RSS 2.0

Vrijheidsbeperking

Psychofarmaca verminderen

Geen afname van psychofarmaca

Er is geen afname van het gebruik van kalmerende medicijnen (psychofarmaca) bij ouderen met dementie in zorginstellingen, blijkt uit het onderzoek ‘Monitor Woonvormen Dementie’ (2015) van het Trimbos-instituut. Dit ondanks het feit dat bekend is dat psychofarmaca (kalmerende medicijnen) ernstige negatieve bijwerkingen kennen, zoals sufheid, stijfheid, duizeligheid (hierdoor meer kans op vallen) hoge bloeddruk, longontsteking, gewichtstoename, onrust, agitatie, meer kans op een beroerte.

Hetzelfde onderzoek heeft nog meer alarmerende conclusies:

  • In de deelnemende woonvoorzieningen krijgt in 2013/2014 maar liefst 1 op de 4 bewoners met dementie een antipsychoticum voorgeschreven.
  • Driekwart van de artsen geeft aan dat het gebruik van psychofarmaca bij mensen met dementie kan worden verminderd.
  • De bestaande om professioneel om te kunnen gaan met probleemgedrag zijn niet goed ingevoerd.
  • Het onbegrepen gedrag wordt lang niet altijd geanalyseerd en er wordt niet gezocht naar bestaande alternatieven.

Verschillen tussen woonvoorzieningen

De inzet van psychofarmaca verschilt tussen woonvoorzieningen. Hoe minder eenduidig de visie van de organisatie over het gebruik van psychofarmaca, des te vaker voelen artsen zich onder druk van familie en verzorgenden staan om deze middelen voor te schrijven, constateren de onderzoekers van de ‘Monitor woonvormen dementie’ (2015, Trimbos-instituut).

Kamerbrief: oneigenlijk gebruik van psychofarmaca stoppen

In maar 2016 heeft staatssecretaris Martin van Rijn een brief naar de Tweede Kamer gestuurd waarin hij schreef: 'Het oneigenlijk gebruik van psychofarmaca in de psychogeriatrische zorg en gehandicaptenzorg moet naar nul'. Oneigenlijk gebruik is het toedienen vanwege probleemgedrag, maar zonder goed te kijken wat de oorzaak is van het probleemgedrag, en zonder eerst naar alternatieven te zoeken. Ook moet het gebruik van kalmerende medicijnen volgens hem beter geregistreerd worden in het cliëntdossier. Bekijk de Kamerbrief (29 maart 2016)

Goede voorbeelden: verminderen psychofarmaca

Lees de van zorgorganisaties die erin slaagden het gebruik van psychofarmaca te verminderen.

Onvrijwillige zorg: zoek naar alternatieven

Binnen de , die nog goedgekeurd moet worden in de Eerste Kamer, vallen deze medicamenteuze behandelwijzen onder onvrijwillige zorg. Volgens dit wetsvoorstel wordt overleg met de cliënt of mantelzorger binnen een multidisciplinaire aanpak vereist. Een behandelplan en een evaluatie hiervan, en is hierbij noodzakelijk. Dit dwingt professionals om niet langer door te gaan met psychofarmaca, maar zoveel mogelijk alternatieven toe te passen. Het wetsvoorstel Zorg en dwang vereist bovendien de nodige kennis en ervaring van zorgprofessionals, zodat zij op een professionele wijze om kunnen gaan met probleemgedrag bij dementie.

Toolkit: bewust omgaan met psychofarmaca

Op Zorg voor Beter staat een , met praktische tips tips, trainingen, alternatieven om goed met probleemgedrag bij dementie om te gaan en methodische aanpakken.

Hoe moet je het terugdringen aanpakken?

Uit wetenschappelijk onderzoek en uit ervaringen in de praktijk blijkt dat oneigenlijk gebruik van psychofarmaca op een verantwoorde manier kan worden teruggedrongen, onder meer door eerst alternatieve interventies in te zetten, zoals dagbesteding, een andere benadering en gestructureerde dag- en avondactiviteiten.
Hiervoor is draagvlak nodig op verschillende niveaus binnen de organisatie.

Beleid ontwikkelen op organisatieniveau

Instellingen zouden beleid moeten ontwikkelen over het gebruik van psychofarmaca. Vaak is de inzet van dit soort medicijnen afhankelijk van de mening van de individuele arts in een verzorgingshuis. Bestuurders van instellingen moeten het beleid bepalen. Om oneigenlijk gebruik van psychofarmaca terug te dringen moeten zij betrokken zijn bij het onderwerp. De instelling zou het volgende moeten doen:

  • Zorg voor een visie op probleemgedrag.
  • Zorg voor beleid op de inzet van psychofarmaca (nee, tenzij).
  • Meer vrijwilligers opleiden om op professionele wijze om te kunnen gaan met probleemgedrag, zodat ze de zorgprofessionals beter kunnen ondersteunen.

Ook psychofarmaca terugdringen? Doe mee aan het landelijke programma!toolkit medicijnen dementie

Naar aanleiding van de succesvolle pilot, startte Vilans dit jaar het landelijke programma 'Het kan beter met minder: bewust gebruik psychofarmaca'. Doel is het terugdringen van het oneigenlijk gebruik van psychofarmaca. Vilans begeleidt en monitort 30 zorgorganisaties (ouderenzorg en gehandicaptenzorg). Organisaties worden van harte uitgenodigd om zich hiervoor aan te melden. Naast de mogelijkheid om kosteloos onder begeleiding van Vilans te werken aan het terugdringen van psychofarmaca, krijgen de organisaties ook tools om zelfstandig aan de slag te gaan. Doe mee met het programma Het kan beter met minder

Meer lezen

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



 Security code