RSS 2.0
Home Nieuws Nieuws 'Eigen regie cliënt is nog niet eenvoudig'

Vernieuwend zorgen

'Eigen regie cliënt is nog niet eenvoudig' // 22/05/2017

De Wet Langdurige Zorg (Wlz) moet ouderen zelfstandiger maken, maar zorgverleners en cliënten kennen nog niet alle mogelijkheden en worstelen met onderwerpen als eigen regie. Dit blijkt uit onderzoek van KPMG, Tranzo en Vilans.

persoonsgerichte zorgZorgorganisaties besteden sinds de invoering van de Wlz meer aandacht aan eigen regie en zeggenschap voor de cliënt. Het onderzoek zoomde in op vier thema’s die de Wlz regelt of die aan de wet ten grondslag liggen: de zorgplanbespreking, de onafhankelijke cliëntondersteuning, de inzet van vrijwilligers en het sociale netwerk en de eigen regie van cliënten en mantelzorgers.

Eigen regie

De eigen regie van cliënten is een onderwerp waar veel zorgverleners mee worstelen. Er is een spanningsveld tussen de wil om de regie bij de cliënt te leggen en het risico op onveilige zorg. Zorgprofessionals vinden het nog moeilijk om de omslag te maken van 'zorgen voor' naar 'zorgen dat' en het maatwerk vereist om invulling te geven aan eigen regie van de cliënt.

Luisteren naar de wensen van de cliënt is daarbij volgens de zorgprofessionals het belangrijkst. Praktische zaken als tijd en middelen vormen soms een belemmering. De aandacht voor ‘eigen regie’ is volgens de onderzoekers in ieder geval groter dan voorheen, maar dat lijkt niet alleen aan de wet toe te schrijven.

Zorgplanbespreking

De zorgplanbespreking moet volgens de Wlz binnen zes weken nadat iemand naar een zorginstelling verhuist en daarna twee keer per jaar plaatsvinden. Voor zorgprofessionals heeft de zorgplanbespreking al een vaste plek binnen hun werkwijze. Voor cliënten geldt dit minder. Vaak is de cliënt nauwelijks betrokken bij het tot stand komen van het zorgplan en hebben zorgaanbieders grotendeels de inhoud bepaald, stellen de onderzoekers.

Ook is het zorgplan door jargon en afkortingen vaak niet te begrijpen voor cliënten en familieleden. Daarbij bespreken cliënten en familieleden hun wensen net zo lief met de zorgverlener tijdens de reguliere contacten die dagelijks plaatsvinden. Bij een kopje thee of over de telefoon.

Onafhankelijke cliëntondersteuning

De Wlz biedt cliënten recht op onafhankelijke cliëntondersteuning, dit is informatie, advies en algemene ondersteuning van een derde partij. Deze mogelijkheid is, behalve bij zorgmanagers, weinig bekend bij professionals, cliënten en mantelzorgers. Cliëntondersteuning die geboden wordt door bijvoorbeeld een cliëntvertrouwenspersoon, een mentor of een zorgbemiddelaar is niet altijd onafhankelijk. Volgens de zorgprofessionals die bevraagd zijn in onderzoek leidt dit in de praktijk doorgaans niet tot problemen. Cliënten en mantelzorgers die wel bekend zijn met onafhankelijke cliëntondersteuning en dit zelf hebben ontvangen, hebben wisselende ervaringen met de meerwaarde hier van.

Inzet van sociale netwerk en vrijwilligers

Sinds de Wlz is er meer aandacht voor het betrekken van mantelzorgers en vrijwilligers. Volgens het merendeel van de zorgprofessionals en cliënten draagt dit bij aan betere kwaliteit van leven van de cliënt. Sociale netwerken en vrijwilligers dreigen echter overvraagd te worden. Dit geldt vooral wanneer de familie langer en intensiever voor een cliënt moet zorgen door langer thuis wonen of een toenemende zorgzwaarte. Vergroten van de inzet van familie is daardoor niet altijd haalbaar.

'Uit dit onderzoek is onder andere gebleken dat het niet altijd vanzelfsprekend is dat je de familie of het netwerk kunt betrekken,' vertelt Henk Herman Nap, senior onderzoeker bij Vilans. 'Soms is de relatie tussen familieleden gebrekkig of is er sprake van overbelasting van het sociaal netwerk. Dan kan je niet altijd een beroep doen op het netwerk van de cliënt.'

Vrijwilligers vormen ook een waardvolle aanvulling. Bij veel organisaties is sprake van een lichte toename van het aantal betrokken vrijwilligers, maar toch is het nog best moeilijk om voldoende vrijwilligers te vinden. De taken richten zich vooral op welzijnsactiviteiten, activiteitenbegeleiding en praktische ondersteuning. Zowel cliënten als zorgprofessionals zijn enthousiast en een goede samenwerking komt langzaam op gang. Vrijwilligers geven aan vooral behoefte te hebben aan een duidelijk aanspreekpunt.

Over het onderzoek

Dit onderzoek is in 2016 uitgevoerd en maakt deel uit van de landelijke evaluatie van de Hervorming Langdurige Zorg (HLZ) die het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) op verzoek van het ministerie van VWS uitvoert.

In het onderzoek staan de ervaringen van zorgprofessionals, vrijwilligers, cliënten, mantelzorgers en zorgmanagers centraal. 95 zorgprofessionals en 24 vrijwilligers namen deel aan vraaggesprekken. Daarnaast vulden 228 respondenten uit honderd zorgorganisaties een vragenlijst in.

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



 Security code


Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vernieuwend zorgen