Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Vrijheidsbeperking

Middelen om vrijheidsbeperking te verminderen

Voor het terugdringen van vrijheidsbeperking in de organisatie zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar:

Ruim 80 alternatieven voor meer vrijheid in de zorg

AlternatievenbundelFixatie is een ingrijpend middel en er zijn inmiddels veel alternatieve maatregelen, die net zo toereikend zijn, maar niet of minder vrijheidsbeperkend. Vilans bundelde ruim 80 van deze alternatieven in een handzaam boekje. Bestel 'Ruim 80 alternatieven voor meer vrijheid in de zorg' voor € 14,95 in de webwinkel van Vilans.

Bekijk digitale versie van Alternatievenbundel (pdf)

Terug naar boven  

Verbetertraject

Je kunt ook aan de slag met het verbetertraject ‘Zorg zelf voor meer vrijheid’. Daarmee realiseer je zelf binnen één jaar meer vrijheid voor cliënten en medewerkers. Dit plan biedt structuur en zit vol met handige tools en tips voor een verbetertraject van een jaar.

Het traject bestaat uit een goede voorbereiding en 4 fasen. Per organisatie verschilt de nadruk die je legt per fase. In de eerste fase, de analysefase, wordt duidelijk waar de nadruk van het verbetertraject ligt voor jouw organisatie. Per fase lees je wat je moet doen en welke tools je daarvoor kunt gebruiken.

Download het document en start een verbetertraject

Terug naar boven

Handleiding in gesprek over vrijheid en veiligheid

Deze handleiding helpt zorgmedewerkers met cliënten in gesprek te gaan over vrijheid en veiligheid. De handleiding en werkvormen zijn ontwikkeld door adviesbureau Artemea en LOC, landelijke organisatie van cliëntenraden. Accolade Zorggroep testte de werkvormen binnen haar locatie De Wijngaard in Bosch en Duin. De resultaten zijn bijzonder positief. Door het gesprek aan te gaan bleken er allerlei kansen om vrijheidsbeperkende ingrepen los te laten.

Terug naar boven

Gespreksmodel en gesprekskaarten

Met het gespreksmodel en de gesprekskaarten kunnen zorgorganisaties het gesprek aangaan met alle belanghebbenden. Het gespreksmodel geeft weer welke partijen met elkaar in het gesprek zouden moeten gaan over vrijheid en vrijheidsbeperking. Dat zijn er meer dan alleen naasten en zorgorganisaties. De bijbehorende gesprekskaarten laten de onderwerpen, tips en dilemma’s zien die de basis zijn voor het open gesprek. Het gespreksmodel en de gesprekskaarten zijn ontwikkeld in het kader van het ‘Actieprogramma onvrijwillige zorg’ van VWS.
Download Gesprekskaarten voor een open gesprek over leven in vrijheid (pdf).

Terug naar boven

Stappenplan terugdringen vrijheidsbeperking

IDé heeft een kaartje uitgebracht waarop in heldere taal de stappen staan die je moet zetten als je met te maken hebt met risico’s of problemen van mensen met dementie of een verstandelijke beperking.

Kaart Stappenplan zorg voor vrijheid

Bestel het kaartje via de website van IDé (bij 50 stuks: € 0,25 per stuk).

Terug naar boven

Strokenspel

Speel het Strokenspel en bespreek zo op een speelse manier wat de impact is van verschillende maatregelen. Het Strokenspel is bedoeld om met elkaar in gesprek te komen over lichte en zware vrijheidsbeperkende maatregelen. Het spel richt zich op medewerkers, cliënten en familieleden. Het helpt te bepalen hoe zwaar een maatregel is, te zoeken naar alternatieven en kritisch te blijven op de maatregelen die worden toegepast. Download het Strokenspel (pdf), met bijbehorende handleiding (pdf) en - te printen -doosje (pdf). Of bestel het Strokenspel voor € 22,50 in de webwinkel van Vilans

Terug naar boven

Toolkit Zorg Zelf voor minder vrijheidsbeperking

De gratis te downloaden toolkit Zorg zelf voor minder vrijheidsbeperking (pdf) is een handig hulpmiddel om vrijheidsbeperking terug te dringen op uw afdeling. Het bevat een draaiboek voor 9 maanden met allerlei handreikingen en formulieren. Vilans ontwikkelde de toolkit op basis van de ervaringen binnen Zorg voor Beter. Er is ook een versie voor de GGZ (pdf) beschikbaar.

