Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Vrijheidsbeperking

Onvrijwillige zorg in de thuiszorg

Als oudere en kwetsbare mensen langer thuis blijven wonen, wordt de thuiszorg complexer. Zeker als het gaat om vrijheid en veiligheid. Hoe ga je daarmee om? Mag je als thuiszorgmedewerker bij een vrouw met dementie de deur op slot doen omdat de kinderen dat een veilig idee vinden? Het bedhek omhoog doen als een familielid dat wil? Kalmerende medicijnen door de koffie druppelen? Hoe kun je zoeken naar alternatieven?

Lees ook de

E-learning met 3 casussen

Deze korte e-learning gaat over 3 casussen: veel voorkomende situaties in de thuiszorg rond vrijheid en veiligheid. De e-learning is voor thuiszorgmedewerkers met een opleidingsniveau vanaf mbo 3 en is gericht op bewustwording en het zoeken naar alternatieven. De e-learning gaat uit van het huidige wettelijk kader; de nieuwe wet Zorg en Dwang ligt nog bij de Eerste Kamer en is dus nog niet van toepassing.

Doe de elearning met 3 casussen:

1. Deur op slot (10 min.)
2. Bedhek omhoog (10 min.)
3. Medicatie buiten medeweten van de cliënt (10 min.)

Verhalenbundel

In de verhalenbundel 'Zorg en dwang: praktijkverhalen uit de thuiszorg' heeft Vilans verhalen verzameld over verschillende situaties in de thuiszorg.De verhalen laten zien dat zorg thuis complex is en dat medewerkers vaak voor dilemma's staan als het gaat over optimale vrijheid voor de cliënt in de thuissituatie.

Lees Zorg en dwang: praktijkverhalen uit de thuiszorg

vrijheidsbeperking thuiszorg ouderen

Ondersteunt uw browser geen Flash? Download de publicatie als pdf

Praktijkvraag

Dilemma: draai ik wel of niet de deur op slot bij cliënten die nog thuis wonen?

Andere handen communityDeze praktijkervaring werd gepost door een thuiszorgmedewerker van Beweging 3.0, bij Andere handen, een online platform voor zorgprofessionals om kennis te delen en van en met elkaar te leren.

“Binnen ons team was onduidelijk of het op slot draaien valt onder een vrijheidsbeperkende maatregel. Er is namelijk (nog) geen specifieke (vrijheidsbeperkende)wetgevingen voor cliënten die thuis wonen en professionele zorg krijgen. Uitgangspunt in de zorgverlening is cliëntgerichtheid, professionaliteit van handelen en het leveren van verantwoorde zorg. De zorgverlener heeft de verantwoordelijkheid om de wensen van de cliënt als uitgangspunt te nemen. Wanneer het de wens van de cliënt is om de buitendeur op slot te draaien, dan ligt daar een verzoek bij de zorgverlener die hij of zij niet zomaar naast zich neer kan leggen. Die vraag neemt de zorgverlener serieus.

Hoe gaan we daar mee om? Het verkennen van de vraag gebeurt op professionele wijze. De zorgverlener gaat na hoever de veiligheid van de cliënt in het geding komt. Verantwoorde zorg wil zeggen dat de zorg doelmatig en afgestemd is op de reële behoefte van de cliënt. Na het gesprek met de cliënt over zijn wens van een gesloten deur, kan blijken dat de wens een reële behoefte is. De zorgverlener legt een samenvatting van het gesprek vast in het zorgdossier en gaat aan de slag met het maken van een zorgdoel. Dit doel gaat, uiteraard met instemming van de cliënt, in het zorgplan waardoor het ook regelmatig geëvalueerd dient te worden.

