo snel ging. Toen de werkdruk toenam, besloot de directie om toch over te stappen. Verzorgend wassen zou de verpleegkundigen veel tijd en energie schelen.’
De invoering van verzorgend wassen ging daarna razendsnel: binnen een week. Patrick: ‘We hebben alle afdelingen vooraf op de hoogte gebracht en de waskommen op een dag allemaal opgehaald. In ruil daarvoor kregen de medewerkers een Limburgse vlaai. De afdelingen kregen de doekjes voor het verzorgend wassen en een formulier voor feedback. Zelfs de grootste critici waren om toen we 3 weken later terugkwamen. Ook de patiënten waren positief.’
Geef zorgpersoneel een korte periode om te wennen en stap dan gewoon over. Als je medewerkers de keuze geeft, kiezen ze vaak voor de vertrouwde werkwijze.
Patrick van de Poel, deskundige infectiepreventie bij Zuyderland
Verzorgende lotion
Inmiddels is verzorgend wassen al jaren de standaard in Zuyderland. ‘Onze patiënten vinden het heel normaal dat zij gewassen worden zonder water’, zegt Nigel Maassen. Hij is gespecialiseerd verpleegkundige Astma/COPD in Zuyderland. ‘De meeste patiënten reageren positief. Zij geven aan zich na een wasbeurt schoon te voelen zonder dat het veel energie heeft gekost. Patiënten hoeven alleen een pakje met wasdoekjes open te maken en kunnen zich in hun eigen tempo wassen. Ze hoeven niet eerst naar de wasbak te lopen, alles klaar te zetten of een washandje uit te knijpen. Voor longpatiënten kan dat soort eenvoudige handelingen lichamelijk al heel zwaar zijn. We maken ook veel gebruik van de speciale caps om het haar te wassen. Vooral voor patiënten die lang in bed liggen, zijn deze ideaal.’
Een ander voordeel voor patiënten: verzorgend wassen is beter voor hun huid. Patrick: ‘In de wasdoekjes zit een verzorgende lotion die voorkomt dat de huid uitdroogt. Wassen met water en zeep is minder goed voor de huid. Er kunnen zeepresten achterblijven die voor schade aan de huid en smetplekken zorgen. Met verzorgend wassen voorkom je zulke problemen, als je het goed uitvoert. Bij patiënten met overgewicht bijvoorbeeld moet je de huidplooien nog steeds goed drogen.’
De meeste patiënten reageren positief. Zij geven aan zich na een wasbeurt schoon te voelen zonder dat het veel energie heeft gekost.
Nigel Maassen, gespecialiseerd verpleegkundige bij Zuyderland
Lichamelijk minder zwaar
Voor medewerkers is volgens Nigel vooral de tijdswinst belangrijk. ‘Vroeger moest je allerlei spullen klaarzetten. Iedere patiënt had weer een andere shampoo of kon bepaalde producten niet verdragen. Nu gooien we de doekjes weg, dus we hoeven geen materialen meer op te ruimen. Waskommen schrobben en desinfecteren is ook niet meer nodig. Alles bij elkaar is verzorgend wassen lichamelijk minder zwaar voor ons als zorgpersoneel.’
Ook voor Zuyderland als zorgorganisatie heeft verzorgend wassen veel voordelen. Patrick: ‘We gebruiken ongeveer 120.000 pakketten met doekjes per jaar. Dat zijn flinke kosten. Maar wassen met water kost meer. Je moet jaarlijks duizenden liters water verwarmen. Daar komt het wassen van handdoeken en washandjes bij én het vervoer van vuil en schoon wasgoed. Een voordeel van verzorgend wassen is verder dat je minder ruimte nodig hebt om linnengoed op te slaan.’
Gewoon beginnen
Welk advies heeft Patrick aan ouderenzorgorganisaties die misschien willen overstappen op verzorgend wassen? ‘Allereerst: wat voor een ziekenhuis geldt, gaat ook op voor organisaties in de ouderenzorg. Ook daar kan verzorgend wassen veel voordelen bieden. Mijn advies: geef zorgpersoneel een korte periode om te wennen en stap dan gewoon over. Als je medewerkers de keuze geeft, kiezen ze vaak voor de vertrouwde werkwijze.’
Let daarnaast op de kwaliteit van de doekjes, zegt Patrick. ‘Het zijn geen natte billendoekjes, maar medische producten. Ze moeten voldoende vochtig zijn en binnen de juiste tijd opdrogen. Ook als er veel conserveringsmiddelen in de doekjes zitten, zorgt dit uiteindelijk voor huidproblemen.’