Terug naar boven

DVD: 9 films over vrijheidsbeperking (2014)

Deze DVD bevat 9 filmpjes over verschillende vormen van vrijheidsbeperking in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg. De scènes zijn nagespeeld, maar brengen ‘echte’ situaties in beeld, verschillende vormen van vrijheidsbeperking die geregeld voorkomen in de zorg. Twee filmpjes gaan over de ouderenzorg en zeven filmpjes over de gehandicaptenzorg. Maar ook de filmpjes over de gehandicaptenzorg zijn bruikbaar en relevant voor medewerkers die in de ouderenzorg werken. De filmpjes gaan over het verminderen van vrijheidsbeperking in brede zin van het woord. Veel verschillende aspecten komen aan bod:  hoe spreek je een cliënt aan (niet betuttelend), de spanning tussen goede zorg en individuele wensen, het functioneren van het team en bijvoorbeeld ook: hoe neem je iemand serieus die dement is.
De DVD is gemaakt om in teamverband of tijdens trainingen of een themamiddag te vertonen. De bijbehorende lesbrief geeft uitleg over de film, en bevat vragen, stellingen en suggesties om de situaties uit de film met het team of met collega’s te bespreken. 
Bestel de DVD: 9 films over vrijheidsbeperking (75 min.) voor 12,50 euro in de webwinkel van Vilans.

Bekijk de treffende teasers van de DVD: 

https://vimeo.com/106275895

Terug naar boven

Functiewijzer: toezichthoudende domotica voor dementiezorg

De afgelopen jaren is nieuwe bewakingstechnologie ontwikkeld voor de intramurale dementiezorg, met name voor de nachtsituatie. Met sensoren in de kamer, gekoppeld aan computersoftware, krijgen zorgverleners een melding als de cliënt uit bed gaat of de kamer verlaat. Of door middel van een camera met beeldinterpretatie, waarbij de beelden pas te zien zijn als de technologie een melding heeft gemaakt. Deze nieuwe technologie brengt het aantal valse meldingen aanzienlijk terug. Deze slimme sensor- of cameratechnologie vervangt het verpleegoproepsysteem. De functiewijzer helpt een werkgroep van de zorgorganisatie bij het opstellen van een functioneel Programma van Eisen voor de aanschaf van een dergelijk systeem. In dit Programma van Eisen wordt de vraag verhelderd. Het wordt vervolgens gebruikt voor het aanvragen van offertes bij domoticaleveranciers en voor het toetsen van offertes.

Terug naar boven

Toezichthoudende domotica, een handreiking voor zorginstellingen

Domotica wordt regelmatig ingezet als minder ingrijpend alternatief voor een vrijheidsbeperkende maatregel. Dat toezichthoudende domotica, naast een verruimend, ook een duidelijk beperkend karakter in zich heeft, beseft men niet altijd. Het VU medisch centrum heeft een handreiking ontwikkeld, die zorginstellingen voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking beoogt te ondersteunen bij een zorgvuldige en verantwoorde toepassing van domotica. Download de handreiking op de website van het VUmc.

Terug naar boven

Digitaal informatiepakket: Meer bewegingsvrijheid voor mensen met dementie (IDé, 2010)

Informatiepakket voor studenten en leerlingen in de zorg (met name gericht op ouderenzorg). Het pakket bestaan uit informatie over hoe je fixatievrije zorg kunt realiseren, artikelen over antipsychotica, delier, richtlijnen, wet- en regelgeving en campagnematerialen van ‘ik bind hou vast’. Kijk voor meer informatie op de website van IDé

Verzorgenden en verpleegkundigen spelen een belangrijke rol in het vergroten van de vrijheid van cliënten. Hieronder  staan enkele  hulpmiddelen die hen hierbij kunnen helpen. 

Terug naar boven

Dvd 'Doe het zelf met zeggenschap' (Vilans, 2010)

De DVD laat zien hoe cliënten en medewerkers uit de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg aan de slag zijn met zeggenschap. Je ziet hoe geprobeerd wordt om cliënten zoveel mogelijk de regie te laten behouden over hun woonsituatie, dagactiviteiten, levensritme en eten en drinken. Op de bijbehorende cd-rom vind je instrumenten en goede voorbeelden, die je helpen bij het vergroten van de zeggenschap van je cliënten. Bestel de DVD Doe het zelf met zeggenschap in de webwinkel van Vilans.

Terug naar boven

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Marjolein van Vliet 10/11/2015

Excuus voor de late reactie.
Als iemand wilsbekwaam is, geen psychogeriatrische aandoening heeft of verstandelijk beperkt is, en zelf vraagt om de bedhekken omhoog te doen, is het geen vrijheidsbeperkende maatregel. Het moet wel, net als alle andere zorgafspraken, in het zorgdossier worden opgenomen en regelier worden geevalueerd.


Mary 13/10/2015

Kan iemand mij vertellen / overtuigen waarom een somatische bewoner die niet meer kan lopen / zelfstandig uit bed kan komen door bijv. MS / geamputeerde benen / CVA / etc., niet op eigen verzoek zijn/haar bedhekken omhoog zou mogen als hem/haar dat een veilig gevoel geeft omdat 'wij' vinden dat dat een vrijheid beperkende maatregel is en wij die af willen schaffen?


Marjolein van Vliet

mail | meer info

m.vanvliet@vilans.nl

Lees meer

NieuwsVrijheidsbeperking

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven