Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2018 juli Werkboek: Intimiteit en seksualiteit in het verpleeghuis

Diversiteit in de zorg

Werkboek: Intimiteit en seksualiteit in het verpleeghuis // 16/07/2018

Intimiteit en seksualiteit horen bij het leven van ieder mens, dus ook bij dat van verpleeghuisbewoners. Toch zorgt het onderwerp nog vaak voor ongemak en verlegenheid, bij bewoners, zorgprofessionals en andere betrokkenen. Om zorgorganisaties en zorgverleners te helpen om aan de slag te gaan met het onderwerp, is het werkboek ‘Intimiteit en seksualiteit in het verpleeghuis’ samengesteld. Vol informatie, werkwijzen, tips én goede voorbeelden.

Veel zorgverleners hebben behoefte aan ondersteuning en tools voor het aangaan van een gesprek over intimiteit of seksualiteit. Dat blijkt ook uit een eerdere poll van Zorg voor Beter. Dit werkboek van Waardigheid en trots probeert hier een steentje aan bij te dragen. De publicatie is niet alleen geschikt voor zorgprofessionals, ook vrijwilligers, mantelzorgers, partners en familieleden van de verpleeghuisbewoner kunnen er mee geholpen zijn.

Aandacht voor intimiteit en seksualiteit

Meer aandacht voor intimiteit en seksualiteit in de zorg kan helpen bij het bevorderen van kwaliteit van leven en welzijn van de bewoner (en eventueel diens partner of naasten) en kan ook helpen bij het zoeken naar verklaringen van onbegrepen gedrag. Maar dan moet je er wel echt oog voor houden. 'Als je denkt dat het er niet is, dan zie je het niet,' weet Noëlle Sant. Zij is kennismanager bij Vilans en werkt onder andere op het thema intimiteit en seksualiteit in verpleeghuizen:  'Je moet je ook heel erg bewust zijn van je eigen normen en waarden. En probeer neutrale vragen te stellen. Niet: Was je getrouwd? Maar wie was belangrijk in uw leven?'

Lichamelijke intimiteit wordt gezien als een basis levensbehoefte. En het gaat daarbij zeker niet altijd over seks. Veel vaker is er vooral behoefte aan lichamelijk contact. 'Eigenlijk is het het beste om er gewoon over te doen,' vindt seksuoloog en gz-psycholoog Ingrid van Kempen van BrabantZorg. 'Het hoort bij de dagelijkse behoefte, maar is ook voor iedereen anders. Probeer open gesprekken te voeren. En maak het ook niet groter dan het is.'

Wat heeft iemand nodig?

Volgens Van Kempen denken veel medewerkers dat intimiteit voor de bewoners heel bespreekbaar is. Maar de meeste bewoners ervaren die bespreekbaarheid niet. Of ze zijn het niet gewend om er over te praten. 'Het is goed om bij een opname al uit te vragen of er bepaalde behoeftes zijn op het vlak van intimiteit en seksualiteit. Er worden op dat moment al zoveel vragen gesteld, maar dit onderwerp wordt meestal vermeden. Als er kinderen bij het gesprek aanwezig zijn, kun je ook benoemen dat je het onderwerp intimiteit op een later moment wilt bespreken. Op die manier weet de bewoner dat het onderwerp bespreekbaar is en je er later nog op terug zal komen.'

Denk ook aan de mogelijkheden en beperkingen voor eventueel intiem of seksueel gedrag. 'Een voorwaarde voor intimiteit is een gevoel van veiligheid en privacy. Veel cliënten ervaren onzekerheid over het ‘niet storen’. Denk ook aan bedden. En eventuele hulpmiddelen of een sekswerker. Bekijk per individu wat iemand nodig heeft of welke beperkingen er zijn. In die laatste categorie vallen bijvoorbeeld ook medicatie, katheters en incontinentiemateriaal.'

Kennis over seksualiteit en intimiteit

Het werkboek zorgt ervoor dat je voldoende kennis krijgt over het onderwerp. Wat kan er spelen? Wat zeg je? Hoe zit het met gedragsverandering bij dementie? En wat is de invloed van medicatie? Belangrijk is ook de aandacht voor homoseksualiteit. 'Dat lijkt niet voor te komen in verpleeghuizen,' vertelt Noëlle Sant van Vilans. 'Maar veel verpleeghuisbewoners vinden het lastig om er open over te zijn.'

In het werkboek vind je een aantal aanbevelingen die voort komen uit de opbrengsten van de verbetertrajecten van Waardigheid en trots, Ruimte voor verpleeghuizen. Sommige aanbevelingen zijn afkomstig van betrokken experts. Beleid, ondersteuning en het uitdragen van een visie zijn volgens Sant ook belangrijke aspecten.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Diversiteit in de zorg