Nu is dit vrij duidelijk bij cliënten die goed van geest zijn en alle gevaren kunnen overzien, of bij cliënten die door ziekte aan bed gekluisterd zijn. Maar wat nu te doen bij een cliënt met dementie? Stel, 's nachts breekt er brand uit. De dementie kan ertoe leiden dat iemand sneller in paniek raakt. In paniek kan hij onmogelijk de sleutel van zijn voordeur vinden en geraakt niet buiten. Of andersom. Bij een cliënt doet de thuiszorg al jaar en dag de deur op slot. Nu is er enige tijd geleden dementie geconstateerd en in overleg besloten om een draaiknopcilinder te plaatsen. Er breekt brand uit. Doordat de cliënt gewend is om met een sleutel naar buiten te gaan, kan hij nu de sleutel niet meer in het sleutelgat krijgen. Er zijn veel dilemma’s, daarom is het uitermate moeilijk om organisatie breed  beleid op te stellen. Toch vraagt dit aandacht bijvoorbeeld om in te springen op de komende wet 'Zorg en dwang'.”

Reacties van andere zorgmedewerkers:

'Een heel mooie uiteenzetting van situaties, waaruit inderdaad blijkt dat er geen eenduidige oplossing is. Maar, wij zijn geen juristen.., dus een uitglijder is zo gemaakt. Een wilsbekwame cliënt kan wellicht ook zelf de voordeur aan de binnenzijde op slot draaien? Wanneer hij of zij dit niet kan is er al sprake van een "probleem", of op zijn mist "niet pluis gevoel", lijkt mij. Cliënten die vergeetachtig beginnen te worden of zijn, ik wil niet té zwart wit worden, maar hierbij is een keuze helemaal moeilijk te maken. Het is net als het zelfstandig koken (op een gasfornuis), wanneer is dit "niet meer verantwoord"?, wie bepaalt dit?'

'Een interessante discussie! Zelf hebben we in 2014 als mantelzorgers een oplossing bedacht voor mijn zelfstandig wonende dementerende moeder van 98. Zij had thuiszorg. Daarbij stuitten we op veel onbegrip bij vooral diegenen uit de thuiszorg die mijn moeder het minst kenden. Wij hadden een afdoende adequate oplossing bedacht, met goedkeuring van de huisarts, geriater en EVV, met allerlei Domotica zodat mijn moeder veilig in huis kon blijven, niet kon gaan dwalen en iedereen toch binnen kon komen.'

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Lenie 23/4/2018

Ik werk in de thuiszorg en zit zelf ook met het probleem dat de deur bij mijn moeder niet op slot gedaan wordt na het laatste bezoek van de thuiszorgcollega. Als er bij mijn moeder ingebroken wordt en ze mijn moeder mishandelen - zoals je zo vaak hoorde en ziet - zou ik dat verschrikkelijk vinden. Mijn moeder kan ook omkomen door brand of verstikking, niet alleen door in eigen woning maar ook van de buren!Hoever moeten we gaan, ik vind het geen prettig idee dat de deur niet op slot zit in de nacht en mijn moeder weet het gelukkig zelf niet maar anders was het een ramp.
Ik doe mijn werk met heel veel plezier en liefde, maar heb hier een heel dubbel gevoel bij.


Jaap 9/2/2016

Ik krijg de indruk dat deze drie onderwerpen meer hebben te maken met de bescherming van de zorgverlener op het moment dat hij ergens voor aansprakelijk wordt gesteld dan met de zorg voor de cliënt. Voorbeeld: bij 'het bedhek omhoog' denk ik onmiddellijk aan mijn reeds lang overleden moeder die nooit meer kon lopen nadat de zorgverlener in het ziekenhuis had verzuimd om het bedhek omhoog te doen. Waardoor ze in de nacht uit bed viel. Einde verhaal.
Maar in dit voorbeeld over het bedhek wordt alleen maar gesproken over vrijheidsbeperking, niet over bescherming. Hetzelfde met het onderwerp 'deur op slot'.
Uiteindelijk bepalen de specifieke omstandigheden en het welzijn van de cliënt mijns inziens de beste handelwijze in de relatie tussen zorgverlener en cliënt.


Marjolein van Vliet

mail | meer info

m.vanvliet@vilans.nl

Lees meer

NieuwsVrijheidsbeperking

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven