Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Persoonsgerichte zorg

Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden

Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden hebben moeite om informatie over hun gezondheid te verkrijgen, te begrijpen en toe te passen. Zelfmanagement toepassen is voor deze groep extra lastig. Wat kun je als zorgverlener doen om hen goed te begeleiden bij zelfmanagement?

Recente cijfers van het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het Nivel (mei 2018) laten zien dat 1 op de 3 Nederlanders (36,4%) lage gezondheidsvaardigheden heeft. Zij hebben moeite om informatie over hun ziekte te begrijpen en hun weg te vinden in de zorg. Vaak hebben ze meer problemen met hun gezondheid.

Signalen herkennen

Om deze cliëntgroep te kunnen helpen is het belangrijk dat je als zorgverlener de signalen van beperkte gezondheidsvaardigheden en laaggeletterdheid herkent. De Herkenningswijzer Lees- en schrijfproblemen (pdf)van Stichting Lezen & Schrijven geeft hier handvatten voor.

Biedt laagdrempelige informatie aan

De manier van communiceren en informatie aanbieden kan veel verschil maken in de zorg voor mensen met lage gezondheidsvaardigheden. Door laagdrempelige voorlichtingsmaterialen aan te reiken, bijvoorbeeld een animatievideo over diabetes of de voorlichtingsmap Begrijp je lichaam (pdf), bevorder je de gezondheidsvaardigheden van je cliënt. Meer voorlichtingsmaterialen en video's vind je in de toolkit gezondheidsvaardigheden.

Pas je communicatie aan

Met de manier waarop je communiceert, kun je zorgen voor meer begrip bij de cliënt. Tips voor goede communicatie zijn:

  • neem de tijd voor het gesprek
  • stel je gesprekspartner op zijn gemak
  • gebruik eenvoudige woorden
  • doseer de informatie
  • stel niet teveel vragen tegelijk
  • zet visuele materialen in: video's, plaatjes
  • vraag of je gesprekspartner heeft begrepen wat er besproken is

Meer informatie over hoe we de zorg beter kunnen laten aansluiten op mensen met lage gezondheidsvaardigheden lees je in de NIVEL-kennisvraag 'Zorg op maat' op de website van het Nivel.

Methodiek gezondheidsvaardigheden

Wil je als gezondheidscentrum of huisartsenpraktijk aan de slag om de zorg en het zelfmanagement van mensen met lage gezondheidsvaardigheden te verbeteren? De methodiek 'Zelfmanagement en beperkte gezondheidsvaardigheden' beschrijft 9 praktische stappen. Naast veel praktische informatie krijg je tips, inspiratie, praktijkcases en verwijzingen naar hulpmiddelen aangereikt. Als bijlage is een werkboek toegevoegd voor het maken van een teamplan.
Download 'Zelfmanagement en beperkte gezondheidsvaardigheden' (pdf, 2015)

Hoe kun je de methodiek gebruiken?

De methodiek heeft als doel zorgverleners te ondersteunen bij het versterken van zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. Je kunt de methodiek op de volgende manieren gebruiken:

  • Als inkijkje in zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden (deel 1).
  • Ter voorbereiding met je team: voor het maken van een teamplan, het achterhalen van de doelgroep en het inrichten van de wachtkamer (deel 2).
  • Als naslagwerk voor de route die de cliënt in je praktijk doorloopt. Met hulpmiddelen voor de voorbereiding op het consult, voor het ondersteunen van zelfmanagement en tips voor goede gespreksvoering (deel 3).
  • Ter evaluatie met je team (deel 4).

Zelfmanagementvaardigheden bevorderen

Hoe ondersteun je zelfmanagement bij mensen die ‘anders’ zijn dan de doorsnee cliënt? Vilans en Pharos deden onderzoek naar het toepassen van zelfmanagementvaardigheden van mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden die in behandeling zijn bij de huisarts. Deze vaardigheden zijn:

  1. Probleemoplossend vermogen.
  2. Besliskundig vermogen.
  3. Gebruik maken van hulpbronnen.
  4. Zelfmonitoring.
  5. Een relatie met de zorgverlener opbouwen.
  6. Zelfstandig kunnen plannen.

In het artikel Geen doorsnee patiënt - Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden (pdf, 2015) lees je hoe zij met deze vaardigheden omgaan en krijg je tips hoe je de zelfmanagementvaardigheden kunt helpen bevorderen. Ook lees je hoe mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden zelf denken dat zorgverleners hen beter kunnen ondersteunen in zelfmanagement.

Meer informatie over de zorg voor mensen met laaggeletterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden vind je bij het thema diversiteit op dit kennisplein.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Jeanny Engels

mail | meer info

j.engels@vilans.nl

Lees meer

NieuwsPersoonsgerichte zorg

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven