Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2017 januari Uit de praktijk: vrijheid op de Vliedberg

Vrijheidsbeperking

Uit de praktijk: vrijheid op de Vliedberg // 25/01/2017

Een deur met een codeslot, een bedhek of een afgesloten koelkast in de keuken. Het zijn maatregelen die voor veiligheid moeten zorgen bij mensen met dementie, maar het zijn ook maatregelen die de vrijheid beperken. Woonzorglocatie De Vliedberg in Ouddorp, onderdeel van zorgaanbieder CuraMare, volgt het programma Waardigheid en Trots van het Ministerie van Volksgezondheid. In een jaar tijd zijn vrijheidsbeperkende maatregelen weggenomen, wat leidde tot bijzondere resultaten.

'Ik ben erg trots op wat we hebben bereikt,' zegt Piet Metske, locatiemanager van De Vliedberg. 'Toen Staatsecretaris van Rijn in 2015 op zoek was naar verpleeghuissettings die als voorbeeld wilde dienen in de sector, hebben we ons aangemeld. We zijn drie jaar geleden verhuisd naar een nieuw pand en het was een mooi moment om dingen écht te veranderen. Wat wij willen is zorgen zonder dwang in de breedste zin van hoort.'

Vrijheid om te gaan en staan

VliedbergMet die boodschap gingen ze op De Vliedberg aan de slag. Op alle zeven woongroepen zijn bijeenkomsten georganiseerd, waarbij personeel en familieleden met elkaar in gesprek gingen. Hieruit kwamen uiteenlopende oplossingen en maatregeling naar voren, sommige ogenschijnlijk klein en simpel, anderen ingewikkelder.

Zo kregen de bewoners de eigen regie over de kleding die ze dragen of het eten dat ze willen eten. Ook zijn er speciale schommelstoelen (zie foto) aangeschaft die zorgen voor een rustgevend effect, zijn de deuren tussen de woongroepen opengezet en is er een speciale binnentuin aangelegd. De bewoners kregen de vrijheid om te gaan en staan waar ze willen. Om hier toezicht op te houden is er een speciale buitendienst aangesteld, die in de binnentuin actief is. Beweging en buiten zijn staat voorop bij De Vliedberg.

Speciaal licht

Daarnaast is op alle woongroepen speciale verlichting geïnstalleerd, die het licht van buiten naar binnen brengt. 'Deze biodynamische verlichting maakt een speciaal stofje los in de hersenen. Gedurende de dag zijn mensen actiever, ’s avonds wordt het licht gedimd waardoor zij rustig de nacht in gaan,' aldus Metske. 'Onlangs hoorde ik van iemand uit de nachtdienst, dat de bewoners de hele nacht hadden geslapen. Ze had nog nooit zo’n rustige nacht gehad.'

Minder psychofarmaca

De hierboven genoemde maatregelen zijn slechts een kleine selectie van wat er allemaal is veranderd op De Vliedberg. Bijzonder is dat veel van deze acties ertoe hebben geleid dat de inzet van psychofarmaca op De Vliedberg het afgelopen jaar is teruggedrongen.

'Van de 53 bewoners op De Vliedberg, zijn er nog maar 10 die psychofarmaca gebruiken. Dat ligt ver onder het landelijk gemiddelde van 60 procent,' zegt Piet Metske. 'Bij nieuwe opnames is het soms nog wel nodig, waardoor we de inzet nog niet tot een maximum hebben kunnen beperken, maar in grote lijnen is het gebruik van psychofarmaca een stuk minder geworden.'

Rustiger en vrolijker

VliedbergDe aanpassingen die zijn gedaan op De Vliedberg hebben ertoe geleid dat de bewoners zich meer thuis zijn gaan voelen in hun leefomgeving. Een gevolg hiervan is dat zij zich rustiger zijn gaan gedragen. Met name familieleden merkten op dat hun naasten leuker in de omgang zijn geworden.

Foto: In de reminiscentie-kamer kunnen bewoners terugkeren naar het verleden. De kamer is ingericht met meubels en spullen van vroeger, zodat de herinneringen van de bewoners worden geprikkeld.

Zo zag Corrie haar man in positieve zin veranderen. 'Een aantal jaar geleden is mijn man verhuisd naar De Vliedberg. Het was in een andere instelling altijd een strijd om hem te douchen. Hij kreeg dan allerlei tabletjes toegediend. In goed overleg met de verzorging hier, hebben we besloten om dit af te bouwen. Hij is nu veel rustiger en het douchen gaat ook zonder problemen.'

Voor Corrie zelf is het ook veel fijner geworden. 'Ik kwam vaak thuis met blauwe polsen, omdat hij mij zo hard vastpakte. Dat komt niet meer voor. Hij had vaak sombere buien, was stilletjes en een beetje slaperig. Nu kan hij met gemak tot half tien ’s avonds alert zijn en is hij veel vrolijker.'

Ook Karin zag haar ouders, die beide op De Vliedberg wonen, veranderen. 'Het bedhek naast het bed is vervangen voor een matras en ze kunnen lekker naar buiten wanneer ze dat willen. Ik merk aan mijn ouders dat ze zich veel vrijer voelen en daardoor meer rust krijgen in hun hoofd.'

Leuker werk

VliedbergAls eerste verantwoordelijke verzorgende is Jolanda Hakkenbrak betrokken bij een van de woongroepen op De Vliedberg. Ook zij is zeer te spreken over de resultaten die zijn bereikt met het project Zorgen zonder Dwang. Ze vindt zelfs dat haar werk er een stuk leuker door is geworden.

'Waar we vroeger volgens een vast schema werkten, is nu elke dag anders. Door aan een diep dementerende te vragen of ze een groene of een blauwe trui aan willen, ontstaan andere gesprekken,' zegt Hakkenbrak. 'Daardoor bouw je op een nieuwe manier een band op met een bewoner, veel persoonlijker.'

'Natuurlijk waren al die aanpassingen in het begin spannend. Toen de deuren van de woongroepen voor het eerst open bleven staan, was ik continu aan het kijken of de bewoners niet wegliepen. Maar het viel mij al snel op dat mensen niet meer onrustig over de gangen lopen. Door op de woongroep de situatie zo te creëren dat iemand zich er thuis en vertrouwd voelt, gaat hij er echt niet vandoor.'

Foto: In de gangen hangen posters die de medewerkers van De Vliedberg moet herinneren aan het project.

Creatieve oplossingen

Op De Vliedberg willen ze in 2017 doorgaan met het wegnemen van vrijheidsbeperkingen. Het is belangrijk dat maatregelen die dit jaar zijn genomen, ook in de toekomst stand houden. Het uiteindelijke doel is om de inzet psychofarmaca verder terug te dringen en de bewoners nog meer de eigen regie te geven.

Piet Metske heeft nog wel een tip voor andere zorginstelling die graag met dit thema aan de slag willen gaan. 'Dit hele proces vraagt om een andere manier van denken. Door creatief op zoek te gaan naar oplossingen en alternatieven, kunnen hele mooie resultaten worden geboekt. En dat hoeft niet eens veel geld te kosten.'

Jolanda Hakkenbrak sluit zich hierbij aan. 'Ga er mee aan de slag, en durf! Denk buiten de geijkte kaders en probeer creatief met middelen om te gaan. Dat zou ik de mensen graag mee willen geven.'

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vrijheidsbeperking