Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2017 maart Blog: Laat die vaste dagindeling toch eens los

Probleemgedrag

Blog: Laat die vaste dagindeling toch eens los // 20/03/2017

Verpleeghuizen zouden veel meer moeten uitgaan van het levensritme van ouderen, op die manier kunnen we veel meer bereiken. Lees het blog van Anne-Mieke Den Ouden. Zij is van oorsprong verpleegkundige en werkt nu als senior-adviseur vrijheidsbeperking bij Vilans.

Anne-Mieke Den OudenDe kwaliteit van langdurige zorg stond in verkiezingstijd hoog op de politieke agenda. Dat is goed, maar de discussie blijft te vaak hangen op het extra geld dat nodig is. Geld is uiteraard belangrijk, maar vooral de verouderde werkprocessen in verpleeghuizen moeten op de schop.

Geen eigen keuzes?

Stel je eens voor. Van hogerhand wordt bepaald dat je elke middag om 5 uur binnen moet zijn – áls je al naar buiten mocht. Rond 5 uur krijg je een maaltijd die je niet zelf hebt gekozen. ’s Avonds kun je televisie kijken, maar de zender wordt door anderen gekozen. Vanaf 7 uur moet je naar bed en gaat het licht uit. Of je een ochtend- of een avondmens bent maakt niet uit. Word je daar boos of onrustig van? Dan krijg je een kalmerend middel.

Een doemscenario? Voor veel ouderen in de langdurende zorg is dit de harde realiteit. Als coach bij Vilans heb ik hier bijna dagelijks mee te maken. Onrust en agressie komen veel voor en de 'oplossingen' liegen er niet om. Ben je opstandig of vertoon je ‘moeilijk’ gedrag? Dan krijg je antipsychotica. Kom je ’s nachts je bed uit? Dan krijg je een bedhek of slaapmedicatie. Als je te vaak opstaat wordt je rolstoel tegen de tafel op de rem gezet of krijg je een gordel, als je je kamer overhoop haalt omdat je iets niet kunt vinden, worden de kasten afgesloten.

In veel verpleeghuizen is dit nog steeds de dagelijkse praktijk, ondanks alle goede bedoelingen. Niet zo verwonderlijk dus dat zorgprofessionals zo vaak vragen hoe ze moeten omgaan met

Efficiënt en overzichtelijk

De laatste jaren is er mede door bezuinigingen en een forse toename van de zorgzwaarte ongelooflijk veel veranderd in verpleeghuizen. Bestuurders en medewerkers zijn zich steeds meer bewust van de noodzaak de zorg meer af te stemmen op persoonlijke wensen en behoeften van cliënten en familie. Maar de indeling van de werkprocessen is níet veranderd. Die stamt nog uit een tijd dat de zorgzwaarte in balans was met het aantal aanwezige medewerkers. Die balans is nu ver te zoeken en dat heeft zijn effect op mensen met dementie en andere ingewikkelde zorgvragen.

Efficiëntie viert nog altijd hoogtij. Mensen krijgen op vaste tijden hun medicijnen en hun maaltijden. Op woensdagochtend knutselen, op vrijdagochtend zingen en op zondag krijgen ze een taartje bij de koffie. Overzichtelijk en efficiënt voor medewerkers, voorspelbaar en vaak belastend voor bewoners. Binnen een tijdsbestek van zes uur krijgen zij drie maaltijden voorgeschoteld, inclusief de rondes voor koffie en thee. Deze activiteiten vinden plaats tijdens kantooruren, want in de avond en weekenden neemt het aantal medewerkers af. Na de maaltijd van 5 uur is er niets meer te doen en slaat de verveling toe. Medewerkers beginnen om een uur of 7 al mensen in bed te helpen, want dat is wel zo prettig voor de nachtdienst.

Natuurlijke ritme

Voor oudere mensen is dit een ramp. Ze hebben bijvoorbeeld minder slaap nodig, simpelweg omdat ze minder actief zijn. Als iemand om half 8 op bed ligt, is de kans groot dat hij om 2 uur ’s nachts uitgeslapen is en waarschijnlijk ook trek heeft. Wat doe je zelf in zo’n geval? Precies, opstaan en naar de koelkast lopen. Maar in een verpleeghuis ben je dan een 'dwalende' bewoner en 'onrustig'. De nachtdienst is niet ingericht om deze mensen voldoende aandacht te geven en het inzetten van een slaappil, het plaatsen van bedhekken of deuren van woonkamers en gangen op slot is dan een kleine stap.

Dat mensen moeite hebben met een dagritme dat niet bij ze past, is toch niet zo vreemd en valt zeker niet onder noemer probleemgedrag. Laten we het nu eens omdraaien. Persoonsgerichte zorg is immers het motto, dus waarom gaan we niet uit van hun dagritme? Organiseer eens activiteiten in de late middag, na het middagdutje, en in de avond in plaats van overdag. Ook de avondmaaltijd kan wat later. Mensen hebben dan meer eetlust en hun dag krijgt meer actieve uren.

’s Avonds wassen

En waarom helpen we bewoners niet ’s avonds bij wassen en douchen? Veel bewoners vinden zo’n wasbeurt vermoeiend en slapen daarna veel beter in. Je verdeelt zo de beschikbare medewerkers gelijkmatiger over de dag.

Duur? Dat valt mee. Onregelmatigheidstoeslag geldt pas vanaf 8 uur ’s avonds en tot 10 uur is dat maar 22 procent. Anders organiseren, daar draait het om. Veel zorgaanbieders houden vast aan oude, op ziekenhuiszorg gebaseerde structuren. De dagdienst doet de lichamelijke verzorging, de avonddienst legt de mensen in bed en de nachtdienst bewaart de rust. Dat is jammer. Want als we uitgaan van persoonlijke behoeftes en het natuurlijke levensritme van oudere mensen volgen, kunnen we veel meer bereiken.

Deze blog is als opiniestuk geplaatst in Trouw van woensdag 15 maart

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Probleemgedrag