Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2013 april Zweedse band minder gebruikt

Vrijheidsbeperking

Zweedse band minder gebruikt // 19/04/2013

Het is niet nodig dat verpleeghuizen dementerende ouderen vastbinden. Dat concludeert verpleeghuisdirecteur Math Gulpers in zijn promotie-onderzoek. Zorgvoorbeter.nl geeft een overzicht van alternatieve maatregelen.

Proefschrift: vastbinden is niet nodig

Het is niet nodig dat verpleeghuizen dementerende ouderen vastbinden. Gezondheidswetenschapper en verpleeghuisdirecteur Math Gulpers promoveerde vrijdag 19 april aan de Universiteit van Maastricht op een onderzoek over het afschaffen van de Zweedse band (NRC, 17 april 2013).

Verpleeghuis Lückerheide in Kerkrade gebruikt sinds zes jaar niet meer de Zweeds band. Dat was het idee van de directeur Math Gulpers. Gulpers ontwikkelde de ‘methode exbelt’, onder auspiciën van Jan Hamers, hoogleraar ouderenzorg. Vastbinden is niet langer nodig, constateren ze. Zeven verpleeghuizen uit Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland volgden zijn voorbeeld en hebben het gebruik van de Zweedse band teruggedrongen van 17 procent naar 3 procent. Opvallend onderzoeksresultaat is ook dat deze patiënten niet vaker vallen of meer medicijnen nodig hebben dan patiënten die wel worden vastgebonden.

Veel alternatieven

Francisca Hardeman, expert vrijheidsbeperking van Zorgvoorbeter.nl, is blij met de uitkomst van dit onderzoek. “In 2008 ondertekenden verschillendepartijen in de gehandicaptenzorg en de verpleging en verzorging samen met de IGZ de intentieverklaring 'Zorg Voor Vrijheid; samen naar minder vrijheidsbeperking'. Hierin werd afgesproken dat er in 2011 geen onrustbanden meer in gebruik mochten zijn. Dit heeft geleid tot veel aandacht in het veld voor alternatieven voor vrijheidsbeperkende maatregelen. Veel instellingen hebben fixatie van cliënten inmiddels afgeschaft. Het is mooi dat wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat dit mogelijk is. Binnen Zorg voor Beter hebben ruim 100 organisaties onder leiding van Vilans op vergelijkbare wijze fixatie weten af te bouwen.”

Nieuwe werkwijze voor verpleeghuizen

Veel verpleeghuizen gebruiken echter nog steeds de Zweedse band omdat ze dit gewend zijn. Om dit te veranderen stelt Gulpers de volgende aanpak voor:

  1. De verpleeghuisdirectie dient een verbod op de Zweedse band af te kondigen
  2. Verzorgers en (para)medisch personeel intensief moeten bijgeschoold worden
  3. Gespecialiseerde verpleegkundigen geven advies hoe het gebruik van banden verminderd en voorkoen kan worden
  4. en op de afdeling moeten alternatieven en hulpmiddelen beschikbaar zijn zoals extra balanstraining (om vallen te voorkomen) en extra lage bedden.

Verdiepen in cliënt

Hardeman: “Ik zou hieraan nog willen toevoegen dat het belangrijk is om je te verdiepen in de cliënt. Dit biedt vaak de beste aanknopingspunten voor een oplossing zonder te hoeven fixeren. Ik denk aan een situatie van een mevrouw in het verpleeghuis waarbij de verzorgenden elke avond een gevecht voerden om haar naar bed te brengen. Na een gesprek met de familie bleek dat mevrouw verloskundige was geweest en gewend was met haar kleren aan te slapen. Zo kon ze direct vertrekken als ze werd opgeroepen. Vanaf het moment dat de verzorging haar met haar kleren aan naar bed liet gaan, sliep ze als een roosje. In veel gevallen is er dus helemaal geen andere maatregel nodig, maar alleen een andere benadering of het loslaten van eigen normen en waarden.”

Azora: fixatievrije zorginstelling

Hardeman wijst er ook op dat er al veel meer organisaties zijn die met deze alternatieven werken, bijvoorbeeld de lijst van fixatievrije instellingen van IDé, de Innovatiekring Dementie. IDé beloont hen met het Waarborgzegel Fixatievrije Zorginstelling. Azora was een van de eerste zorgorganisaties die het Waarborgzegel Fixatievrije Zorg met drie sterren ontving. IDé ging langs en filmde hoe ze zover gekomen zijn.

https://youtu.be/a-zyBwYH8MQ

Zo veel mogelijk ruimte voor cliënt

Op zorgvoorbeter.nl is veel informatie te vinden over het terugdringen van vrijheidsbeperking in het algemeen. Hardeman: “Het gaat namelijk verder dan alleen het gebruik van de Zweedse band, ook op andere manier worden ouderen in hun vrijheid beperkt. Je moet voorkomen dat je de Zweedse band vervangt voor een andere vrijheidsbeperkende maatregel die net zo erg is. De uitdaging is om te zoeken naar zoveel mogelijk vrijheid voor de cliënt.”

Meer lezen

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vrijheidsbeperking